Η συζήτηση για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επανέρχεται δυναμικά στην ευρωπαϊκή ατζέντα, μετά τις εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη για επιβολή περιορισμών κάτω των 15 ετών από το 2027. Σύμφωνα με έρευνα του Politico, περίπου τρεις στους τέσσερις Ευρωπαίους τάσσονται υπέρ είτε της πλήρους απαγόρευσης είτε της θέσπισης αυστηρότερων κανόνων πρόσβασης.
Η πλειονότητα των πολιτών φαίνεται να υποστηρίζει την ύπαρξη σαφούς ηλικιακού ορίου, με τα ποσοστά να ξεπερνούν το 60% στις περισσότερες χώρες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην Ιταλία, το ποσοστό υπέρ των περιορισμών αγγίζει ακόμη και το 84%.
Η στάση της Κομισιόν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται θετική απέναντι σε εθνικές πρωτοβουλίες που κινούνται προς την κατεύθυνση επιβολής περιορισμών, επισημαίνοντας ότι στηρίζει τα κράτη-μέλη που επιλέγουν να θεσπίσουν αντίστοιχα μέτρα.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που εξετάζουν πιο αυστηρή νομοθετική παρέμβαση, με πρόταση για απαγόρευση χρήσης social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών, ανοίγοντας τον δρόμο για ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση.
Οι χώρες που ακολουθούν
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Δανία, οι οποίες εξετάζουν την επιβολή ηλικιακών ορίων ή ήδη προωθούν σχετικές νομοθεσίες. Ο Εμανουέλ Μακρόν έχει ταχθεί υπέρ της απαγόρευσης κάτω των 15 με υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας, ενώ η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ προσανατολίζεται σε όριο τα 16 έτη. Αντίστοιχη στάση κρατά και η Μέτε Φρεντέρικσεν, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις των social media στην παιδική ανάπτυξη.
Παράλληλα, χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Πολωνία βρίσκονται σε φάση σχεδιασμού ή αξιολόγησης μέτρων, χωρίς να έχουν καταλήξει σε συγκεκριμένο πλαίσιο.
Επιφυλάξεις και διαφορετικές φωνές
Την ίδια στιγμή, ορισμένα κράτη της Βόρειας και Ανατολικής Ευρώπης εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά, δίνοντας έμφαση σε αυστηρότερη ρύθμιση των ίδιων των πλατφορμών αντί για οριζόντιες απαγορεύσεις. Η Εσθονία είναι η μόνη χώρα που έχει εκφραστεί ανοιχτά κατά μιας γενικευμένης απαγόρευσης, υποστηρίζοντας ότι τα παιδιά μπορούν εύκολα να την παρακάμψουν.
Προς ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο;
Σύμφωνα με το Politico, το πιθανότερο σενάριο για το επόμενο διάστημα είναι η σταδιακή διαμόρφωση ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου, το οποίο θα περιλαμβάνει ηλικιακά όρια και μηχανισμούς ελέγχου, χωρίς όμως να επιβάλλεται ενιαία απαγόρευση σε όλα τα κράτη-μέλη.
Η πρόταση που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης αφορά ενδεικτικά την απαγόρευση χρήσης social media για ηλικίες κάτω των 16 ετών, αφήνοντας ωστόσο περιθώριο προσαρμογής στις εθνικές πολιτικές κάθε χώρας.
