Σε κλίμα έντονης διπλωματικής κινητικότητας αλλά και αντικρουόμενων μηνυμάτων, εξελίσσονται οι επαφές μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με αφορμή τα δημοσιεύματα περί πιθανής αποδέσμευσης παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Ανώτερη ιρανική πηγή, την οποία επικαλέστηκε το Reuters, υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει στην αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων του Ιράν που βρίσκονται σε ξένες τράπεζες, μεταξύ αυτών και στο Κατάρ. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη σταθεροποίηση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ, διασφαλίζοντας την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος έσπευσε να διαψεύσει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο συμφωνίας, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν έχει ληφθεί καμία τέτοια απόφαση, γεγονός που αναδεικνύει το χάσμα εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών.
Λίγες ώρες πριν την έναρξη των κρίσιμων επαφών, ο αντιπρόεδρος του Ιράν, Μοχαμάντ Ρεζά Αρέφ, έστειλε σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον, αφήνοντας αιχμές για εξωτερικές επιρροές στις διαπραγματεύσεις.
Όπως τόνισε, μια συμφωνία είναι εφικτή μόνο εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες κινηθούν με βάση τα δικά τους στρατηγικά συμφέροντα, επικαλούμενος το δόγμα “America First” του Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, υπονόησε ότι η επιρροή του Ισραήλ μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία με λογική «Israel First».
Στο μεταξύ, η ιρανική αντιπροσωπεία, υπό τον Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλιμπάφ και με τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, πραγματοποίησε επαφές με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ στην Ισλαμαμπάντ.
Το Πακιστάν έχει αναλάβει ρόλο κεντρικού διαμεσολαβητή, φιλοξενώντας τις συνομιλίες σε ένα ιδιαίτερα αυστηρό περιβάλλον ασφαλείας, με τις επαφές να αναμένεται να μεταφερθούν στο ξενοδοχείο Serena, εφόσον υπάρξει πρόοδος στις προκαταρκτικές διαβουλεύσεις.
Το μοντέλο των «2+1» φάσεων
Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να εξελιχθούν σε τρία διακριτά στάδια:
- Στην πρώτη φάση, οι δύο πλευρές θα έχουν ξεχωριστές συναντήσεις με την πακιστανική ηγεσία.
- Στη δεύτερη φάση, θα πραγματοποιηθούν έμμεσες συνομιλίες, με τις αντιπροσωπείες σε διαφορετικές αίθουσες και επικοινωνία μέσω μεσολαβητών.
- Η τρίτη («+1») φάση, εφόσον ενεργοποιηθεί, θα περιλαμβάνει απευθείας διαπραγματεύσεις, εξέλιξη που θα σηματοδοτήσει ουσιαστική αποκλιμάκωση.
Σημαντική παρέμβαση έκανε και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, καλώντας τις δύο πλευρές να αξιοποιήσουν τη συγκυρία.
Ο ίδιος υπογράμμισε την ανάγκη για «καλή πίστη» και μια διαρκή συμφωνία, που θα οδηγήσει σε αποκλιμάκωση της έντασης και θα αποτρέψει την επανάληψη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια στιγμή, εντείνονται και οι διπλωματικές κινήσεις σε άλλα μέτωπα, καθώς έχει προγραμματιστεί συνάντηση αντιπροσωπειών Ισραήλ–Λιβάνου στην Ουάσιγκτον, χωρίς τη συμμετοχή της Χεζμπολάχ, γεγονός που καταδεικνύει τη συνολική κινητικότητα για αποκλιμάκωση στην περιοχή.
