Χωρίς αποτέλεσμα ολοκληρώθηκαν οι μαραθώνιες συνομιλίες ανάμεσα στις αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν στο Ισλαμαμπάντ, που είχαν ως στόχο να ανοίξουν τον δρόμο για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τη διαμόρφωση μόνιμης εκεχειρίας.
Την αποτυχία των διαπραγματεύσεων ανακοίνωσε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, λίγο πριν αναχωρήσει αεροπορικώς για την Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας ότι κατέθεσε στους Ιρανούς απεσταλμένους την «τελική και καλύτερη προσφορά» της αμερικανικής πλευράς.
Μαραθώνιες διαπραγματεύσεις 21 ωρών χωρίς αποτέλεσμα
Όπως ανέφερε ο Τζέι Ντι Βανς σε σύντομη συνέντευξη Τύπου στην πρωτεύουσα του Πακιστάν, οι συνομιλίες διήρκεσαν συνολικά 21 ώρες, από το Σάββατο έως τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής, χωρίς όμως να καταλήξουν σε συμφωνία.
«Θα επιστρέψουμε στις ΗΠΑ χωρίς να έχουμε κλείσει συμφωνία», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η εξέλιξη αυτή αποτελεί «κακό νέο περισσότερο για το Ιράν παρά για τις ΗΠΑ».
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στο επίκεντρο της αποτυχίας
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος απέδωσε το αδιέξοδο κυρίως στην άρνηση της Τεχεράνης να παράσχει, όπως είπε, «ρητή δέσμευση» ότι θα εγκαταλείψει κάθε προοπτική ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Σύμφωνα με τον Βανς, η Ουάσιγκτον κατέθεσε μια ξεκάθαρη πρόταση, η οποία συνιστά την τελική αμερικανική προσφορά. Όπως είπε, οι ΗΠΑ γνωστοποίησαν με σαφήνεια τις «κόκκινες γραμμές» τους και πλέον αναμένουν από το Ιράν να αποφασίσει αν θα αποδεχθεί τους όρους που τέθηκαν.
Ο ίδιος επέμεινε ότι η βασική απαίτηση της αμερικανικής πλευράς είναι μια επίσημη, μακροπρόθεσμη δέσμευση από το Ιράν ότι δεν θα επιδιώξει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ούτε θα αποκτήσει τα τεχνολογικά μέσα για την ταχεία κατασκευή τους.
Η απάντηση της Τεχεράνης: «Παράλογες απαιτήσεις» από τις ΗΠΑ
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη επιβεβαίωσε τη λήξη των συνομιλιών χωρίς συμφωνία, αποδίδοντας το ναυάγιο σε «παράλογες απαιτήσεις» των ΗΠΑ, όπως μετέδωσε η ιρανική κρατική τηλεόραση IRIB. Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιήθηκαν με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και χαρακτηρίζονται ιστορικές, καθώς ήταν οι υψηλότερου επιπέδου επαφές ανάμεσα στις δύο χώρες μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Στόχος των επαφών ήταν να βρεθεί κοινός τόπος για μια μόνιμη ανακωχή, μετά την ανακοίνωση δίμηνης – ή, κατά άλλες αναφορές, ολιγόχρονης – κατάπαυσης του πυρός τις προηγούμενες ημέρες.
Ποιοι συμμετείχαν στις κρίσιμες συνομιλίες
Από αμερικανικής πλευράς, τον Τζέι Ντι Βανς συνόδευαν ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, στενός συνεργάτης του Ντόναλντ Τραμπ. Το Ιράν εκπροσωπήθηκε, μεταξύ άλλων, από τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Συνολικά, η αποστολή αριθμούσε περίπου 70 μέλη.
Στενό του Χορμούζ, κυρώσεις και τέλος πολέμου στην ατζέντα
Λίγο πριν γίνει γνωστό το αδιέξοδο, ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ είχε δηλώσει ότι οι συνομιλίες κάλυψαν κρίσιμα ζητήματα, όπως το Στενό του Χορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα, η άρση των κυρώσεων και ο οριστικός τερματισμός του πολέμου εναντίον του Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή. Παρότι ο Βανς εστίασε στο πυρηνικό πρόγραμμα κατά τις δηλώσεις του, απέφυγε να αναφερθεί αναλυτικά στο ζήτημα του Στενού του Χορμούζ, το οποίο παραμένει κομβικό για τη διεθνή ενεργειακή ασφάλεια.
Το Στενό του Χορμούζ και οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία
Η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός του Κόλπου παραμένει ουσιαστικά εκτός κανονικής λειτουργίας από την έναρξη του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου εναντίον του Ιράν, προκαλώντας ισχυρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία, από ελλείψεις έως αυξήσεις τιμών στην ενέργεια και στις μεταφορές. Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι δύο αντιτορπιλικά εισήλθαν στο Στενό του Χορμούζ για προπαρασκευαστικές επιχειρήσεις ενόψει αποναρκοθέτησης. Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χαρακτηριστικά πως οι ΗΠΑ «καθαρίζουν το στενό». Απαντώντας, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι θα αντιδράσουν «με σκληρότητα» σε οποιοδήποτε πολεμικό πλοίο επιχειρήσει να διασχίσει την περιοχή.
Τραμπ: «Οι ΗΠΑ έχουν ήδη νικήσει»
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αδιάφορος για την έκβαση των συνομιλιών, δηλώνοντας πως «το ίδιο του κάνει» αν θα υπάρξει συμφωνία ή όχι με το Ιράν. Όπως υποστήριξε, οι ΗΠΑ έχουν ήδη επικρατήσει στρατιωτικά και, ανεξαρτήτως διπλωματικής κατάληξης, θεωρεί ότι η Ουάσιγκτον βγαίνει νικήτρια από τη σύγκρουση.
Βαρύ το τίμημα του πολέμου σε Ιράν και Λίβανο
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους μέσα σε έξι εβδομάδες, με τα μεγαλύτερα ανθρώπινα κόστη να καταγράφονται στο Ιράν και στον Λίβανο. Παρά την ανακοίνωση κατάπαυσης του πυρός, το Ισραήλ υποστήριξε ότι ο Λίβανος δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία, καθώς συνεχίζει τις επιχειρήσεις του κατά της Χεζμπολά, η οποία στηρίζεται από την Τεχεράνη.
Πάνω από 2.000 νεκροί στον Λίβανο
Οι αρχές του Λιβάνου ανακοίνωσαν ότι οι νεκροί από την επέκταση του πολέμου στη χώρα από τις 2 Μαρτίου ανέρχονται πλέον σε 2.020, ενώ οι τραυματίες έχουν φτάσει τους 6.436. Μόνο το Σάββατο, ισραηλινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί στον νότιο Λίβανο κόστισαν τη ζωή σε 18 ανθρώπους, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της χώρας. Από την πλευρά του, ο ισραηλινός στρατός ανέφερε ότι μέσα σε 24 ώρες έπληξε περισσότερους από 200 στόχους της Χεζμπολάχ. Ιδιαίτερα αιματηρή ήταν και η Τετάρτη, όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε τους σφοδρότερους βομβαρδισμούς του πολέμου στον Λίβανο, με 357 νεκρούς μέσα σε λίγες ώρες, βάσει του πιο πρόσφατου επίσημου απολογισμού.
Νέες επαφές για τον Λίβανο στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ
Σύμφωνα με την προεδρία του Λιβάνου, την Τρίτη αναμένεται να διεξαχθούν συνομιλίες στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ με τη συμμετοχή του Ισραήλ. Ωστόσο, η Χεζμπολά έχει ήδη απορρίψει αυτή την προοπτική, γεγονός που διατηρεί υψηλή την αβεβαιότητα για το αν μπορεί να υπάρξει αποκλιμάκωση στο μέτωπο του Λιβάνου.
Τι αναμένεται από εδώ και πέρα
Ο Τζέι Ντι Βανς άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να δοθεί χρόνος στην Τεχεράνη ώστε να εξετάσει την αμερικανική πρόταση. Για την ώρα, πάντως, οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν ολοκληρώθηκαν χωρίς συμφωνία, με το πυρηνικό πρόγραμμα, το Στενό του Χορμούζ και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να παραμένουν ανοιχτές πληγές στη διεθνή σκηνή.
