Μια πρωτοφανής επιχείρηση αναδιάταξης του παγκόσμιου εμπορίου βρίσκεται σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή, καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ και η ουσιαστική παράλυση της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο αναγκάζουν κυβερνήσεις και πολυεθνικές να αναζητήσουν επειγόντως εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς εμπορευμάτων.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό γεωπολιτικό σκηνικό, χιλιάδες φορτηγά διασχίζουν καθημερινά τις αραβικές ερήμους, δημιουργώντας έναν νέο χερσαίο εμπορικό διάδρομο που θυμίζει σύγχρονη εκδοχή των ιστορικών καραβανιών της Ανατολής.
Η Maersk ενεργοποιεί «χερσαία γέφυρα»
Σύμφωνα με το Reuters, ο ναυτιλιακός κολοσσός Maersk έχει ήδη ενεργοποιήσει εκτεταμένο δίκτυο χερσαίων μεταφορών, προκειμένου να διατηρήσει τη ροή κρίσιμων αγαθών προς τις αγορές του Κόλπου.
Το νέο μοντέλο βασίζεται σε μια «χερσαία γέφυρα» που αξιοποιεί λιμάνια στη Saudi Arabia, το Oman και τα United Arab Emirates. Από εκεί, τα εμπορευματοκιβώτια μεταφέρονται οδικώς και σιδηροδρομικώς προς τους τελικούς προορισμούς.
Ο περιφερειακός διευθύνων σύμβουλος της Maersk για τη Μέση Ανατολή, Τσαρλς Βαν ντερ Στιν, δήλωσε ότι η εταιρεία συνεργάζεται στενά με τις κυβερνήσεις της περιοχής, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία του νέου δικτύου μεταφορών.
Ιδιαίτερη προτεραιότητα δίνεται σε φορτία με φάρμακα, τρόφιμα και άλλα ευπαθή προϊόντα, καθώς ήδη καταγράφονται ελλείψεις σε αρκετές αγορές της περιοχής.
Σύμφωνα με την εταιρεία, ο όγκος φορτίων στο λιμάνι της Τζέντα έχει αυξηθεί κατά 40% από την έναρξη της κρίσης.
Η The Wall Street Journal περιγράφει την αραβική χερσόνησο ως έναν τεράστιο κόμβο έκτακτης εφοδιαστικής ανάγκης.
Αυτοκινητόδρομοι, σιδηροδρομικά δίκτυα και λιμενικές εγκαταστάσεις λειτουργούν πλέον σε καθεστώς αυξημένης πίεσης, προκειμένου να αντικαταστήσουν μέρος της θαλάσσιας κυκλοφορίας που έχει ουσιαστικά παγώσει στα Στενά του Ορμούζ.
Οι εικόνες με ατελείωτες ουρές βαρέων φορτηγών να κινούνται μέσα στην έρημο, μέρα και νύχτα, θυμίζουν —όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά— «μηχανοποιημένα καραβάνια».
Η διαφορά είναι ότι πλέον τα εμπορεύματα μεταφέρονται όχι με καμήλες αλλά με χιλιάδες νταλίκες, σε μια γιγαντιαία επιχείρηση διατήρησης της λειτουργίας της παγκόσμιας οικονομίας.
Τα Strait of Hormuz αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Από το στενό διέρχεται περίπου:
- το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου
- τεράστιες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG)
- κρίσιμες εμπορικές ροές μεταξύ Ασίας, Ευρώπης και Μέσης Ανατολής
Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας έχει προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στις διεθνείς αγορές, με τις ασφαλιστικές καλύψεις να εκτοξεύονται και πολλές ναυτιλιακές να αποφεύγουν πλέον τη διέλευση από την περιοχή.
Bloomberg: Ράλι στις τιμές πετρελαίου
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι τιμές του πετρελαίου καταγράφουν νέα ισχυρή άνοδο λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης.
Το Brent κινείται κοντά στα 107 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate ξεπέρασε τα 102 δολάρια.
Οι αγορές ανησυχούν ότι η διαταραχή στην προσφορά ενέργειας μπορεί να διαρκέσει μήνες, προκαλώντας:
- νέα άνοδο του πληθωρισμού
- επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης
- αυξημένο κόστος μεταφορών και παραγωγής
Ο International Energy Agency προειδοποίησε ότι η αγορά πετρελαίου ενδέχεται να παραμείνει σε κατάσταση «σοβαρής έλλειψης προσφοράς» έως και τον Οκτώβριο, ακόμη και αν υπάρξει αποκλιμάκωση των συγκρούσεων μέσα στο καλοκαίρι.
Την ίδια ώρα, οι θαλάσσιες ζώνες γύρω από το Ορμούζ χαρακτηρίζονται πλέον εξαιρετικά επικίνδυνες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν διεθνή μέσα ενημέρωσης, εμπορικό πλοίο καταλήφθηκε από μη εξουσιοδοτημένο προσωπικό και οδηγήθηκε σε ιρανικά ύδατα, εξέλιξη που εντείνει περαιτέρω την ανησυχία στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα.
Η κατάσταση έχει οδηγήσει πολλές εταιρείες να εξετάζουν μακροπρόθεσμα εναλλακτικά logistics corridors, καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ αναδεικνύει με δραματικό τρόπο την ευαλωτότητα των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού απέναντι στις γεωπολιτικές συγκρούσεις.
