Το προσχέδιο συμφωνίας μεταξύ Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο φέρεται να βρίσκεται στο τελικό στάδιο διαπραγμάτευσης, αποκάλυψαν αραβικές πηγές με γνώση των συνομιλιών, την ώρα που το Πακιστάν ενισχύει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Al Arabiya, το σχέδιο προβλέπει πλήρη, άμεση και άνευ όρων κατάπαυση πυρός σε όλα τα μέτωπα, καθώς και δέσμευση των δύο πλευρών να μην στοχοποιούν στρατιωτικές, πολιτικές ή οικονομικές υποδομές.
Το προσχέδιο περιλαμβάνει συνολικά εννέα βασικές ρήτρες, οι οποίες επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο αποκλιμάκωσης και σταδιακής επανεκκίνησης των διπλωματικών σχέσεων.
Οι βασικοί όροι της συμφωνίας
Μεταξύ άλλων, προβλέπονται:
- Άμεση, πλήρης και άνευ όρων κατάπαυση πυρός σε όλα τα μέτωπα.
- Αποχή και από τις δύο πλευρές από επιθέσεις σε στρατιωτικές, πολιτικές ή οικονομικές υποδομές.
- Τερματισμός στρατιωτικών επιχειρήσεων και παύση του λεγόμενου «πολέμου των μέσων ενημέρωσης».
- Σεβασμός στην εδαφική κυριαρχία και τη μη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις κρατών.
- Εγγύηση ελευθερίας ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο, στα Στενά του Ορμούζ και στη Θάλασσα του Ομάν.
- Δημιουργία κοινού μηχανισμού παρακολούθησης και επίλυσης διαφορών.
- Έναρξη επίσημων διαπραγματεύσεων για τα ανοιχτά ζητήματα μέσα σε επτά ημέρες.
- Σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης.
- Δέσμευση των δύο χωρών στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και του Χάρτη του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η προκαταρκτική συμφωνία θα μπορούσε να τεθεί άμεσα σε ισχύ μετά από επίσημη ανακοίνωση των δύο κυβερνήσεων.
Ωστόσο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι στο προσχέδιο δεν υπάρχει σαφής αναφορά στο εξαιρετικά ευαίσθητο θέμα του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, το οποίο παραμένει βασικό σημείο τριβής ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Εντατική διαμεσολάβηση από το Πακιστάν
Καθοριστικό ρόλο στις διαβουλεύσεις φαίνεται να διαδραματίζει το Πακιστάν. Δύο ημέρες μετά την παράδοση της τελευταίας αμερικανικής πρότασης, ο Πακιστανός υπουργός Εσωτερικών Μοχσίν Νακβί συναντήθηκε στην Τεχεράνη με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί.
Τα ημιεπίσημα ιρανικά πρακτορεία Tasnim News Agency και ISNA μετέδωσαν ότι ο Νακβί επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πλαίσιο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου και τη διευθέτηση των διαφορών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ρούμπιο: «Θετικά σημάδια», αλλά όχι με διόδια στο Ορμούζ
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι υπάρχουν «κάποια καλά σημάδια» στις συνομιλίες, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία εάν το Ιράν επιμείνει στην επιβολή συστήματος χρεώσεων στα Στενά του Ορμούζ.
Το ζήτημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς το θαλάσσιο πέρασμα έχει ουσιαστικά περιοριστεί για μεγάλο μέρος της διεθνούς ναυσιπλοΐας μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, προκαλώντας έντονες αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και στις θαλάσσιες μεταφορές.
Παράλληλα, υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι τα κενά στις διαπραγματεύσεις έχουν περιοριστεί αισθητά, ωστόσο τα δύο μεγαλύτερα «αγκάθια» παραμένουν το μέλλον του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και ο έλεγχος των Στενά του Ορμούζ.
Η πορεία των επόμενων ημερών θεωρείται κρίσιμη, καθώς τυχόν συμφωνία θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή αλλά και τη διεθνή οικονομία, τις τιμές της ενέργειας και τη σταθερότητα των παγκόσμιων αγορών.
