Μια εξαιρετικά σημαντική, αλλά και διακριτική διπλωματική αποστολή στη Μόσχα φέρεται να πραγματοποίησε ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, με στόχο να μεταφέρει απευθείας στη ρωσική ηγεσία ένα ιδιαίτερα αυστηρό μήνυμα για την πορεία του πολέμου στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times», ο επικεφαλής της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών ταξίδεψε στη ρωσική πρωτεύουσα και συναντήθηκε με τον Αλεξάντρ Μπορτνίκοφ, επικεφαλής της ρωσικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSB).
Κατά τη συνάντηση, ο Ράτκλιφ φέρεται να παρουσίασε μια ιδιαίτερα δυσοίωνη εκτίμηση για τις προοπτικές της Ρωσίας στον πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα θα ήταν προτιμότερο να κινηθεί προς μια ειρηνευτική συμφωνία πριν η στρατιωτική και οικονομική κατάσταση της χώρας επιβαρυνθεί ακόμη περισσότερο.
Το μήνυμα προς τον Μπορτνίκοφ
Ο διευθυντής της CIA φέρεται να μετέφερε στον επικεφαλής της FSB την εκτίμηση ότι έχει πλέον έρθει η στιγμή για τη ρωσική πλευρά να εμπλακεί σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους «New York Times», ο Ράτκλιφ δεν συνόδευσε το μήνυμά του με απειλές για συγκεκριμένες συνέπειες σε περίπτωση που ο Βλαντίμιρ Πούτιν αποφασίσει να συνεχίσει τον πόλεμο.
Η επιλογή της απευθείας επαφής με τον Μπορτνίκοφ θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η CIA διατηρεί εδώ και χρόνια διαύλους επικοινωνίας τόσο με την FSB όσο και με τη ρωσική υπηρεσία εξωτερικών πληροφοριών SVR.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ότι ένα μήνυμα που μεταφέρεται απευθείας από τον διευθυντή της CIA θα μπορούσε να θεωρηθεί από τον Πούτιν πιο επείγον και αξιόπιστο από μια επικοινωνία μέσω των παραδοσιακών διπλωματικών διαύλων.
Η Ουάσινγκτον αλλάζει εκτίμηση για την πορεία του πολέμου
Η συγκεκριμένη αποστολή πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία φαίνεται να μεταβάλλεται η αμερικανική εκτίμηση για την εξέλιξη της σύγκρουσης.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο Ντόναλντ Τραμπ και αρκετοί από τους κορυφαίους συμβούλους του θεωρούσαν ότι μια ρωσική επικράτηση στο πεδίο της μάχης ήταν ουσιαστικά αναπόφευκτη, λόγω του μεγαλύτερου πληθυσμού της Ρωσίας και του πυρηνικού της οπλοστασίου.
Ωστόσο, η εικόνα στο μέτωπο δεν έχει εξελιχθεί σύμφωνα με αυτή την αρχική εκτίμηση. Οι ρωσικές δυνάμεις έχουν υποστεί μεγάλες απώλειες, ενώ η προέλασή τους έχει σε σημαντικό βαθμό ανακοπεί.
Παράλληλα, η Ουκρανία εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές δυνατότητες να προκαλεί απώλειες και να πλήττει ρωσικούς στόχους, αξιοποιώντας σε μεγάλο βαθμό την τεχνολογία των drones.
Παράλληλες επαφές με το Κρεμλίνο
Η επικοινωνία Ράτκλιφ – Μπορτνίκοφ δεν αποτελεί τον μοναδικό δίαυλο που έχει δημιουργήσει η κυβέρνηση Τραμπ με τη ρωσική ηγεσία.
Παράλληλα με τις επαφές των υπηρεσιών πληροφοριών, ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, έχουν αναπτύξει ξεχωριστές επικοινωνίες με υψηλόβαθμους συμβούλους του Πούτιν.
Η αμερικανική πλευρά φαίνεται να επιδιώκει, μέσω διαφορετικών διαύλων, να διατηρήσει ανοικτή την επικοινωνία με το Κρεμλίνο και να διερευνήσει εάν υπάρχει περιθώριο για επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων.
Παράλληλα, δεν έχει καταστεί σαφές εάν η πρωτοβουλία του Ράτκλιφ σηματοδοτεί κάποια ευρύτερη αλλαγή στην αμερικανική πολιτική απέναντι στη Ρωσία ή την Ουκρανία.
Η Ουκρανία ενημερώθηκε πριν από τη συνάντηση
Πριν από το ταξίδι του στη Μόσχα, ο Ράτκλιφ φέρεται να επικοινώνησε με Ουκρανούς αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες των «New York Times», τους διαβεβαίωσε ότι σκοπός της επίσκεψής του ήταν να διερευνήσει τις θέσεις της ρωσικής πλευράς και ότι δεν επρόκειτο να προχωρήσει σε οποιαδήποτε παραχώρηση εκ μέρους του Κιέβου.
Η στάση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την ουκρανική πλευρά, η οποία αντιμετωπίζει με επιφύλαξη ορισμένους από τους άλλους διαύλους επικοινωνίας της κυβέρνησης Τραμπ με τη Μόσχα.
Ο Ράτκλιφ, αντιθέτως, θεωρείται από Ουκρανούς αξιωματούχους περισσότερο αποδεκτός ως συνομιλητής, καθώς επί σειρά ετών έχει υιοθετήσει σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία.
Η εκτίμηση για τις ρωσικές απώλειες
Ο ίδιος ο διευθυντής της CIA έχει το τελευταίο διάστημα αναφερθεί δημόσια στις μεγάλες απώλειες των ρωσικών δυνάμεων και στις περιορισμένες εδαφικές κατακτήσεις της Μόσχας.
Τον προηγούμενο μήνα είχε υποστηρίξει ότι οι απώλειες του ρωσικού στρατού είναι εξαιρετικά υψηλές, ενώ είχε αναφερθεί χαρακτηριστικά και στη διάρκεια ζωής των Ρώσων στρατιωτών στην πρώτη γραμμή.
Ο Ράτκλιφ είχε ακόμη υποστηρίξει ότι, κατά τη διάρκεια των περίπου 18 μηνών που βρίσκεται στη θέση του διευθυντή της CIA, η Ρωσία έχει καταφέρει να καταλάβει περίπου το 1% της συνολικής ουκρανικής επικράτειας.
Κατά την εκτίμησή του, σημαντικό ρόλο σε αυτή την περιορισμένη πρόοδο έχει διαδραματίσει η υπεροχή της Ουκρανίας στην τεχνολογία και τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
«Παράθυρο» ειρήνης
Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι ενδέχεται να δημιουργηθεί ένα νέο παράθυρο ευκαιρίας για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας τους επόμενους χειμερινούς μήνες.
Στο επίκεντρο αυτής της εκτίμησης βρίσκεται η κατάσταση στο Ντονμπάς, όπου η ρωσική επίθεση φαίνεται να έχει χάσει σημαντικό μέρος της δυναμικής της, αλλά και η δυνατότητα της Ουκρανίας να συνεχίσει να προκαλεί σημαντικό κόστος στη Ρωσία μέσω επιθέσεων με drones.
Οι Ευρωπαίοι εταίροι της Ουκρανίας έχουν, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ενθαρρύνει την κυβέρνηση Τραμπ να ενισχύσει τις επαφές της με τη Μόσχα, συμπεριλαμβάνοντας στους συνομιλητές και αξιωματούχους στον τομέα της εθνικής ασφάλειας.
Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε την επίσκεψη
Η επίσκεψη του Ράτκλιφ στη Μόσχα επιβεβαιώθηκε από τη ρωσική πλευρά, γεγονός που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στην αποκάλυψη των «New York Times».
Η απευθείας συνάντηση των επικεφαλής των αμερικανικών και ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών είναι ιδιαίτερα σπάνια τα τελευταία χρόνια.
Τον Νοέμβριο του 2021, ο τότε διευθυντής της CIA, Ουίλιαμ Μπερνς, είχε ταξιδέψει στη Μόσχα και είχε συναντηθεί με τον Μπορτνίκοφ και άλλους υψηλόβαθμους Ρώσους αξιωματούχους, μεταφέροντας προειδοποίηση προς τον Πούτιν να μην προχωρήσει σε εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία.
Έναν χρόνο αργότερα, τον Νοέμβριο του 2022, ο Μπερνς είχε συναντηθεί στην Άγκυρα με τον Σεργκέι Ναρίσκιν, επικεφαλής της ρωσικής υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών.
Η συνάντηση εκείνη πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν εντοπίσει ρωσικές επικοινωνίες σχετικά με το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικού όπλου από τη Μόσχα.
Ο Ράτκλιφ ως «διακριτικός αγγελιοφόρος» του Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αξιοποιήσει επανειλημμένα τον Ράτκλιφ ως διακριτικό δίαυλο επικοινωνίας με ξένες κυβερνήσεις.
Τον Ιανουάριο, ο διευθυντής της CIA έγινε ο πρώτος αξιωματούχος σε επίπεδο υπουργικού συμβουλίου που επισκέφθηκε τη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων.
Τον Μάιο ταξίδεψε στην Κούβα, όπου μετέφερε στην ηγεσία της χώρας μια ιδιαίτερα δυσοίωνη εκτίμηση για την οικονομική κατάσταση, την ώρα που βρισκόταν σε εξέλιξη ο αμερικανικός πετρελαϊκός αποκλεισμός.
Στην περίπτωση της Μόσχας, πάντως, η αποστολή του έχει διαφορετική βαρύτητα, καθώς αφορά έναν πόλεμο που συνεχίζεται στην καρδιά της Ευρώπης και για τον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει εδώ και μήνες να βρει μια οδό προς τις διαπραγματεύσεις.
Οι μυστικοί δίαυλοι Ουάσινγκτον – Μόσχας
Οι απευθείας επαφές μεταξύ των επικεφαλής των αμερικανικών και ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών υπήρξαν περιορισμένες τα τελευταία χρόνια, όμως δεν διακόπηκαν πλήρως.
Μετά την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία, ο Ράτκλιφ και ο Μπορτνίκοφ είχαν ήδη συνεργαστεί για τη διευθέτηση μιας ανταλλαγής κρατουμένων.
Η συνάντηση αυτής της εβδομάδας στη Μόσχα ήταν, ωστόσο, η πρώτη φορά που οι δύο άνδρες συναντήθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο.
Η επιλογή του Ράτκλιφ να μεταφέρει ο ίδιος το μήνυμα της Ουάσινγκτον υπογραμμίζει τη σημασία που αποδίδει η αμερικανική κυβέρνηση στην προσπάθεια να διαπιστώσει εάν το Κρεμλίνο είναι πλέον έτοιμο να εξετάσει σοβαρά μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
