Ισχυρό πολιτικό μήνυμα προς το Βερολίνο και ευρύτερα την Ευρώπη στέλνουν τα αποτελέσματα των κρατιδιακών εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ, με την ακροδεξιά AfD να καταγράφει ιστορική επίδοση και το CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς να υφίσταται βαριά ήττα.
Με καταμετρημένο πάνω από το 90% των ψήφων, η AfD κινείται στο 44,7%, υπερδιπλασιάζοντας το ποσοστό της σε σχέση με το 20,8% που είχε λάβει το 2021. Αντίθετα, το CDU καταγράφει μόλις 16,9%, έναντι 37,1% στις προηγούμενες εκλογές, σημειώνοντας το χειρότερο αποτέλεσμα στην ιστορία του στο συγκεκριμένο κρατίδιο.
Ακολουθούν το SPD με 9,1%, οι Πράσινοι με 8,9%, η Αριστερά με 8,4% και η BSW της Σάρα Βάγκενκνεχτ με 5,2%, εξασφαλίζοντας την είσοδό της στο κρατιδιακό κοινοβούλιο. Το FDP, με 2,5%, μένει εκτός.
Σύμφωνα με προβολή των ARD/Infratest dimap, η AfD εκτιμάται στο 44%, που μεταφράζεται σε 39 έδρες επί συνόλου 83. Για την απόλυτη πλειοψηφία απαιτούνται 42 έδρες.
«Γράψαμε ιστορία»
«Γράψαμε ιστορία σε αυτό το κρατίδιο», δήλωσε ο 35χρονος επικεφαλής υποψήφιος της AfD, Ούλριχ Ζίγκμουντ, πανηγυρίζοντας το αποτέλεσμα.
Η ηγεσία του κόμματος επιχειρεί να αξιοποιήσει τη νίκη ως εφαλτήριο για την περαιτέρω ενίσχυσή του σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Η συμπρόεδρος της AfD Άλις Βάιντελ έκανε λόγο για αποτέλεσμα που δίνει στο κόμμα «σαφή εντολή» να κυβερνήσει.
Η AfD προτάσσει δραστικό περιορισμό της μετανάστευσης, ενίσχυση της γερμανικής εθνικής ταυτότητας, αλλαγή της ενεργειακής πολιτικής και αναθεώρηση της σχέσης της Γερμανίας με τη Ρωσία και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πρόγραμμά της περιλαμβάνονται επίσης αλλαγές στην εκπαίδευση και τη δημόσια ραδιοτηλεόραση.
Το μεγάλο πρόβλημα του σχηματισμού κυβέρνησης
Παρά την εκλογική της επικράτηση, η AfD βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σημαντικό πολιτικό εμπόδιο: κανένα από τα παραδοσιακά κόμματα δεν προτίθεται να συνεργαστεί μαζί της.
Η εξέλιξη αυτή καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την εξίσωση του σχηματισμού κυβέρνησης. Το CDU θα πρέπει να αναζητήσει εταίρους από τον χώρο των υπόλοιπων κομμάτων, σε ένα κοινοβούλιο που εμφανίζεται περισσότερο κατακερματισμένο από ποτέ.
Η παρουσία της BSW πάνω από το όριο του 5% προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα στις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, οποιαδήποτε κυβερνητική λύση χωρίς την AfD θα απαιτήσει σύνθετες συμφωνίες και ευρύ πολιτικό συμβιβασμό.
Βαριά ήττα για τον Μερτς
Το αποτέλεσμα αποτελεί σοβαρό πλήγμα για τον Φρίντριχ Μερτς, σε μια περίοδο κατά την οποία η δημοτικότητα του καγκελάριου και της ομοσπονδιακής κυβέρνησης αντιμετωπίζει πιέσεις.
Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του CDU, Τόρστεν Φράι, απέρριψε πάντως τα σενάρια περί απειλής της θέσης του Μερτς, ενώ ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ αναγνώρισε ότι το εκλογικό αποτέλεσμα αποτελεί μήνυμα προς το Βερολίνο.
Τα στοιχεία της δημοσκόπησης του ARD αποτυπώνουν το μέγεθος της δυσαρέσκειας: το 87% των ψηφοφόρων στη Σαξονία-Άνχαλτ δηλώνει δυσαρεστημένο από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Μεταξύ όσων εγκατέλειψαν το CDU, βασική αιτία εμφανίζεται η αντίληψη ότι το κόμμα δεν υλοποίησε τις προεκλογικές του δεσμεύσεις.
Η μετανάστευση στον πυρήνα της ατζέντας
Η εκλογική επιτυχία της AfD συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την αυστηρή γραμμή της στο μεταναστευτικό, αλλά και με την απογοήτευση από τα παραδοσιακά κόμματα.
Η AfD παρουσιάζει τον εαυτό της ως δύναμη ρήξης με το πολιτικό κατεστημένο, καταγγέλλοντας τα υπόλοιπα κόμματα ως αποκομμένα από τις ανησυχίες των πολιτών. Παράλληλα, προβάλλει ένα μοντέλο κοινωνίας που δίνει έμφαση στις παραδοσιακές αξίες, την ασφάλεια και τη γερμανική εθνική ταυτότητα.
Μεταξύ των προτάσεών της περιλαμβάνονται περιορισμοί στη μετανάστευση, αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα, μεγαλύτερη παρουσία της γερμανικής σημαίας και του εθνικού ύμνου στα σχολεία, καθώς και αλλαγές στην ενεργειακή πολιτική.
Η ανατολική Γερμανία ως προνομιακό πεδίο
Η Σαξονία-Άνχαλτ, πρώην κρατίδιο της Ανατολικής Γερμανίας, αποτελεί μία από τις περιοχές όπου η AfD έχει αποκτήσει ιδιαίτερα ισχυρή εκλογική βάση.
Ωστόσο, η επιρροή της δεν περιορίζεται πλέον στην ανατολική χώρα. Τα αποτελέσματα που έχει καταγράψει και σε δυτικά κρατίδια καταδεικνύουν ότι η AfD διευρύνει σταδιακά την απήχησή της σε εθνικό επίπεδο.
Η εκλογική αναμέτρηση στη Σαξονία-Άνχαλτ λειτουργεί έτσι ως ακόμη μία ένδειξη της βαθιάς αλλαγής του γερμανικού πολιτικού σκηνικού, με την άνοδο της AfD να πιέζει τα παραδοσιακά κόμματα και να καθιστά όλο και δυσκολότερο τον σχηματισμό σταθερών κυβερνητικών πλειοψηφιών.
