Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή ο μειωμένος κατά 30% συντελεστής ΦΠΑ για τα νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, τη Σαμοθράκη και τα νησιά του Δωδεκανήσου με πληθυσμό κάτω των 20.000 κατοίκων. Η πρωτοβουλία έχει στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και την προστασία των νοικοκυριών από τις αυξήσεις τιμών. Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η μείωση αφορά αγαθά και υπηρεσίες που πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 26 του Κώδικα ΦΠΑ, ενώ εξαιρούνται καπνοβιομηχανικά προϊόντα και μεταφορικά μέσα.
Τα νησιά που επωφελούνται
Στους μειωμένους συντελεστές υπάγονται μεταξύ άλλων η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος, η Κως, η Κάλυμνος, η Κάρπαθος, η Κάσος, η Λήμνος, οι Λειψοί, η Λέρος, η Μεγίστη, η Νίσυρος, η Πάτμος, η Σάμος, η Σκύρος, η Τήλος, η Φούρνοι, οι Οινούσσες και το Αγαθονήσι, καθώς και μικρότερες νησίδες όπως η Γαϊδουρονήσι, η Θύμαινα και η Στρογγύλη.
Προϋποθέσεις
Για να ισχύει η μείωση κατά 30% στις πωλήσεις αγαθών, πρέπει αυτά να βρίσκονται στο νησί κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης και η παράδοση να γίνεται από επιχείρηση που έχει επαγγελματική εγκατάσταση στο νησί. Η ύπαρξη υποκαταστήματος στο νησί θεωρείται ισοδύναμη με μόνιμη εγκατάσταση.
Παράδειγμα: Επιχείρηση με έδρα την Αθήνα που διαθέτει υποκατάστημα στη Λέσβο παραδίδει προϊόντα σε πελάτες εκτός νησιού ή σε άλλα νησιά. Η παράδοση υπάγεται στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ. Αν αντίθετα η παράδοση γίνεται από το υποκατάστημα της Αθήνας προς πελάτες στα νησιά, η μείωση δεν ισχύει.
Ο μειωμένος ΦΠΑ εφαρμόζεται και στις παραδόσεις αγαθών από τη λοιπή Ελλάδα προς τα νησιά, εφόσον ο αγοραστής είναι υποκείμενος στον φόρο ή νομικό πρόσωπο εγκατεστημένο στα νησιά και διαθέτει όλα τα απαραίτητα έγγραφα που αποδεικνύουν την εγκατάσταση ή τη μόνιμη κατοικία του εκεί.
Μείωση ΦΠΑ και παροχή υπηρεσιών
Οι μειωμένοι συντελεστές εφαρμόζονται και για υπηρεσίες που εκτελούνται «υλικά» στα νησιά από επαγγελματίες εγκατεστημένους στις περιοχές αυτές. Αν η υπηρεσία παρέχεται από επαγγελματία εκτός νησιού ή δεν εκτελείται υλικά σε νησί με μειωμένο ΦΠΑ, ο κανονικός συντελεστής εφαρμόζεται. Υποκαταστήματα και εργοτάξια θεωρούνται ισοδύναμα με επαγγελματική εγκατάσταση για τεχνικά έργα.
Παράδειγμα: Μηχανικός εγκατεστημένος στην Κάρπαθο παρέχει επιτόπιες υπηρεσίες επίβλεψης σε έργο στην Κάλυμνο, και η υπηρεσία υπάγεται στον μειωμένο ΦΠΑ. Αν το έργο εκτελείται στη Ρόδο, δεν ισχύει η μείωση.
Εισαγωγές αγαθών με μειωμένο ΦΠΑ
Οι μειωμένοι συντελεστές εφαρμόζονται και στις εισαγωγές αγαθών στα νησιά, ανεξάρτητα από το αν εισάγονται από υποκείμενο ή μη στον φόρο, υπό την προϋπόθεση ότι οι εισαγωγείς είναι εγκατεστημένοι ή μόνιμοι κάτοικοι των νησιών και διαθέτουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Παράδειγμα: Μόνιμος κάτοικος Λέσβου εισάγει ποδήλατο από την Κίνα και υποβάλει διασάφηση στο τελωνείο Μυτιλήνης. Η συναλλαγή υπάγεται στον μειωμένο κατά 30% ΦΠΑ. Αν το ίδιο αγαθό εισαχθεί στο Πειραιά, η μείωση δεν εφαρμόζεται.
Η ΑΑΔΕ υπενθυμίζει ότι σε περίπτωση λανθασμένης εφαρμογής μεγαλύτερου συντελεστή ΦΠΑ, υπάρχει δυνατότητα έκδοσης πιστωτικού τιμολογίου για τη διόρθωση.
