Σε πλήρη εφαρμογή τίθεται από την 1η Απριλίου 2026 το νέο επίδομα ανεργίας, μετά την ολοκλήρωση της ετήσιας πιλοτικής φάσης που αφορά 15.000 δικαιούχους. Το νέο σύστημα αλλάζει ριζικά τη φιλοσοφία της επιδότησης, συνδέοντας για πρώτη φορά το ύψος και τη διάρκεια του επιδόματος με τον ασφαλιστικό βίο και τις αποδοχές του ανέργου.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, το επίδομα μπορεί – υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις – να φτάσει έως και τα 1.295 ευρώ κατά τους πρώτους μήνες ανεργίας, χωρίς ωστόσο αυτό να αποτελεί τον κανόνα για τη μεγάλη πλειονότητα των δικαιούχων.
Ποιοι μπορούν να φτάσουν τα 1.295 ευρώ
Το ανώτατο ποσό αφορά ανέργους με μακρά ασφαλιστική διαδρομή και υψηλές αποδοχές. Ενδεικτικά, εργαζόμενος με περίπου 20 έτη ασφάλισης και υψηλό μισθό μπορεί να προσεγγίσει το όριο των 1.295 ευρώ στην αρχή της επιδότησης.
Πρόκειται, ωστόσο, για περιορισμένες περιπτώσεις, τις οποίες η κυβέρνηση παρουσιάζει ως ενδεικτικές του νέου ανταποδοτικού χαρακτήρα του επιδόματος, χωρίς να αντανακλούν το μέσο ύψος της παροχής.
Το βασικό ποσό για τους περισσότερους ανέργους
Αντίθετα, άνεργοι με 2 έως 3 χρόνια ασφάλισης και χαμηλές αποδοχές θα λαμβάνουν το βασικό επίδομα, το οποίο κατά τους πρώτους μήνες διαμορφώνεται περίπου στα 450 έως 500 ευρώ. Το ποσό αυτό μειώνεται αισθητά μετά το πρώτο τρίμηνο, ακολουθώντας τη λογική της σταδιακής αποκλιμάκωσης.
Το νέο σύστημα, πάντως, αποκλείει σημαντικό αριθμό ανέργων με διακεκομμένη ή ασταθή εργασιακή πορεία, γεγονός που προκαλεί ήδη προβληματισμό.
Εμπροσθοβαρής καταβολή και διάρκεια έως 24 μήνες
Βασικό χαρακτηριστικό του νέου πλαισίου είναι η εμπροσθοβαρής καταβολή. Το επίδομα είναι υψηλότερο στην αρχή της ανεργίας, όταν οι οικονομικές ανάγκες είναι αυξημένες, και μειώνεται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου.
Η μέγιστη διάρκεια επιδότησης φτάνει έως τους 24 μήνες και συνδέεται άμεσα με τον χρόνο απασχόλησης. Για τον πρώτο χρόνο απαιτούνται δύο μήνες εργασίας για κάθε μήνα επιδότησης, ενώ για τον δεύτερο χρόνο η αναλογία αυξάνεται σε τρεις μήνες εργασίας για έναν μήνα επιδότησης.
Τα τρία σκέλη του νέου επιδόματος
Το νέο επίδομα ανεργίας συγκροτείται από τρία διακριτά μέρη:
- Σταθερό μέρος, το οποίο καταβάλλεται σε όλους τους δικαιούχους και υπολογίζεται ως ποσοστό του κατώτατου ή του μέσου ημερομισθίου (εφόσον αυτό είναι χαμηλότερο). Το ποσοστό ξεκινά από 70% το πρώτο τρίμηνο και μειώνεται σταδιακά έως 20% κατά το δεύτερο έτος.
- Μεταβλητό μέρος, που λειτουργεί ως πρόσθετο «μπόνους» για όσους έχουν περισσότερα έτη ασφάλισης και υψηλότερες αποδοχές. Υπολογίζεται για ασφαλιστικό βίο από το τέταρτο έως το εικοστό έτος και ενισχύει τον ανταποδοτικό χαρακτήρα της παροχής.
- Προσαυξήσεις, που περιλαμβάνουν αυξήσεις για τέκνα, δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα και – για πρώτη φορά – ειδική προσαύξηση για μονογονεϊκές οικογένειες.
Απαραίτητη προϋπόθεση για τη χορήγηση του μεταβλητού μέρους αποτελεί η συμπλήρωση τουλάχιστον 900 ημερών ασφάλισης την τελευταία τετραετία.
Ολοκληρώνεται η πιλοτική φάση – Ακολουθεί αξιολόγηση
Η πιλοτική εφαρμογή του νέου επιδόματος ολοκληρώνεται στις αρχές Μαρτίου και θα ακολουθήσει αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Εφόσον κριθεί αναγκαίο, θα γίνουν προσαρμογές πριν από την καθολική εφαρμογή του μέτρου από τον Απρίλιο του 2026.
Σύμφωνα με τη ΔΥΠΑ, έως τον Φεβρουάριο του 2026 θα έχει συμπληρωθεί το ανώτατο όριο των 15.000 συμμετεχόντων στην πιλοτική φάση. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και το δείγμα θεωρείται επαρκές και αντιπροσωπευτικό για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων τόσο ως προς την επάρκεια της στήριξης όσο και ως προς την επίδραση του νέου συστήματος στην επανένταξη των ανέργων στην αγορά εργασίας.
