Το πρόβλημα της στέγης είναι πανευρωπαϊκό πλέον και η Ελλάδα πρώτη από όλες τις χώρες της Ευρώπης έχει αρχίσει να εφαρμόζει συγκεκριμένα μέτρα, στο πλαίσιο μιας συνεκτικής στεγαστικής πολιτικής.
Αναλυτικά, τα προγράμματα-ρυθμίσεις όπως τα καταγράφει σήμερα η «Α» αφορούν:
1. «ΑΝΑΚΑΙΝΙΖΩ»
Το πρόγραμμα αυτό βρίσκεται υπό σχεδιασμό σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να εξασφαλιστούν κονδύλια 400.000.000-500.000.000 ευρώ με στόχο την ανακαίνιση παλαιών σπιτιών, που αμέσως μετά θα δίνονται προς μακροχρόνια ενοικίαση. Σε πρώτη φάση το πρόγραμμα θα αφορά ακίνητα προς ενοικίαση και αργότερα ανακαίνιση κατοικιών προς ιδιοκατοίκηση.
Κίνητρα στους ιδιοκτήτες και έλεγχοι για «μαύρα ενοίκια», αναβάθμιση κατοικιών και αξιοποίηση δημόσιων κτιρίων
Εδώ θα ισχύει:
– Επιδότηση έως το 90% της δαπάνης ανακαίνισης με 300 ευρώ ανά τετραγωνικό.
– Το ανώτατο ποσό επιδότησης θα φτάνει τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία.
– Θα αφορά ακίνητα κατασκευασμένα πριν από το 1990, δηλαδή σπίτια 35ετίας και άνω με εμβαδόν έως 120 τ.μ.
– Τα εισοδηματικά κριτήρια θα είναι 25.000 ευρώ για άγαμους και 35.000 ευρώ για ζευγάρια, συν 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Για μονογονεϊκά νοικοκυριά 39.000 ευρώ συν 5.000 ευρώ ανά παιδί πέραν του πρώτου.
Το νέο Ανακαινίζω που δίνει 36.500 ευρώ σε 30.000 δικαιούχους και τα άλλα που τρέχουν
Η ανακαίνιση αφορά πλήρη αντικατάσταση ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων, ενεργειακές παρεμβάσεις (κουφώματα, θερμομόνωση), ανακαίνιση κουζίνας και λουτρού, ενίσχυση φθαρμένων δομικών στοιχείων.
Ο στόχος του μέτρου αφορά την ανακαίνιση και επιστροφή στην αγορά τουλάχιστον 30.000-35.000 κλειστών κατοικιών προκειμένου να ενοικιαστούν σε μακροχρόνια βάση. Η μέση επιδότηση ανά κατοικία εκτιμάται ότι κυμαίνεται από 11.428 ευρώ έως 13.333 ευρώ, ποσό που απέχει σημαντικά από το ανώτατο όριο επιδότησης που προβλέπεται στο πρόγραμμα.
2. «ΑΝΑΚΑΙΝΙΖΩ-ΝΟΙΚΙΑΖΩ»
Αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 700.000 κενά διαμερίσματα, αν και ένας πολύ μεγάλος αριθμός αυτών βρίσκεται σε χωριά ή είναι σε πολύ κακή κατάσταση. Μόνο στο Λεκανοπέδιο άνω του 75% των κενών διαμερισμάτων είναι 35ετίας και τα μισά από αυτά είναι διαμερίσματα σε πολυκατοικίες. Τα περισσότερα ανήκουν σε πρόσωπα χαμηλών εισοδημάτων που δεν μπορούν να τα ανακαινίσουν. Πολλά έχουν καταστραφεί, ενώ χιλιάδες ακίνητα δεν μπορούν να φιλοξενήσουν ενοικιαστές, λόγω φθορών. Δηλαδή πολλά τελούν εκτός αγοράς εν γνώση των ιδιοκτητών τους.
75% των κενών διαμερισμάτων στο Λεκανοπέδιο είναι 35ετίας και άνω
700.000 κενές κατοικίες υπολογίζεται ότι υπάρχουν αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα
Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Νοικιάζω» αφορά επιχορηγήσεις 50.000.000 ευρώ. Παρέχει επιδότηση έως 60% και μέχρι 8.100 ευρώ για εργασίες συνολικού ύψους 13.500 ευρώ, ενώ μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί 5.000 αιτήσεις για επιδότηση εργασιών ανακαίνισης σε υπάρχοντα ακίνητα τα οποία θα μισθωθούν μακροχρόνια (τουλάχιστον τρία χρόνια). Πρόκειται να αντικατασταθεί από τον νέο κύκλο του προγράμματος, στον οποίο ο πήχυς της επιδότησης ανεβαίνει στις 36.000 ευρώ.
3. ΦΟΡΟΑΠΑΛΛΑΓΕΣ
Με τον νόμο Ν. 5246/2025 προβλέφθηκε από φέτος η δυνατότητα τριετούς φοροαπαλλαγής στα εισοδήματα των ιδιοκτητών που έως τις 31/12/2026 θα ενοικιάσουν ακίνητα για τουλάχιστον τρία χρόνια. Το πρόγραμμα αυτό αφορά μη ιδιοκατοικούμενα ακίνητα, αλλά ακίνητα μακροχρόνιας μίσθωσης. Στόχος του μέτρου είναι να ενισχυθεί η διάθεση των αδρανών κατοικιών στην αγορά ενοικίασης, αυξάνοντας την προσφορά διαθέσιμων διαμερισμάτων και συμβάλλοντας στη σταθεροποίηση των τιμών των ενοικίων που κινούνται σε έντονα ανοδική τροχιά τουλάχιστον την τελευταία τριετία.
10% των 900.000 ενοικιαστών που δικαιούνται επιδότηση δήλωσε μηνιαία μισθώματα άνω των 400 €
Η κατάργηση της φορολογίας ισχύει για ενοικιάσεις κατοικιών επιφανείας έως 120 τ.μ. που ήταν κενές για πάνω από τρία χρόνια, καθώς και για κατοικίες οι οποίες ήταν προς εκμετάλλευση στη βραχυχρόνια μίσθωση. Αν ο ενοικιαστής έχει περισσότερα από δύο τέκνα, για κάθε παραπάνω τέκνο το όριο αυξάνεται κατά 20 τ.μ. Αποτελεί συνεπώς ισχυρό κίνητρο για τους ιδιοκτήτες ακινήτων να εκμισθώσουν το ακίνητο σε (μεγάλες) οικογένειες. Σημειωτέον ότι τα δημοσιονομικά έσοδα από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις για το 2024 ανήλθαν σε 860.000.000 ευρώ.
4. ΑΛΛΑΓΗ ΧΡΗΣΗΣ
Το πρόγραμμα αυτό δίνει φορολογικά κίνητρα σε πρόσωπα ή εταιρείες που θα κατασκευάσουν νέα ακίνητα ή θα μετατρέπουν παλαιά κτίρια σε σπίτια. Το πλεονέκτημά του είναι πως επιτρέπει με fast track διαδικασίες τις αλλαγές χρήσης σε ακίνητα, όπως παλαιά εργοστάσια, γραφεία, επαγγελματικά ακίνητα, ώστε να μετατραπούν σε κατοικίες. Αν αυτά τα ακίνητα δεσμευτούν με πολυετείς μακροχρόνιες μισθώσεις, τουλάχιστον δέκα ετών, τα έσοδα από ενοίκια θα εκπίπτουν από τον φόρο εισοδήματος. Το φορολογικό κίνητρο θα ισχύει μόνο με μίσθωση και όχι σε πώληση. Αυτό το μέτρο εκτιμάται ότι θα μπορούσε να ανοίξει πολλά κλειστά ακίνητα.
5. ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΕΝΟΙΚΙΩΝ
Θετικό μέτρο η επιστροφή δύο ενοικίων σε εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό, που εργάζονται σε περιφέρεια άλλη από εκείνη της καταγωγής τους και ανεξάρτητα από το εισόδημά τους.
6. ΔΗΜΟΤΙΚΑ-ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑ ΑΚΙΝΗΤΑ
Η πολιτεία θα χρηματοδοτήσει τοπικά σχέδια αναβάθμισης δημοτικών και στρατιωτικών κτιρίων σε απομακρυσμένες περιοχές, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν και αυτά για τη στέγαση δημοσίων υπαλλήλων και μελών των Ενόπλων Δυνάμεων και Σωμάτων Ασφαλείας.
7. «ΥΠΟΠΤΑ» ΜΙΣΘΩΜΑΤΑ
Οι έρευνες θα είναι εκτεταμένες για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων από ενοίκια. Στόχος να βρεθούν περιπτώσεις πολύ χαμηλών ενοικίων των 10, 20 και 30 ευρώ για κατοικίες 70-110 τετραγωνικά μέτρα. Ο περιορισμός της φοροδιαφυγής και η πραγματική απεικόνιση-φορολόγηση των ενοικίων είναι ο πρώτος στόχος του υπουργείου Οικονομικών. Είναι απίστευτο, αλλά 180.000 από τους 900.000 ενοικιαστές που δικαιούνται επιδότηση, δήλωσαν μηνιαίο μίσθωμα έως 100 ευρώ, ενώ μόλις το 10% δήλωσε άνω των 400 ευρώ.
8. ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΠΛΗΡΩΜΗ
Από 1η Απριλίου 2026, η πληρωμή των ενοικίων θα γίνεται μέσω τραπεζικού λογαριασμού, ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια στις συναλλαγές σε εισοδήματα από ακίνητα. Η μη συμμόρφωση με τον νόμο θα φέρει απώλεια του αφορολογήτου 5% από τα ενοίκια, ενώ οι ενοικιαστές θα χάσουν όλα τα επιδόματα.
Εφημερίδα Απογευματινή
