Η Κομισιόν προτείνει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στεγαστικής πολιτικής, βασισμένο σε οκτώ πυλώνες και συνολικού ύψους 375 δισεκατομμυρίων ευρώ, οι οποίοι εξειδικεύονται σε 25 μέτρα. Η Ευρώπη θα βάλει βαθιά το χέρι στον προϋπολογισμό της και θα διαθέσει το ιλιγγιώδες ποσό των 375 δισ. ευρώ, με στεγαστικές λύσεις που θα είναι μακροπρόθεσμα ωφέλιμες σε κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό επίπεδο.
Όπως επισήμανε ο επίτροπος Στεγαστικής Πολιτικής, Νταν Γιόργκενσεν, η Επιτροπή εναποθέτει στη διακριτική ευχέρεια των χωρών τα επιμέρους μέτρα, ιδίως για τη φορολόγηση της αισχροκέρδειας. Το νέο σχέδιο για φθηνή στέγη -κατά τον επίτροπο- δεν αναιρεί την πρωταρχική αρμοδιότητα των κρατών-μελών να λαμβάνουν μέτρα στον τομέα της στέγασης, αλλά επιδιώκει να λειτουργήσει συμπληρωματικά και συντονιστικά, προσφέροντας κοινή κατεύθυνση, χρηματοδοτικά εργαλεία και πλαίσια συνεργασίας σε ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο.
60% η αύξηση στις μέσες τιμές πώλησης κατοικιών πανευρωπαϊκά το 2013-2024, +20% τα ενοίκια
Η Κομισιόν σημειώνει ότι μεταξύ του 2013 και του 2024 οι τιμές των κατοικιών σε ολόκληρη την Ευρώπη αυξήθηκαν πάνω από 60%, ενώ η μέση τιμή των ενοικίων κατά 20%. Ταυτόχρονα οι επενδύσεις για νέες κατοικίες μειώθηκαν σημαντικά, με αποτέλεσμα να εκτοξευτούν περαιτέρω τα ενοίκια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι αυτή την ώρα απαιτούνται πάνω από 2.200.000 κατοικίες για την κάλυψη της τρέχουσας ζήτησης. Δηλαδή 650.000 κατοικίες παραπάνω από τις 1.600.000 που κατασκευάζονται σήμερα. Η παράδοση αυτών των κατοικιών θα κοστίσει 150 δισ. ευρώ τον χρόνο.
Τι προβλέπεται
Προκειμένου να τρέξει το πρόγραμμα κατασκευής κατοικιών, η Επιτροπή λαμβάνει 25 μέτρα για απλούστευση και της κατασκευής ακίνητων αλλά και των ανακαινίσεων, με τις εξής κατευθυντήριες γραμμές:
– Ψηφιοποίηση οικοδομικών αδειών για γρήγορη αδειοδότηση και αύξηση της χρηματοδότησης.
– Δημιουργία πανευρωπαϊκής επενδυτικής πλατφόρμας, μέσω κινητοποίησης νέων επενδύσεων με νέα μοντέλα χρηματοδότησης, στεγαστικά ομόλογα και κοινωνικές κατοικίες, μέσω περιφερειών και δήμων.
– Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά από τα κράτη-μέλη να διατηρήσουν τα υπάρχοντα προγράμματα κοινωνικής στέγασης αλλά και να τα εμπλουτίσουν.
– Σε ό,τι αφορά τη βραχυχρόνια μίσθωση σε πολύ δημοφιλείς προορισμούς, τα καταλύματα αυτά μπορούν να αντιπροσωπεύουν έως και το 20% του αποθέματος των κατοικιών. Αυτό θα αυξήσει τη διαφάνεια και θα βοηθήσει τις δημόσιες Αρχές να ρυθμίσουν την αγορά με αναλογικό τρόπο.
– Για την κερδοσκοπία στη στέγαση, οι φορολογικές πολιτικές των κρατών-μελών μπορούν να μετριάσουν τον κίνδυνο των κερδοσκοπικών συμπεριφορών, πράγμα που σημαίνει ότι ενθαρρύνονται τα κράτη-μέλη να θεσπίσουν μέτρα για την αντιμετώπιση της κερδοσκοπίας στον τομέα της στέγασης, στον σχεδιασμό αποτελεσματικών φορολογικών πολιτικών και στη βελτίωση της διαφάνειας της αγοράς ακινήτων. Η φορολογία -τονίζει η Κομισιόν- αποτελεί υποστηρικτικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της προσιτότητας στέγης.
– Η Κομισιόν θα παρέχει τεχνική και χρηματοδοτική υποστήριξη στα κράτη-μέλη, στις περιφέρειες και στους δήμους ώστε να δημιουργήσουν κατοικίες, ενώ παράλληλα θα στηριχθούν οι οικογένειες χαμηλού εισοδήματος. Παράλληλα, θα αναζητήσει μοντέλα που θα συνδυάζουν την προστασία των δικαιωμάτων των ιδιοκτητών και την ασφάλεια των ενοικιαστών. Τέλος, οργανώνει εντός του 2026 Σύνοδο Κορυφής για τη Στέγαση προκειμένου να συζητηθούν όλα τα θέματα που αφορούν τη στεγαστική πολιτική.
Σημείο προς σημείο, το σχέδιο έχει ως εξής:
1. Χρηματοδότη 375 δισ. ευρώ σε ολόκληρη την Ευρώπη έως το 2029 σε βιώσιμη και οικονομικά προσιτή στέγη. Κινητοποίηση επενδύσεων από Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εθνικές και περιφερειακές αναπτυξιακές τράπεζες, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης κ.λπ. Προβλέπεται κινητοποίηση και του InvestEU για παροχή δανείων σε επιχειρήσεις.
2. Ψηφιοποίηση όλων των σταδίων κατασκευής (σχεδιασμός, αδειοδότηση, οικοδόμηση).
3. Απλούστευση και επιτάχυνση διαδικασιών αδειοδότησης με «υπηρεσίες μίας στάσης» για μείωση χρόνου αδειοδότησης.
4. Στήριξη εθνικών σχεδίων ανακαίνισης κτιρίων.
5. Ανάπλαση γειτονιών μέσω της πρωτοβουλίας «Ευρωπαϊκό Μπαουχάους» για βιώσιμες πόλεις.
6. Νέες συμπράξεις για καλύτερες κατοικίες.
7. Κινητοποίηση δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης.
8. Ανάπτυξη καινοτόμων μοντέλων χρηματοδότησης και ομαδοποίησής τους μέσα από μια ψηφιακή πύλη.
9. Πανευρωπαϊκή επενδυτική πλατφόρμα για οικονομικά προσιτή στέγη.
10. Εθελοντικό επενδυτικό πλαίσιο για την αγορά οικονομικά προσιτής και κοινωνικής στέγης.
11. Καθοδήγηση στα κράτη-μέλη προς οικονομικές και νομικές λύσεις για προσιτή στέγη.
12. Μεγαλύτερη ευελιξία για τη χρηματοδότηση κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης.
13. Φραγή στις βραχυχρόνιες μισθώσεις στο 20%.
14. Διευκόλυνση επενδύσεων σε παρόχους στέγασης μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και περιορισμένου κέρδους.
15. Ανταλλαγή εμπειριών για την αντιμετώπιση της κερδοσκοπίας με βάση εθνικές και τοπικές εμπειρίες.
16. Παρουσίαση ανάλυσης δυναμικής τιμών στις κατοικίες για εντοπισμό τάσεων κερδοσκοπίας.
17. Θέσπιση μέτρων για επιζήμιες κερδοσκοπικές συμπεριφορές.
18. Μείωση της γραφειοκρατίας σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και κινητοποίηση επενδύσεων για αύξηση της προσφοράς σε οικονομικά προσιτή στέγη.
19. Μεταρρυθμίσεις σε αστικές, αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές όπου υπάρχει δημογραφική συρρίκνωση.
20. Αύξηση της προσφοράς μέσω νέων κτιρίων και ανακαινίσεων.
21. Υποστήριξη κρατών-μελών για σχεδιασμό φορολογικών πολιτικών.
22. Παροχή τεχνικής και χρηματοδοτικής στήριξης στα κράτη-μέλη, στις περιφέρειες και στους δήμους για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων (μέσω του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης).
23. Οικοδόμηση κατοικιών για σπουδαστές μέσω επενδύσεων του InvestEU, της πανευρωπαϊκής επενδυτικής πλατφόρμας και της πολιτικής συνοχής, καθώς και άλλα καινοτόμα μοντέλα στέγασης για σπουδαστές και νέους.
24. Λήψη μέτρων για μείωση ή εξάλειψη της ανάγκης καταβολής εγγυήσεων για σπουδαστές – ασκούμενους – μαθητευόμενους που ψάχνουν στέγη.
25. Αύξηση διαθεσιμότητας οικονομικά προσιτής κατοικίας για μετακινούμενους σπουδαστές από «μειονεκτούντα περιβάλλοντα».
Ο Γιώργος Αυτιάς είναι ευρωβουλευτής της ΝΔ
Εφημερίδα Απογευματινή
