Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεση κινητοποίηση στην Ευρώπη, με τους εκπροσώπους των κρατών-μελών να συγκαλούν έκτακτη σύσκεψη και τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να ζητά από την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενεργοποιήσει το λεγόμενο «εργαλείο αντιεκβιασμού» ή «trade bazooka».
Το μέτρο αυτό επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλει κυρώσεις, να περιορίσει την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά, ή ακόμη και να επιβάλει ελέγχους εξαγωγών — ένα εργαλείο που, όπως σημειώνουν αναλυτές, σχεδιάστηκε κυρίως για περιπτώσεις όπως η Κίνα, όχι για στενούς συμμάχους.
Παράλληλα, το μπλοκ εξετάζει δασμούς 93 δισεκ. ευρώ στις ΗΠΑ ως αντίποινα, οι οποίοι είχαν ανασταλεί μετά από προσωρινή συμφωνία το καλοκαίρι του 2024.<
Τα τρία όπλα της Ευρώπης
Ρεπορτάζ: Χάρης Γ. Σαββίδη
Όπως γράφει σήμερα η «Απογευματινή», την πρώτη αντίδραση της Ευρώπης στη δασμολογική επίθεση που εξαπέλυσε ο Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία συζήτησαν χθες οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών-μελών της ΕΕ, στις Βρυξέλλες. Σήμερα ακολουθεί η συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, η πρώτη υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη.
Στην Ευρώπη επικρατεί αναβρασμός, με πλήθος ομάδων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να καλεί σε μποϊκοτάζ προϊόντων made in USA. Ξεχωρίζει η πρόταση να μην εμφανιστούν οι ευρωπαϊκές χώρες στα αμερικανικά γήπεδα στο Μουντιάλ.
Η ατζέντα περιλαμβάνει, βέβαια, άλλα θέματα, όμως εκ των πραγμάτων εκείνο που κυριαρχεί είναι η ευρωπαϊκή απάντηση στον εκβιασμό 445 λέξεων του Αμερικανού προέδρου: Πρόσθετοι δασμοί 10%, από 1η Φεβρουαρίου, σε Δανία, Σουηδία, Φινλανδία, Νορβηγία, Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία και Ολλανδία, που θα αυξηθούν σε 25% από την 1η Ιουνίου και μέχρι η Γροιλανδία να πωληθεί στις ΗΠΑ. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι αυτό είναι απαραίτητο, για να λειτουργήσει ο «Χρυσός Θόλος».
Σε κοινή δήλωση οι 8 χώρες ανέφεραν ότι «στεκόμαστε σε πλήρη αλληλεγγύη με τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας» και ότι «οι απειλές δασμών υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και εγκυμονούν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής σπείρας», καθώς «δεσμευόμαστε να υπερασπιστούμε την κυριαρχία μας».
Από την πλευρά της, η Τζόρτζια Μελόνι υποστήριξε ότι πρόκειται για παρεξήγηση, καθώς ο Λευκός Οίκος δεν κατάλαβε ότι οι μερικές δεκάδες στρατιώτες που έστειλαν οι 8 ευρωπαϊκές χώρες στη Γροιλανδία, στόχευαν κατά πιθανών εχθρικών κινήσεων από Ρωσία και Κίνα, όχι από τις ΗΠΑ. «Είναι πολύ σημαντικό σε αυτό το στάδιο να μιλάμε μεταξύ μας και να αποφεύγουμε μια κλιμάκωση», επισήμανε.
Αντίστοιχη κατανόηση δεν έχουν Αμερικανοί βουλευτές, ακόμα και Ρεπουμπλικανοί. Ο βουλευτής Ντον Μπέικον, από τη Νεμπράσκα, προειδοποίησε τον πρόεδρο Τραμπ ότι μια εισβολή στη Γροιλανδία «θα είναι το τέλος της προεδρίας του». Η γερουσιαστής Τομ Τίλις, από τη Βόρεια Καρολίνα, έγραψε ότι η προσπάθεια «να καταλάβει εδάφη συμμάχου είναι πέρα για πέρα ανόητη». Η γερουσιαστής Λίζα Μέρκοφσκι, από την Αλάσκα, χαρακτήρισε τους νέους δασμούς «περιττούς, τιμωρητικούς και βαθιά λανθασμένους».
Στην Ευρώπη επικρατεί αναβρασμός, με πλήθος ομάδων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να καλούν σε μποϊκοτάζ αμερικανικών προϊόντων. Ξεχωρίζει η πρόταση να μην εμφανιστούν οι ευρωπαϊκές χώρες στα αμερικανικά γήπεδα, το καλοκαίρι, για το Μουντιάλ.
Η πιθανότερη άμεση αντίδραση θα είναι το «πάγωμα» της εμπορικής συμφωνίας, στην οποία κατέληξαν τον Ιούλιο ο Ντόναλντ Τραμπ και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. «Είμαστε υπέρ της συμφωνίας, αλλά μετά τις απειλές Τραμπ, η έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο δεν είναι δυνατή», παραδέχθηκε ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ.
Ως δεύτερο βήμα, στις 7 Φεβρουαρίου, η Κομισιόν θα μπορούσε να μην ανανεώσει την αναστολή ισχύος δασμών σε εισαγωγές από τις ΗΠΑ αξίας 93 δισ. ευρώ, που «πάγωσαν» τον Αύγουστο, μετά την εμπορική συμφωνία στη Σκωτία.
Ένα ακόμα πιο επιθετικό βήμα είναι η ενεργοποίηση του Νόμου κατά του Εκβιασμού, που επιτρέπει στην ΕΕ, σε περιπτώσεις οικονομικού εκβιασμού να απαντά με αντίμετρα όπως περιορισμοί επενδύσεων, ανάκληση προστασίας πνευματικής ιδιοκτησίας και αδειών εταιρειών, απαγόρευση πρόσβασης σε διαγωνισμούς δημοσίων συμβάσεων και κυρώσεις εναντίον συγκεκριμένων ατόμων. Όταν θεσμοθετήθηκε το 2023, οι Ευρωπαίοι είχαν κατά νου Ρωσία και Κίνα. Τελικά ίσως η πρώτη φορά που θα χρησιμοποιηθεί να είναι κατά των ΗΠΑ.
Από μηχανής θεός θα μπορούσε να αποδειχθεί το αμερικανικό Ανώτατο Δικαστήριο, όπου εκκρεμεί η απόφαση για το εάν ο Αμερικανός πρόεδρος έχει την εξουσία να επιβάλλει δασμούς. Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται, τέλος, η μεθαυριανή ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στο Φόρουμ του Νταβός.
