Στο παγκόσμιο οικονομικό φόρουμ του Νταβός τίποτα δεν είναι τυχαίο – και κυρίως τίποτα δεν κρίνεται μόνο στα επίσημα πάνελ. Εκεί όπου οι δημόσιες τοποθετήσεις είναι ζυγισμένες λέξη προς λέξη, οι κεκλεισμένων των θυρών συναντήσεις αποκαλύπτουν τον πραγματικό σχεδιασμό των επιχειρηματιών και των συνεργατών τους για την επόμενη ημέρα. Σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική παρουσία στο φετινό Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ έχει διακριτή πολιτική, αλλά ισχυρή επιχειρηματική παρουσία.
Από τη μία, οι παρεμβάσεις του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρου Εξάρχου, που έχει κλείσει το μεγαλύτερο deal εισαγωγών LNG από την αμερικανική ήπειρο και παράλληλα του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της ΔΕΗ, Γιώργου Στάσση, για την ενέργεια, την ασφάλεια και τη θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο ανταγωνισμό με λοκομοτίβα την τεράστια επένδυση σε data centers που προωθεί με «συμμάχους» τις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας. Από την άλλη, η διακριτική, αλλά ιδιαίτερα συμβολική παρουσία του Θοδωρή Κυριακού του Ομίλου Αντέννα και στενού συνεργάτη του Atlantic Council, ο οποίος παρακολούθησε την ομιλία του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, όντας ένας από τους ελάχιστους Έλληνες προσκεκλημένους.
Επενδύσεις πολλών δισ. €
Πρόκειται για μηνύματα ισχύος και επενδύσεων δισεκατομμυρίων ευρώ με αιχμή εταιρείες αμερικανικών συμφερόντων και γεωπολιτικών επιλογών μακριά από τα φώτα, αλλά με καθαρές προεκτάσεις για την επόμενη φάση της ελληνικής και ευρωπαϊκής στρατηγικής, με τις ελληνικές επενδυτικές κεραίες να είναι στραμμένες στην υπερδύναμη των ΗΠΑ και τις στρατηγικές επιλογές της στην Ελλάδα.
Η συμμετοχή του Θοδωρή Κυριακού στην ομιλία Τραμπ, μαζί με τον Απόστολο Τζιτζικώστα ερμηνεύεται από γνωρίζοντες ως ένδειξη ότι η Ελλάδα «ακούγεται» σε κύκλους όπου αναδιαμορφώνονται οι διεθνείς ισορροπίες. Σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ επανατοποθετούνται ενεργά στο πεδίο της ενέργειας, των ΜΜΕ, της τεχνολογίας και των στρατηγικών επενδύσεων, η παρουσία αυτή δεν είχε χαρακτήρα εθιμοτυπικό. Αντιθέτως, εντάσσεται στη λογική των επιλεγμένων συνομιλητών, εκείνων που μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρες σε αγορές και αφηγήματα.
Στο ίδιο μήκος κύματος, αλλά με ωμή ευθύτητα, κινήθηκαν οι παρεμβάσεις του διευθύνοντος συμβούλου της AKTOR, Αλέξανδρου Εξάρχου. Από το Νταβός έθεσε το ζήτημα χωρίς περιστροφές: η Ευρώπη κινείται σε μια «γκρίζα ζώνη», άλλοτε ως ενιαία οντότητα και άλλοτε ως άθροισμα κρατών με αντικρουόμενες ατζέντες. Αυτή η ασάφεια, όπως τόνισε, την καθιστά συλλογικά αδύναμη. Ή θα αποφασίσει να λειτουργήσει ως πραγματική ομοσπονδία -με κοινό οικονομικό συμφέρον, άμυνα και δυνατότητα αυτοπροστασίας- ή θα πρέπει να αποδεχθεί ότι τα κράτη είναι ουσιαστικά μόνα τους σε κρίσιμα μέτωπα. Αν η απάντηση είναι «όχι», τότε, κατά τον κ. Εξάρχου, πρέπει να ειπωθεί καθαρά και να γίνει πράξη, καθώς κάθε χώρα θα πρέπει να αναλάβει μόνη της την ευθύνη της αυτοπροστασίας της, γιατί «δεν έχουμε ομοσπονδία». Με άλλα λόγια, είτε η Ευρώπη θα πάει προς μια πιο ενιαία μορφή με πραγματική πολιτική ισχύ, είτε τα κράτη θα πρέπει να λειτουργήσουν με τη λογική ότι είναι ουσιαστικά μόνα τους σε κρίσιμα μέτωπα.
Η ενέργεια βρέθηκε στο επίκεντρο αυτής της κριτικής. Ο «Κάθετος Διάδρομος» LNG, δηλαδή η μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας προς την Ευρώπη, παρουσιάστηκε από τον κ. Εξάρχου όχι απλώς ως επενδυτικό έργο, αλλά ως στρατηγική επιλογή ασφάλειας. Τα μακροχρόνια συμβόλαια LNG, υπογράμμισε, είναι μονόδρομος αν η Ευρώπη εννοεί τις αποφάσεις της για απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο μετά το 2028. Η κριτική ότι το αμερικανικό LNG είναι «ακριβό», κατά τον ίδιο, αγνοεί το βασικό δεδομένο: χωρίς ρωσικό αέριο, οι επιλογές περιορίζονται δραματικά. Και τότε, το ζήτημα δεν είναι η σύγκριση τιμών, αλλά η διαθεσιμότητα και η ασφάλεια εφοδιασμού.
Η συζήτηση, ωστόσο, δεν έμεινε στην ενέργεια. Ο κ. Εξάρχου μίλησε ανοιχτά για τον κίνδυνο πολέμων στην Ευρώπη, για την απουσία πραγματικής αμυντικής ετοιμότητας και για την εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Σε έναν κόσμο που -όπως είπε- λειτουργεί πλέον με τη «σκληρή λογική της ισχύος», η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί «στο μενού» και όχι «στο τραπέζι» των αποφάσεων, αν δεν αποκτήσει τα χαρακτηριστικά που της επιτρέπουν να σταθεί ισότιμα απέναντι στους μεγάλους παίκτες.
Στον αντίποδα της γεωπολιτικής αγωνίας, αλλά συμπληρωματικά, κινήθηκε η παρέμβαση του προέδρου και CEO της ΔΕΗ, Γιώργου Στάσση. Σε κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Coal to Clean», παρουσίασε τον ριζικό μετασχηματισμό της ΔΕΗ: από μια εταιρεία με έντονη λιγνιτική εξάρτηση, σε έναν όμιλο καθαρής και ευέλικτης ενέργειας με περιφερειακό ρόλο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη με το μήνυμα ότι η ενεργειακή μετάβαση είναι πρακτική υλοποίηση, με επενδύσεις, υποδομές και νέα οικοσυστήματα. Παρουσιάζοντας τη στρατηγική του Ομίλου ΔΕΗ για την ενεργειακή μετάβαση και τον μετασχηματισμό του επιχειρηματικού μοντέλου της εταιρείας ο κ. Στάσσης σημείωσε ότι ο Όμιλος τα τελευταία έξι χρόνια έχει αναδιαμορφώσει πλήρως το ενεργειακό του χαρτοφυλάκιο, αφήνοντας πίσω τον λιγνίτη και στρεφόμενος σε καθαρές και ευέλικτες μορφές ενέργειας.
Η μετατροπή των πρώην λιγνιτικών περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας σε πράσινο και τεχνολογικό κόμβο -με ΑΠΕ, αποθήκευση, υδρογόνο και ένα giga data center ευρωπαϊκής κλίμακας- παρουσιάστηκε ως παράδειγμα του πώς η ενεργειακή πολιτική μπορεί να συνδεθεί με την ανάπτυξη, την απασχόληση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Ταυτόχρονα, ο Γ. Στάσσης έθεσε τις αναγκαίες προϋποθέσεις: σαφήνεια, ταχύτητα, αδειοδοτήσεις και δίκτυα. Τα κεφάλαια υπάρχουν, αλλά κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχει βεβαιότητα υλοποίησης.
Καθρέφτης της πραγματικότητας
Συνολικά, η ελληνική παρουσία στο Νταβός στέλνει ένα πολυσύνθετο μήνυμα. Η Ελλάδα δεν αποτελεί απλό παρατηρητή στις σεισμικές μετακινήσεις των πλακών που έως τώρα παρέμεναν αμετακίνητες, αλλά ως χώρα που συμμετέχει στις μεγάλες συζητήσεις για την ενέργεια, την ασφάλεια και τη νέα παγκόσμια ισορροπία, οι οποίες αναδιαμορφώνονται με ατμομηχανή τις ΗΠΑ και τις πολιτικές Τραμπ. Από τις κλειστές αίθουσες όπου μιλούν οι επενδυτές και οι ηγέτες, μέχρι τις αιχμηρές παρεμβάσεις για το μέλλον της Ευρώπης, το ελληνικό μήνυμα είναι ότι σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, η ισχύς, η στρατηγική και η υλοποίηση μετρούν περισσότερο από τα συνθήματα. Και το Νταβός ήταν, για την Ελλάδα, ένας καθρέφτης αυτής της πραγματικότητας.
Εφημερίδα Απογευματινή
