Την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να επιδοτήσει τον κάθετο ενεργειακό άξονα ανέδειξε με έμφαση ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, μιλώντας στο Davos Lodge, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ. Όπως υπογράμμισε, το αμερικανικό LNG αποτελεί τη μόνη ρεαλιστική λύση για τη μακροπρόθεσμη διαφοροποίηση του ευρωπαϊκού ενεργειακού μείγματος και την οριστική απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει σοβαρή πολιτική βούληση και χρηματοδότηση των αναγκαίων υποδομών.
Η συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026, είχε ως αντικείμενο τους επενδυτικούς διαδρόμους του μέλλοντος και τον ρόλο της Ελλάδας και της Ρουμανίας στη δημιουργία στρατηγικών ευκαιριών υψηλής προστιθέμενης αξίας. Συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης, ο Υπουργός Ενέργειας της Ρουμανίας Bogdan Ivan και η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα Kimberly Guilfoyle, με συντονίστρια τη δημοσιογράφο Daphne Barak.
Η ευρωπαϊκή αντίφαση και το LNG
Στην τοποθέτησή του, ο κ. Εξάρχου άσκησε δριμεία κριτική στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική, επισημαίνοντας ότι η Ε.Ε. επέλεξε συνειδητά επί χρόνια να εξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο, γεγονός που της στέρησε κάθε διαπραγματευτικό πλεονέκτημα όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Όπως τόνισε, η απόφαση για πλήρη απαγόρευση του ρωσικού αερίου από το 2028 δεν αφήνει περιθώρια ασάφειας.
«Είτε η απαγόρευση ισχύει είτε όχι. Αν ισχύει, δεν υπάρχει συζήτηση για τιμές – το μόνο ερώτημα είναι από πού θα βρούμε φυσικό αέριο», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Κατά τον ίδιο, η συζήτηση περί «ακριβού LNG» είναι παραπλανητική, καθώς η σύγκριση γίνεται με ένα καύσιμο που σύντομα θα είναι παράνομο. Υπογράμμισε δε ότι οι ποσότητες LNG από τις ΗΠΑ δεν είναι απεριόριστες, γεγονός που καθιστά επιτακτική την έγκαιρη σύναψη μακροπρόθεσμων συμβολαίων σε σταθερές τιμές.
Επιδότηση υποδομών και στρατηγική συνέπεια
Ο κ. Εξάρχου υποστήριξε ότι η Ευρώπη οφείλει να στηρίξει οικονομικά τον κάθετο άξονα, χρηματοδοτώντας κρίσιμες υποδομές, όπως δεύτερο FSRU, αναβάθμιση των υφιστάμενων διαδρόμων και, ενδεχομένως, τη δημιουργία νέων. Μόνο έτσι, όπως είπε, το αμερικανικό LNG θα μπορέσει σταδιακά να γίνει ανταγωνιστικό έναντι του ρωσικού αερίου στο μέλλον, χωρίς να επανέλθει η ενεργειακή εξάρτηση.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι η έλλειψη ενιαίας στάσης και η τάση των κρατών-μελών να λειτουργούν με λογικές «ο καθένας για τον εαυτό του» αποδυναμώνουν την Ένωση σε σχέση με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα. Όπως τόνισε, χωρίς κοινή στρατηγική, η Ε.Ε. δεν μπορεί να διαπραγματευθεί ούτε πολιτικά ούτε οικονομικά.
Η ελληνική στήριξη στον κάθετο άξονα
Από την πλευρά του, ο Χάρης Θεοχάρης σημείωσε ότι η Ελληνική κυβέρνηση εργάστηκε συστηματικά ώστε ο κάθετος άξονας να περάσει από τη θεωρία στην πράξη, τονίζοντας ότι η ενεργειακή ανθεκτικότητα προϋποθέτει διαφοροποίηση πηγών. Υπογράμμισε ότι οι υποδομές φυσικού αερίου πρέπει να ιεραρχηθούν ψηλά, καθώς συνδέονται άμεσα με την ψηφιακή οικονομία, την τεχνητή νοημοσύνη και τις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες.
Παρά τις υφιστάμενες ανισορροπίες μεταξύ οικονομικής ισχύος, στρατιωτικών δυνατοτήτων και πολιτικού βάρους της Ε.Ε., ο υφυπουργός τόνισε ότι η Ένωση τελικά απαντά στις κρίσεις με δράση, επισημαίνοντας ότι ο κάθετος άξονας αποτελεί προϊόν αυτής ακριβώς της ευρωπαϊκής στήριξης.
Ρουμανία: κρίσιμος περιφερειακός κόμβος
Ο Bogdan Ivan ανέδειξε τον ρόλο της Ρουμανίας ως ενεργειακού κόμβου, επισημαίνοντας ότι η χώρα έχει επενδύσει πάνω από 1 δισ. ευρώ σε ενεργειακές υποδομές. Προειδοποίησε ότι το 2028 θα είναι καθοριστικό έτος και ότι όσα κράτη καθυστερήσουν να εξασφαλίσουν ποσότητες φυσικού αερίου, θα βρεθούν σε δυσμενή θέση.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στην ενεργειακή ανισότητα εντός της Ε.Ε., με τις χώρες του Νότου να πληρώνουν ακριβότερη ενέργεια από τον Βορρά, παρότι ανήκουν στην ίδια ενιαία αγορά.
Η αμερικανική διάσταση
Η Kimberly Guilfoyle επανέλαβε τη στήριξη της κυβέρνησης Τραμπ στον στόχο η Ελλάδα να λειτουργήσει ως πύλη του αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει μια ενεργειακά ανεξάρτητη Ευρώπη, απαλλαγμένη από την εξάρτηση από μη φιλικά κράτη.
Το μήνυμα από το Νταβός ήταν σαφές: χωρίς επιδοτούμενες υποδομές, ενιαία στρατηγική και πολιτική συνέπεια, η Ευρώπη κινδυνεύει να επαναλάβει τα ίδια λάθη. Ο κάθετος ενεργειακός άξονας και το LNG δεν αποτελούν απλώς εμπορική επιλογή, αλλά ζήτημα γεωπολιτικής επιβίωσης.
