Σε καθεστώς επιτάχυνσης εισέρχεται ο κάθετος ενεργειακός διάδρομος της Ευρώπης, καθώς υπεγράφη η πρώτη εμπορική συμφωνία της ATLANTIC SEE LNG TRADE, σηματοδοτώντας την πρόωρη υλοποίηση ενός στρατηγικού ενεργειακού σχεδιασμού με ισχυρές γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις.
Η ATLANTIC SEE LNG TRADE, κοινοπραξία στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%, ενεργοποιεί τη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Ουκρανία ήδη από το 2026, επισπεύδοντας κατά τέσσερα χρόνια το αρχικό χρονοδιάγραμμα που προέβλεπε έναρξη το 2030.
Η συμφωνία και το χρονοδιάγραμμα
Η συμφωνία υπεγράφη την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026 και αφορά την πώληση αμερικανικού LNG με προμηθευτή την BP και αγοραστή την ουκρανική Naftogaz. Πρόκειται για την πρώτη μείζονος σημασίας εμπορική πράξη της ATLANTIC SEE LNG TRADE, η οποία περνά πλέον από τον σχεδιασμό στην πρακτική εφαρμογή.
Το πρώτο φορτίο LNG αναμένεται να αφιχθεί στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας και να κατευθυνθεί προς την Ουκρανία τον ερχόμενο Μάρτιο, δηλαδή μέσα στις επόμενες εβδομάδες, επιβεβαιώνοντας τον κεντρικό ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης προς την Ανατολική Ευρώπη.
Ο Route 1 και οι ποσότητες φυσικού αερίου
Οι ποσότητες LNG θα διαμετακομισθούν μέσω του Route 1, που περιλαμβάνει τη διαδρομή Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Μολδαβία – Ουκρανία. Η ανώτατη ποσότητα παράδοσης μπορεί να φτάσει το 1 εκατ. MWh (1 TWh), υπό την προϋπόθεση ότι οι διαχειριστές των εθνικών δικτύων φυσικού αερίου θα διαθέσουν αυξημένη χωρητικότητα.
Μέχρι σήμερα, η διαθέσιμη χωρητικότητα κινούνταν γύρω στις 700.000 MWh (0,7 TWh), γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη συνεργασία των διαχειριστών υποδομών για την πλήρη αξιοποίηση του διαδρόμου.
Διπλωματική κινητικότητα και διεύρυνση του διαδρόμου
Στα τέλη Φεβρουαρίου, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει προγραμματιστεί συνάντηση στην Ουάσιγκτον, με τη συμμετοχή του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου του Ομίλου AKTOR και της ATLANTIC SEE LNG TRADE, Αλέξανδρου Εξάρχου, καθώς και Αμερικανών αξιωματούχων.
Στόχος της συνάντησης είναι η περαιτέρω επιτάχυνση του σχεδιασμού και η συμμετοχή περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών στον νέο κάθετο ενεργειακό διάδρομο, ενισχύοντας τον ρόλο του ως πανευρωπαϊκής υποδομής στρατηγικής σημασίας.
Ο ρόλος των ΗΠΑ
Μόλις λίγες ημέρες πριν, από την Αθήνα, ο ειδικός απεσταλμένος του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, Joshua Volz, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «στόχος μας είναι να περάσουμε στις ροές και τελικά στην πλημμύρα φυσικού αερίου», προαναγγέλλοντας τη διακίνηση πολύ μεγαλύτερων ποσοτήτων LNG μέσω της Ελλάδας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι αυτή η εξέλιξη δρομολογείται πριν ακόμη τεθεί σε πλήρη ισχύ η απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην Ε.Ε., η οποία έγινε νόμος της Ένωσης πριν από λίγες ημέρες.
Ο Joshua Volz υπογράμμισε ότι ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος κατέχει κεντρική θέση στην εξωτερική ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ, καθώς εξυπηρετεί ταυτόχρονα δύο αλληλένδετους στρατηγικούς στόχους:
- την πλήρη απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο,
- και τον περιορισμό της γεωπολιτικής επιρροής που αυτό συνεπάγεται.
