Η Ελλάδα έχει καταγράψει σημαντική πρόοδο στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, όπως υπογράμμισε ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στη γερμανική Handelsblatt. Η φοροδιαφυγή αποτέλεσε για δεκαετίες την αχίλλειο πτέρνα της ελληνικής οικονομίας και συνέβαλε στην κρίση χρέους που οδήγησε τη χώρα σχεδόν σε αδυναμία πληρωμών τη δεκαετία του 2010. Σήμερα η Ελλάδα αναφέρει αξιοσημείωτες επιτυχίες στον περιορισμό της παραοικονομίας, κυρίως χάρη στην εκτεταμένη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ψηφιακός μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη
Το αποφασιστικό βήμα έγινε με την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού συστήματος αναφορών, που περιλαμβάνει ηλεκτρονική τιμολόγηση, ηλεκτρονικά βιβλία και αναφορές συναλλαγών. Αυτά τα δεδομένα επιτρέπουν στη φορολογική διοίκηση να εντοπίζει μοτίβα, να επισημαίνει ανωμαλίες και να προτεραιοποιεί υποθέσεις με υψηλό κίνδυνο απάτης ή υποδήλωσης. Μόνο τα τελευταία δύο χρόνια έχουν ανακτηθεί 3,9 δισεκατομμύρια ευρώ από μέτρα κατά της φοροδιαφυγής, ποσό που επιστρέφεται στους πολίτες μέσω μειώσεων φόρων.
Μείωση του κενού ΦΠΑ
Η μείωση του λεγόμενου «κενού ΦΠΑ» αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των αποτελεσμάτων. Το ποσοστό της διαφοράς μεταξύ του ΦΠΑ που οφείλεται και αυτού που αποδίδεται μειώθηκε από 34% το 2017 σε μόλις 9% το 2024, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Κεντρικό ρόλο στη διαδικασία παίζει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία ιδρύθηκε το 2017 για να καταστήσει τη φορολογική και τελωνειακή διοίκηση ανεξάρτητη από πολιτικές παρεμβάσεις και να περιορίσει τη διαφθορά.
Ψηφιακό οικοσύστημα σε πραγματικό χρόνο
Στόχος της κυβέρνησης είναι η δημιουργία ενός ψηφιακού οικοσυστήματος που επιτρέπει στη φορολογική αρχή να παρακολουθεί την οικονομική πραγματικότητα σε πραγματικό χρόνο. Η Ελλάδα αποτελεί παράδειγμα για την Ευρώπη, καθώς η ψηφιοποίηση και η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης ενισχύουν τη συμμόρφωση με τους φορολογικούς κανόνες και κάνουν τη διαδικασία πιο δίκαιη και κοινωνικά αποδεκτή.
Υποχρεωτική ηλεκτρονική παρακολούθηση συναλλαγών
Από αυτήν τη Δευτέρα, η ηλεκτρονική τιμολόγηση μεταξύ επιχειρήσεων είναι υποχρεωτική, ενώ από τον Μάιο θα εφαρμοστεί και η ηλεκτρονική αποστολή δελτίων αποστολής. Από τον Ιούνιο, η φορολογική αρχή θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο όλες τις τραπεζικές συναλλαγές, καταθέσεις, αναλήψεις, μεταφορές και συναλλαγές σε τίτλους.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αναλύει τα δεδομένα, θα εντοπίζει ανωμαλίες και θα δημιουργεί προφίλ κινδύνου, βελτιώνοντας την ακρίβεια των ελέγχων και επικεντρώνοντας τους σε τομείς με πραγματικούς κινδύνους. Η ΤΝ χρησιμοποιείται ακόμη για ανάλυση δορυφορικών εικόνων, ώστε να εντοπίζονται μη δηλωμένα περιουσιακά στοιχεία όπως αυθαίρετες κατασκευές ή πισίνες. Πολίτες που εμφανίζουν έναν τρόπο ζωής ασύμβατο με το δηλωμένο εισόδημά τους κινδυνεύουν να βρεθούν στο στόχαστρο της φορολογικής αρχής, επιβεβαιώνοντας τη νέα ψηφιακή πραγματικότητα στην Ελλάδα.
