Ριζικές αλλαγές στο καθεστώς των μεταβιβάσεων ακινήτων προωθεί η κυβέρνηση, επιδιώκοντας να περιορίσει τη γραφειοκρατία και να απλοποιήσει δραστικά τις συναλλαγές πολιτών και επαγγελματιών. Τέσσερις στοχευμένες παρεμβάσεις μεταβάλλουν τον μέχρι σήμερα «χάρτη» της αγοράς, εισάγοντας νέους μηχανισμούς διαλειτουργικότητας, ευελιξία στη φορολογία και λύσεις σε χρόνιες αγκυλώσεις που μπλόκαραν χιλιάδες μεταβιβάσεις.
Συνολικά, οι παρεμβάσεις αυτές διαμορφώνουν ένα νέο, πιο ευέλικτο και λειτουργικό περιβάλλον για τις αγοραπωλησίες ακινήτων, με στόχο την τόνωση της αγοράς, τη μείωση των καθυστερήσεων και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις συναλλαγές.
Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι η ψηφιακή διασύνδεση συμβολαιογράφων, ΑΑΔΕ, ΤΕΕ και Ελληνικού Κτηματολογίου, δημιουργώντας για πρώτη φορά μια «ανοικτή γραμμή» συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Η εξέλιξη αυτή καταργεί τα πολλαπλά στάδια ελέγχων και φυσικής προσκόμισης δικαιολογητικών, επιταχύνοντας σημαντικά τη διαδικασία ολοκλήρωσης των συμβολαίων.
Συμβολαιογράφος one-stop shop
Η πρώτη και πλέον κομβική παρέμβαση αφορά την αναβάθμιση του ρόλου των συμβολαιογράφων, οι οποίοι μετατρέπονται σε one-stop shop για τις μεταβιβάσεις. Πέρα από τη σύνταξη του συμβολαίου, θα αναλαμβάνουν την υποβολή δηλώσεων φόρου μεταβίβασης, την παρακράτηση και απόδοση οφειλών προς Δημόσιο και ΕΦΚΑ, καθώς και την καταβολή δικαιωμάτων Κτηματολογίου. Παράλληλα, δημιουργείται ειδικός ακατάσχετος λογαριασμός, όπου θα κατατίθεται το τίμημα και όλα τα σχετικά έξοδα, διασφαλίζοντας διαφάνεια και ταχύτητα.
Κατάργηση τοπογραφικού
Η δεύτερη παρέμβαση προβλέπει την κατάργηση της υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού διαγράμματος για ακίνητα εντός σχεδίου, όταν υπάρχει κυρωμένη πράξη εφαρμογής και λειτουργεί το Κτηματολόγιο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα απαραίτητα γεωμετρικά και πολεοδομικά στοιχεία αντλούνται από το κτηματολογικό φύλλο και την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου, μειώνοντας κόστος και καθυστερήσεις.
Φόρος κληρονομιάς
Ιδιαίτερη κοινωνική διάσταση έχει η τρίτη ρύθμιση, που δίνει τη δυνατότητα εξόφλησης του φόρου κληρονομιάς από το τίμημα της μεταβίβασης. Έτσι, ιδιοκτήτες που αδυνατούσαν να πληρώσουν τον φόρο και παρέμεναν εγκλωβισμένοι, μπορούν πλέον να προχωρήσουν σε πώληση, με τον συμβολαιογράφο να παρακρατεί και να αποδίδει το ποσό στο Δημόσιο κατά την υπογραφή του συμβολαίου.
Απελευθέρωση κατασχεμένων
Η τέταρτη παρέμβαση αφορά τη δυνατότητα της ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένων ακινήτων. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μέρος του τιμήματος θα παρακρατείται και θα αποδίδεται στην ΑΑΔΕ, επιτρέποντας την πώληση ακινήτων που έως σήμερα ήταν ουσιαστικά εκτός αγοράς.
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από αυστηρές προθεσμίες ελέγχου. Οι φάκελοι μεταβίβασης εξετάζονται από την ΑΑΔΕ εντός 60 ημερών, ενώ οι δηλώσεις φόρου υποβάλλονται ψηφιακά μέσω της εφαρμογής myPROPERTY. Η αρμόδια ΔΟΥ εκδίδει πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου εντός δέκα εργάσιμων ημερών, διασφαλίζοντας ταχύτερη ολοκλήρωση και μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου.
