Οπλισμένη με τα προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που αξιοποιεί η ομοσπονδιακή φορολογική Αρχή των ΗΠΑ (IRS) και τη δημιουργία του νέου Ενιαίου Μητρώου Υποθέσεων Διαφθοράς, η κυβέρνηση ανεβάζει ταχύτητα για την ενίσχυση της διαφάνειας και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.
Στόχος είναι η μετάβαση από τους δειγματοληπτικούς ελέγχους σε ένα μοντέλο προληπτικής ανάλυσης κινδύνου με αυτοματοποιημένα εργαλεία, όπως συμβαίνει με πολλές μεγάλες υποθέσεις οικονομικών εγκλημάτων, με τελευταία την αποκάλυψη των 205 «αχυράνθρωπων» που διαχειρίζονταν 380 εικονικές επιχειρήσεις στον κλάδο της εστίασης και διασκέδασης.
«Βαθμός κινδύνου»
Κεντρικός πυλώνας της στρατηγικής είναι η μαζική ανάλυση δεδομένων μέσω ειδικών αλγόριθμων. Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης έχουν τη δυνατότητα να επεξεργάζονται εκατομμύρια φορολογικές δηλώσεις σε ελάχιστο χρόνο, να συγκρίνουν οικονομικές συμπεριφορές και να εντοπίζουν αποκλίσεις που αυξάνουν την πιθανότητα φοροδιαφυγής. Αντί οι έλεγχοι να βασίζονται σε τυχαία επιλογή, κάθε υπόθεση αποκτά έναν συγκεκριμένο «βαθμό κινδύνου» με βάση αντικειμενικά κριτήρια. Όσες εμφανίζουν ενδείξεις παρατυπιών προωθούνται άμεσα για περαιτέρω διερεύνηση από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε κατηγορίες φορολογούμενων όπου καταγράφονται συχνότερα φαινόμενα ασυμφωνίας μεταξύ δηλωθέντων στοιχείων και πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας. Στο μικροσκόπιο μπαίνουν ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις που εμφανίζουν ασυνήθιστα υψηλές δαπάνες, επαναλαμβανόμενες ζημίες ή μεγάλες αποκλίσεις από τον μέσο όρο του κλάδου τους. Οι αλγόριθμοι «διαβάζουν» μοτίβα και τάσεις που δύσκολα εντοπίζονται με συμβατικές μεθόδους, ενεργοποιώντας έγκαιρα ειδοποιήσεις για πιθανό έλεγχο.
Παράλληλα, ενισχύονται οι αυτόματες διασταυρώσεις στοιχείων μέσα από τη διασύνδεση πολλαπλών βάσεων δεδομένων. Στο σύστημα ενσωματώνονται πληροφορίες από τραπεζικά ιδρύματα, ασφαλιστικές εταιρείες, επενδυτικά προϊόντα, αλλά και διεθνείς μηχανισμούς ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών. Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται σημαντικά τα περιθώρια απόκρυψης εισοδημάτων ή μεταφοράς κεφαλαίων χωρίς έλεγχο, ενώ οι ελεγκτικές Αρχές μπορούν να ιεραρχούν τις υποθέσεις με το μεγαλύτερο δημοσιονομικό ενδιαφέρον.
Δικογραφίες
Συμπληρωματικά προς το νέο ψηφιακό μοντέλο ελέγχων, θεσμοθετείται και το Ενιαίο Μητρώο Υποθέσεων Διαφθοράς. Το Μητρώο συγκροτείται με τη συνεργασία των αρμόδιων υπουργείων και θα λειτουργεί ως κεντρική βάση καταγραφής της πορείας όλων των σχετικών δικογραφιών, από το αρχικό στάδιο διερεύνησης έως και την αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Στόχος είναι η ενίσχυση της θεσμικής μνήμης, η παρακολούθηση της εξέλιξης κάθε υπόθεσης και η εξαγωγή αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων.
Στο Μητρώο θα καταγράφονται αδικήματα, όπως δωροληψία και δωροδοκία πολιτικών προσώπων και δημοσίων υπαλλήλων, απάτη και υπεξαίρεση σε βάρος του Δημοσίου ή των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατάχρηση εξουσίας, νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, αλλά και υποθέσεις αλλοίωσης αποτελεσμάτων αγώνων. Παράλληλα, θα περιλαμβάνονται υποθέσεις που σχετίζονται με επιχορηγήσεις, διασυνοριακή απάτη και ευθύνη νομικών προσώπων.
Τα στοιχεία θα εισάγονται από δικαστικές και ελεγκτικές Αρχές, όπως η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, καθώς και από τις εισαγγελικές υπηρεσίες. Κάθε υπόθεση θα λαμβάνει μοναδικό κωδικό καταχώρισης, ενώ τα δεδομένα που θα τηρούνται θα είναι ανώνυμα, διασφαλίζοντας την προστασία προσωπικών πληροφοριών. Μέσα από την ανάλυση των στοιχείων θα εντοπίζονται καθυστερήσεις, επαναλαμβανόμενα μοτίβα και διαρθρωτικές αδυναμίες, δίνοντας τη δυνατότητα για στοχευμένες θεσμικές παρεμβάσεις.
Κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι ο συνδυασμός τεχνητής νοημοσύνης και κεντρικής εποπτείας θα βελτιώσει αισθητά την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, θα επιταχύνει την απονομή δικαιοσύνης και θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Το επόμενο βήμα αφορά τη διασύνδεση όλων των επιμέρους βάσεων δεδομένων και τη σταδιακή αυτοματοποίηση της επιλογής υποθέσεων υψηλής προτεραιότητας, διαμορφώνοντας ένα νέο, πιο αυστηρό και τεχνολογικά προηγμένο πλαίσιο αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς στη χώρα.
Εφημερίδα Απογευματινή
