∆ύσβατος παραμένει ο δρόμος για την εύρεση προσιτής στέγης στη χώρα μας, με την κατοικία να παραμένει είδος εν ανεπαρκεία και πολυτελείας, παρά τις δράσεις που έχει αναλάβει η κυβέρνηση.
Την ώρα που το πρόβλημα εντοπίζεται στην έλλειψη προσφοράς ακινήτων, 794.000 οικιστικά ακίνητα παραμένουν κλειστά. Περίπου 25.000 ακίνητα βρίσκονται στα χέρια τραπεζών και servicers, που θα κληθούν να καταβάλουν διπλάσιο ΕΝΦΙΑ το 2026, μόλις εκδοθεί η σχετική υπουργική απόφαση σε συνέχεια εφαρμογής της διάταξης που είχε περάσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εδώ και ένα χρόνο. Ωστόσο, πρόκειται για σταγόνα στον ωκεανό, τη στιγμή που στην Ελλάδα οι μη κατοικούμενες κατοικίες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 35% των κανονικών κατοικιών στη χώρα, το τρίτο υψηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε.
Οπως αποκαλύπτει νέα μελέτη της Alpha Bank, που ρίχνει φως στις συνθήκες της αγοράς κατοικίας στην Ελλάδα, περίπου το 1/3 των κενών κατοικιών βρίσκονται
στην Αττική -που αντιστοιχεί στο 11,8% του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος της εν λόγω περιφέρειας- και το 9,7% στη Θεσσαλονίκη. Οι διαθέσιμες προς πώληση κενές κατοικίες έχουν μειωθεί κατά 1/3 από το 2011, με τη μείωση να είναι πιο εμφανής σε περιοχές όπως η Κεντρική Μακεδονία (-50%), η Αττική (-40,4%) και το Νότιο Αιγαίο (-37,6%). Επιπρόσθετα, οι κενές κατοικίες που διατίθενται προς ενοικίαση έχουν μειωθεί συνολικά κατά 10,4%, με τις μεγαλύτερες μειώσεις να έχουν καταγραφεί στα νησιά του Ιονίου (-35%), την Κεντρική Μακεδονία (-24,5%) και τη Στερεά Ελλάδα (-23,5%). Στην Περιφέρεια Αττικής η μείωση είναι σχεδόν 10%.
Η έρευνα της Alpha Bank διαπιστώνει ότι η πρόθεση αγοράς κατοικίας έχει αυξηθεί συνολικά κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες, από 12%, το 2024, σε 20% στην επανάληψη της έρευνας το 2025. Ειδικά για τους ενοικιαστές, το ποσοστό όσων σχεδιάζουν να αγοράσουν σπίτι αυξήθηκε από 18%, το 2024, σε 31%, το 2025. Τα άτομα ηλικίας 24 έως 35 ετών φαίνεται ότι έχουν την ισχυρότερη πρόθεση αγοράς σπιτιού (29% του συνόλου) και ακολουθεί η ηλικιακή ομάδα 35-44 ετών (24%).
Στην πλευρά της προσφοράς, ένας στους δέκα ερωτηθέντες (11%) στην έρευνα της Alpha Bank είναι ιδιοκτήτης κενής/αναξιοποίητης κατοικίας. Πανελλαδικά, τα μεγαλύτερα ποσοστά αναφέρονται στην Κεντρική και Νότια Ελλάδα (15%) και στα νησιά (14%) και τα χαμηλότερα στη Βόρεια Ελλάδα (11%) και την Αττική (8%). Ο πιο συχνά αναφερόμενος λόγος για τον οποίο τα ακίνητα αυτά είναι κενά είναι το υψηλό κόστος ανακατασκευής/ανακαίνισης (42%), ακολουθούμενο από πολλαπλές ιδιοκτησίες (21%), δηλαδή περιπτώσεις όπου ο ερωτώμενος δεν είναι ο μοναδικός κληρονόμος/ιδιοκτήτης και δεν υπάρχει συμφωνία με τους υπόλοιπους σχετικά με την εκμετάλλευση του ακινήτου.
Γερασμένα κτίρια
Το πρόβλημα εύρεσης στέγης επιδεινώνει ο «γερασμένος στόλος» των διαθέσιμων ακινήτων. Μία στις πέντε κύριες κατοικίες στην Ελλάδα είναι ηλικίας άνω των 40 ετών. Η πλειονότητα των σπιτιών (73%) είναι μεταξύ 6 και 40 ετών, ενώ τα νεόδμητα σπίτια, δηλαδή με ηλικία μικρότερη των 5 ετών, αντιπροσωπεύουν μόλις το 4% του συνόλου. Το «γερασμένο» οικιστικό απόθεμα συνδέεται με αυξημένες ανάγκες για αναβάθμιση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών. Σύμφωνα με την έρευνα της Alpha Bank, 6 στις 10 κύριες κατοικίες χρήζουν ενεργειακής αναβάθμισης (περισσότερα από τα 2/3 των κατοικιών ηλικίας άνω των 25 ετών και το ήμισυ των κατοικιών ηλικίας 6-25 ετών).
Ενας στους 5 όσων έχουν στην ιδιοκτησία τους κλειστό σπίτι δηλώνουν πρόθεση να αναζητήσουν ενοικιαστή στο άμεσο μέλλον, 6% να πωλήσουν το ακίνητο, ενώ περί το 15% φαίνεται να το κρατάνε κλειστό για μελλοντική προσωπική ή οικογενειακή χρήση. Για την πρώτη περίπτωση, η εφαρμογή επιπρόσθετων φορολογικών κινήτρων δύναται να επιταχύνει τη διάθεση των ακινήτων στην αγορά. Η πιο πρόσφατη σειρά κυβερνητικών μέτρων αποσκοπεί στη διευκόλυνση της διαδικασίας διάθεσης κενών/αναξιοποίητων ακινήτων στην αγορά.
Σημειώνεται ότι στο στεγαστικό πρόβλημα συμβάλλει και ο υψηλός βαθμός αστικοποίησης που διευρύνει το έλλειμμα κατοικιών. Πάνω από 7 στους 10 κατοίκους στην Ελλάδα ζουν σε πόλεις, κωμοπόλεις και προάστια, ενώ σχεδόν το ήμισυ του πληθυσμού συγκεντρώνεται σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Επιπλέον, το 39% των ενεργών επιχειρήσεων της χώρας εδρεύουν στην Αττική και το 16% αντίστοιχα στην Κεντρική Μακεδονία. Εξάλλου οι περισσότερες νέες επιχειρήσεις ιδρύονται στην Αττική (9,4% των ενεργών επιχειρήσεων).
Κυριακάτικη Απογευματινή
