Τελευταία ευκαιρία 400.000 επαγγελματιών για ρύθμιση οφειλών

Διπλό πακέτο πληρωμών έρχεται έως την ερχόμενη Παρασκευή για 1.500.000 ελεύθερους επαγγελματίες, μη μισθωτούς και αγρότες, αφενός από την ενσωμάτωση της αύξησης των ασφαλιστικών εισφορών, αφετέρου από το κλείσιμο της επιλογής ασφαλιστικής ικανότητας, με 400.000 ασφαλισμένους να μένουν μέχρι στιγμής χωρίς ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και ασφαλιστική κάλυψη, παρά μόνο από τις κοινωνικές δομές.

Μετά τις 28 Φεβρουαρίου όποιος δεν ρύθμισε χρέη ή έχει αφήσει απλήρωτους τους τελευταίους μήνες θα μένει χωρίς ιατροφαρμακευτική κάλυψη. Στην πράξη, αν δεν αξιοποιήσουν έως το τέλος του μήνα τη δεύτερη ευκαιρία που τους παρέχεται για να ρυθμίσουν τα χρέη τους, χάνουν την ασφαλιστική τους ικανότητα και τα όποια προνόμια τους επέτρεπαν την πρόσβαση σε ιδιωτικές δομές Υγείας. Ο ΕΟΠΥΥ παύει πλέον να τους καλύπτει τα έξοδα για την αγορά φαρμάκων όπως και για νοσηλεία. Χάνουν έτσι την επιπλέον πρόσβαση με δαπάνη του ΕΟΠΥΥ σε ιδιωτικές δομές Υγείας, την κάλυψη παροχών υγειονομικής περίθαλψης σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ, όπως ενδεικτικά ιδιωτική συνταγογράφηση για ιατρικές ή άλλες θεραπευτικές πράξεις, διαγνωστικές εξετάσεις, νοσήλια, φάρμακα και λοιπά.

Σε δημόσιες δομές

Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει, ωστόσο, ότι δεν χάνεται το δικαίωμα πρόσβασης στη δημόσια Υγεία εάν κάποιος απολέσει την ασφαλιστική του ικανότητα. Όλοι οι νόμιμα διαμένοντες πολίτες με ενεργό ΑΜΚΑ διατηρούν δικαίωμα δωρεάν νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στο δημόσιο σύστημα Υγείας. Για να διατηρήσουν την ασφαλιστική – υγειονομική κάλυψη:

1. Οι μισθωτοί ασφαλισμένοι θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 50 ημέρες ασφάλισης είτε κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος (2025) είτε κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο.

2. Οι νεοεισερχόμενοι στην ασφάλιση μη μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι, αγρότες) θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την ημερομηνία προσέλευσης ή επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η καταβολή των απαιτούμενων ασφαλιστικών εισφορών, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Τρόποι εξόφλησης

Για άμεση καταχώριση της καταβολής και την ενημέρωση του μηχανογραφικού συστήματος μη μισθωτών σε πραγματικό χρόνο παρέχεται και προτείνεται η δυνατότητα της συναλλαγής με το σύστημα IRIS, μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας του DASHBOARD-myΕΦΚΑ και της εφαρμογής myΕΦΚΑmobile. Επιπλέον, η καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών πραγματοποιείται και μέσω του συστήματος online ΔΙΑΣ.

Με την καταβολή των καθυστερούμενων εισφορών κατά τον παραπάνω τρόπο δεν ανανεώνεται αυτομάτως η ασφαλιστική ικανότητα. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να απευθυνθεί στην τοπική διεύθυνση όπου ανήκει ή να καταθέσει αίτημα στην εφαρμογή του e-ΕΦΚΑ «Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς». Να σημειωθεί ότι ετήσια ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται εφόσον οι συνολικές οφειλές στον e-ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ (2017-2025) δεν υπερβαίνουν τα 100 ευρώ. Μηνιαία ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται εφόσον υπάρχει ενεργή ρύθμιση οφειλών και τηρείται κανονικά.

Κατανομή

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, το 5,35% των ασφαλισμένων επέλεξε να μετακινηθεί σε άλλη ασφαλιστική κατηγορία για το 2026. Στην επικουρική ασφάλιση, όπου ασφαλίζονται υποχρεωτικά οι μηχανικοί και οι δικηγόροι, το ποσοστό όσων επέλεξαν κατηγορία ανέρχεται στο 10%, ενώ στον κλάδο εφάπαξ παροχών, όπου ασφαλίζονται υποχρεωτικά γιατροί, δικηγόροι και μηχανικοί, αλλαγή κατηγορίας δήλωσε το 10,5%.

Στην κύρια ασφάλιση το σύνολο των ασφαλισμένων (πλην της ειδικής κατηγορίας νέων επαγγελματιών) ανέρχεται σε 1.223.035 άτομα. Η πλειονότητα παραμένει στην κατηγορία που τους αποδίδεται αυτομάτως, δηλαδή στην πρώτη, χωρίς να προχωρά σε αλλαγή, καθώς μόνο 52.508 ελεύθεροι επαγγελματίες επέλεξαν ασφαλιστική κατηγορία, ποσοστό που αντιστοιχεί μόλις στο 4,29% του συνόλου. Σε υψηλότερη της πρώτης κατηγορίας μετακινήθηκαν μόλις 20.980 ασφαλισμένοι.

Την 1η κατηγορία με μηνιαία εισφορά 250,77 ευρώ επέλεξαν 31.528 ασφαλισμένοι. Ακολουθεί η 3η κατηγορία με 6.778 ασφαλισμένους και μηνιαία εισφορά 360,63 ευρώ, ενώ πολύ κοντά βρίσκεται η 2η κατηγορία με 6.013 επιλογές και εισφορά 300,93 ευρώ. Οι υψηλότερες κατηγορίες (4η, 5η και 6η) συγκεντρώνουν αισθητά μικρότερο αριθμό ασφαλισμένων, γεγονός που καταδεικνύει τη διστακτικότητα των επαγγελματιών να επιβαρυνθούν με αυξημένες μηνιαίες εισφορές.

Στην ειδική κατηγορία νέων επαγγελματιών, στην οποία εντάσσονται για πέντε έτη όσοι κάνουν έναρξη δραστηριότητας, εισήλθαν 23.597 νέοι ασφαλισμένοι τον Ιανουάριο, ανεβάζοντας το σύνολο των ασφαλισμένων σε 192.777 άτομα. Η εισφορά της ειδικής κατηγορίας είναι μειωμένη και ανέρχεται σε 150,46 ευρώ προκειμένου να στηριχθούν με πολύ χαμηλές εισφορές οι νέοι επαγγελματίες στην πρώτη τους πενταετία. Στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, που αφορά αυτοαπασχολούμενους μηχανικούς και δικηγόρους, το σύνολο των ασφαλισμένων ανέρχεται σε 112.531 άτομα. Από αυτούς 11.485 επέλεξαν ασφαλιστική κατηγορία, δηλαδή το 9,3% των ασφαλισμένων στον κλάδο.

Η 1η ασφαλιστική κατηγορία επικουρικής ασφάλισης, με μηνιαία εισφορά 46,57 ευρώ, είναι μακράν η δημοφιλέστερη, καθώς την επέλεξαν 8.071 ασφαλισμένοι. Ακολουθεί η 3η κατηγορία με εισφορά 66,88 ευρώ και 2.293 επιλογές, ενώ η 2η κατηγορία με εισφορά 56,13 ευρώ συγκέντρωσε μόλις 1.121 ασφαλισμένους. Η εικόνα αυτή δείχνει σαφή προτίμηση στη χαμηλότερη δυνατή εισφορά, ακόμη και στον επικουρικό κλάδο. Στον κλάδο εφάπαξ παροχών, που αφορά αυτοαπασχολούμενους γιατρούς, μηχανικούς και δικηγόρους, το σύνολο των ασφαλισμένων ανέρχεται σε 132.810 άτομα. Από αυτούς 13.968 επέλεξαν ασφαλιστική κατηγορία, δηλαδή το 10,5% του συνόλου των ασφαλισμένων στον κλάδο.

Αποδοχές

Σε ό,τι αφορά τα ποσά σύνταξης, κερδισμένοι είναι όσοι καταβάλλουν υψηλές εισφορές (π.χ. 4η, 5η και 6η κατηγορία), όπου οι απολαβές ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ ακόμη και με 30 χρόνια ασφάλισης, ενώ στις χαμηλότερες εισφορές η σύνταξη δεν ξεπερνά τα 1.000 ευρώ ούτε με 40 χρόνια ασφάλισης.

Αντιθέτως, στα ποσοστά αναπλήρωσης, δηλαδή τι ποσοστό εισφορών επιστρέφεται μέσω της σύνταξης, κερδισμένοι είναι όσοι πληρώνουν λιγότερα. Συγκεκριμένα, όσοι επιλέγουν να καταβάλουν τις χαμηλότερες εισφορές (1ης και 2ης κατηγορίας), καθώς η σύνταξη που θα πάρουν φτάνει να τους επιστρέφει ως ανταπόδοση το 70% των εισφορών στα 40 χρόνια ασφάλισης, το 60,7% με 35 έτη και το 53% για σύνταξη με 30 χρόνια ασφάλισης.

– Για παράδειγμα, με 40 χρόνια ασφάλισης στην 6η κατηγορία η σύνταξη βγαίνει μεν στα 1.940 ευρώ (έναντι 910 ευρώ με τα ίδια χρόνια στην 1η κατηγορία), αλλά το ποσοστό αναπλήρωσης είναι 56,55% (έναντι 69,7% στην 1η κατηγορία).

– Στα 30 χρόνια ασφάλισης η σύνταξη της 6ης κατηγορίας βγαίνει στα 1.028 ευρώ (έναντι 691 ευρώ για την 1η κατηγορία), αλλά με ποσοστό αναπλήρωσης 35,97% (έναντι αναπλήρωσης 52,95% που δίνει η 1η κατηγορία).

Μηνιαίες εισφορές ελεύθερων επαγγελματιών

(Κλάδος σύνταξης, υγείας και εισφορά ανεργίας)

Παρατήρηση: Η αύξηση διαμορφώνεται ομοιόμορφα στο 2,5% σε όλες τις κατηγορίες.

Μηνιαίες εισφορές αγροτών

(Κλάδος σύνταξης, ασθένειας και Αγροτικής Εστίας)

Εφημερίδα Απογευματινή