Σαφές σήμα υπέρ της απελευθέρωσης της αγοράς των ιδιωτικών αστικών μεταφορών κατά παραγγελία εκπέμπει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, με γνωμοδότηση που εξέδωσε με δική της πρωτοβουλία επί του σχεδίου νόμου «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών». Το νομοσχέδιο, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις αρχές Φεβρουαρίου, ρυθμίζει –μεταξύ άλλων– το πλαίσιο λειτουργίας της ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με οδηγό, μιας αγοράς που έχει μετασχηματιστεί ριζικά τα τελευταία χρόνια λόγω της τεχνολογικής εξέλιξης και της διείσδυσης ψηφιακών πλατφορμών.
Η Αρχή εισηγείται την κατάργηση βασικών ρυθμιστικών περιορισμών, κρίνοντας ότι αρκετές από τις υφιστάμενες διατάξεις δεν τεκμηριώνονται επαρκώς από λόγους δημοσίου συμφέροντος και λειτουργούν ανασταλτικά για τον ανταγωνισμό και την καινοτομία.
Κατάργηση χρονικών και οικονομικών περιορισμών
Στον πυρήνα της γνωμοδότησης περιλαμβάνεται η πρόταση για:
- Κατάργηση της ελάχιστης διάρκειας μίσθωσης, που σήμερα ανέρχεται σε τρεις ώρες (ή 30 λεπτά σε ορισμένες νησιωτικές περιοχές).
- Άρση της απαγόρευσης σύναψης νέας σύμβασης πριν από τη λήξη της προηγούμενης.
- Κατάργηση του ελάχιστου χρόνου προκράτησης, δηλαδή της υποχρεωτικής χρονικής απόστασης μεταξύ κράτησης και έναρξης διαδρομής.
- Κατάργηση του ελάχιστου μισθώματος, ώστε να επιτρέπεται μεγαλύτερη ευελιξία στη διαμόρφωση τιμών.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, τέτοιου είδους ρυθμίσεις περιορίζουν την προσαρμογή των παρόχων στις πραγματικές συνθήκες της ζήτησης και παρεμποδίζουν την ανάπτυξη ανταγωνιστικών τιμολογιακών πρακτικών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στο ζήτημα της πρόσβασης στην αγορά. Η Επιτροπή εισηγείται την κατάργηση της υφιστάμενης «κλειστής» λίστας φορέων που μπορούν να δραστηριοποιούνται στον τομέα της εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με οδηγό και προτείνει την καθιέρωση ουδέτερων, αντικειμενικών και αναλογικών κριτηρίων, χωρίς διακρίσεις ως προς τη νομική μορφή ή την επαγγελματική ιδιότητα των παρόχων.
Παράλληλα, προτείνεται μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τη βάση και την επιστροφή των οχημάτων, ώστε να μην επιβάλλεται υποχρεωτικά η επιστροφή στη βάση μετά από κάθε διαδρομή, όταν υπάρχει επόμενη προγραμματισμένη μίσθωση ή επιχειρησιακή ανάγκη.
Σε αντίθεση με τη γενική κατεύθυνση απορρύθμισης, η Επιτροπή τάσσεται υπέρ της διατήρησης της υποχρέωσης προηγούμενης διοικητικής άδειας για τους διαμεσολαβητές που συνάπτουν συμβάσεις ολικής μίσθωσης Ε.Ι.Χ. με οδηγό. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη, κατά την Αρχή, εξυπηρετεί λόγους δημοσίου συμφέροντος, ενισχύει τη διαφάνεια και διευκολύνει την αποτελεσματική εποπτεία της αγοράς.
Προειδοποίηση για ρυθμιστική ασυμμετρία με τα ταξί
Παράλληλα, η Επιτροπή Ανταγωνισμού επισημαίνει τον κίνδυνο δημιουργίας ρυθμιστικής ασυμμετρίας εάν οι περιορισμοί αρθούν αποκλειστικά για τις μισθωμένες μεταφορές με οδηγό, χωρίς αντίστοιχη επανεξέταση του πλαισίου που διέπει τα ταξί (Ε.Δ.Χ.).
Όπως υπογραμμίζεται, οι δύο κατηγορίες υπηρεσιών λειτουργούν πλέον σε ένα ενιαίο και αλληλοεξαρτώμενο οικοσύστημα, όπου από την πλευρά της ζήτησης είναι σε μεγάλο βαθμό υποκατάστατες. Αν διατηρηθούν διαφορετικές υποχρεώσεις και κόστη για τα ταξί, ενδέχεται να προκύψουν στρεβλώσεις που δεν θα βασίζονται στην αποδοτικότητα, την ποιότητα υπηρεσιών ή την καινοτομία, αλλά σε καθαρά κανονιστικές διαφοροποιήσεις.
Η γνωμοδότηση, η οποία θα δημοσιευθεί και στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, διαμορφώνει σαφές πλαίσιο παρεμβάσεων προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ενόψει της οριστικοποίησης του νομοσχεδίου.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι σε ποιο βαθμό οι προτάσεις για χαλάρωση των περιορισμών, διεύρυνση της πρόσβασης και αναθεώρηση του συνολικού ρυθμιστικού πλαισίου θα ενσωματωθούν στο τελικό κείμενο – και αν θα ανοίξει ταυτόχρονα η συζήτηση για μια συνολική μεταρρύθμιση της αγοράς ταξί, με στόχο την αποφυγή νέων στρεβλώσεων στον κλάδο των επιβατικών μεταφορών.
