Δέκα χρόνια μετά την ψήφισή του (στο πλαίσιο του τρίτου μνημονίου που φόρτωσε στις πλάτες [και] των ασφαλισμένων η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ) και παρά τις βελτιώσεις που έφεραν σειρά νόμων επί των κυβερνήσεων Μητσοτάκη, ο νόμος Κατρούγκαλου συνεχίζει να ταλαιπωρεί τους συνταξιούχους. Αποκορύφωμα αποτελούν οι μειώσεις στις αποδοχές ακόμα και για όσους σήμερα εξέλθουν από την αγορά εργασίας. Ειδικότερα, όσοι αναγνωρίζουν πλασματικά έτη ασφάλισης, χάνουν το ποσοστό αναπλήρωσης που αντιστοιχεί στα έτη αναγνώρισης και συνεπώς τις προσαυξήσεις στις συντάξεις.
Ποιοι θίγονται
Είναι χαρακτηριστικό ότι αισθητά χαμηλότερη σύνταξη θα λάβουν όσες/οι εξέλθουν με ανήλικο τέκνο και συμπληρωμένη 25ετία (ή 5.500 ένσημα), καθώς -ενώ δεν έχουν πέναλτι πρόωρης εξόδου- από την άλλη δεν εξαντλούν τον συντελεστή ανταπόδοσης, ο οποίος φτάνει στο μεγαλύτερο ύψος της ασφαλιστικής καμπύλης μόνο με 40 έτη ασφάλισης (πραγματικά και πλασματικά). Με 35ετία, ακόμη και στο 60ό έτος της ηλικίας, το ποσοστό της ανταποδοτικής σύνταξης περιορίζεται στο 37,31%, από 50,01% στην 40ετία.
Τα εν λόγω ποσοστά σημαίνουν ότι για κάθε 1.000 ευρώ συντάξιμου μισθού, ο ασφαλισμένος χάνει 127 ευρώ τον μήνα, στην περίπτωση της 35ετίας ή 25,5 ευρώ, όταν αναγνωρίζεται ένας χρόνος επιδοτούμενης ανεργίας. Και στην περίπτωση που ο συντάξιμος μισθός είναι της τάξης των 3.000 ευρώ (μεικτός μέσος όρος από το 2002 μέχρι την ημερομηνία συνταξιοδότησης), οι μηνιαίες απώλειες των ασφαλισμένων είναι 381 ευρώ με 35ετία και 76,5 ευρώ με δωρεάν αναγνώριση εντός έτους αντίστοιχα.
– Για παράδειγμα, παλαιοί ασφαλισμένοι των Ειδικών Ταμείων ΔΕΚΟ και τραπεζών που είχαν θεμελιώσει με 25ετία δικαίωμα εξόδου το 2010-2012 και στη συνέχεια έφυγαν από την επιχείρηση με εθελούσια (π.χ. τράπεζες, ΕΛΤΑ κ.λπ.), εάν συνταξιοδοτηθούν σήμερα στο 62ο έτος της ηλικίας με 35ετία -όπως δικαιούνται-, θα χάσουν έως και 381 ευρώ κάθε μήνα για συντάξιμο μέσο μισθό 3.000 ευρώ την περίοδο 2002-2024. Και αυτό, καθώς για συνταξιοδότηση με 35ετία το ποσοστό αναπλήρωσης της ανταποδοτικής σύνταξης είναι 37,31%, ενώ με 40 έτη ανέρχεται το 50,01%.
Αναγνωρίζοντας 20 μήνες στρατιωτικής θητείας, συμπληρώνει κανείς δύο πλασματικά έτη, καθώς για τον χρόνο της στρατιωτικής θητείας υπολογίζονται 30 ημέρες κάθε μήνα. Ενώ ο ΕΦΚΑ απαιτεί 25 ημέρες για την αναγνώριση ενός μήνα και 300 ημέρες ασφάλισης για την αναγνώριση ενός πλασματικού έτους. Άρα, η αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας προσφέρεται ουσιαστικά με «έκπτωση» 20%.
Τα «ψαλίδια»
Με τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση της ΝΔ τα τελευταία χρόνια ισορρόπησαν εν μέρει το ασφαλιστικό σύστημα και η βιωσιμότητά του, λόγω της αύξησης της απασχόλησης, κυρίως με τη σύλληψη της εκτεταμένης «μαύρης»-ανασφάλιστης εργασίας λόγω ψηφιακής κάρτας, αλλά και με τον περιορισμό της παραοικονομίας που έχει δημιουργήσει τα τεράστια κρατικά (πρωτογενή) πλεονάσματα και οδήγησε στην ενίσχυση του ΕΦΚΑ, χωρίς περαιτέρω επώδυνα μέτρα. Ωστόσο, ο νόμος Κατρούγκαλου συνεχίζει να… σφαγιάζει τις συντάξεις, καθώς:
1. Υπάρχουν σοβαρές υστερήσεις ως προς τις παροχές στους αγρότες (πρώην ΟΓΑ). Οι αγρότες δεν δικαιούνται ακόμη ολόκληρη την εθνική σύνταξη, την οποία λαμβάνουν όλοι οι ασφαλισμένοι του αστικού τομέα, ακόμη και οι ομογενείς ή μετανάστες που διαβιούν 30 χρόνια στην Ελλάδα.
2. Οι επικουρικές συντάξεις συνεχώς φθίνουν και δεν προβλέπεται αναπροσαρμογή.
3. Οι παροχές σε χρήμα (διάφορα έξοδα και παροχές προς τους ασφαλισμένους πέραν της σύνταξης), ποικίλουν ουσιωδώς μεταξύ των επιμέρους ταμείων που συνέστησαν τον ΕΦΚΑ.
4. Οι χήρες/οι λαμβάνουν ως σύνταξη το 35% της παροχής του άμεσα ασφαλισμένου. Μάλιστα, ο νόμος προβλέπει την αποκοπή και της εθνικής σύνταξης σε περίπτωση συνταξιοδότησης εξ ιδίου δικαιώματος (μη καταβολή διπλής εθνικής σύναξης). Κάτι που όταν εφαρμοστεί, θα μετατρέψει τη σύνταξη χηρείας σε απλό επίδομα.
5. Οι μισθωτοί πληρώνουν εισφορές Υγείας ανάλογα με την αμοιβή τους, ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες σταθερό ανά μήνα ποσό. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι υπάλληλοι πληρώνουν υψηλότερες εισφορές.
6. Οι συνταξιούχοι με μεικτές αποδοχές από κύριες συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ και επικουρικές άνω των 300 ευρώ πληρώνουν διπλή φορολογία. Εκτός από τη φορολογική κλίμακα πληρώνουν και Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ).
7. Δεν παρέχεται η δυνατότητα στις χήρες/ους να επιλέξουν ποια σύνταξη (λόγω θανάτου ή εξ ιδίου δικαιώματος) θα περικοπεί.
8. Οι συντάξεις των αγροτών, ειδικά της περιόδου 2019-2020, είναι κατώτερες της σύνταξης ανασφάλιστου ηλικιωμένου (μικρότερες των 412 ευρώ μεικτά). Καίτοι και στις δύο περιπτώσεις δίδονται στο 67ο έτος της ηλικίας, ενώ οι αγρότες είχαν καταβάλει εισφορές για 30 ή και περισσότερα χρόνια…
9. Δεν προβλέπεται επίδομα γάμου και, κυρίως, επίδομα τέκνων (μέχρι το 24ο έτος, όπως συμβαίνει με τους εν ενεργεία).
10. Λειτουργούν ισχυρά αντικίνητρα για συνέχιση της απασχόλησης και μετά τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης (ενεργός γήρανση). Ενώ από το 35ο έτος μέχρι το 40ό το ποσοστό αναπλήρωσης είναι +2,55% για κάθε χρόνο παραμονής στην ασφάλιση, μετά το 40ό έτος το ποσοστό περιορίζεται στο +0,5% τον χρόνο…
11. Στους παλαιούς ασφαλισμένους (έως 12/5/2016) δεν επιτρέπεται η αναγνώριση του παράλληλου χρόνου ασφάλισης, για τον οποίο δεν ελήφθη δεύτερη σύνταξη. Αυτός ο χρόνος δεν υπολογίστηκε κατά την αίτηση συνταξιοδότησης (προ του νόμου 4387/16), καθώς τότε η συμπερίληψή του δεν τροποποιούσε (βελτίωνε) το ποσό της σύνταξης.
Eφημερίδα Απογευματινή
