Προς γενικευμένη εφαρμογή οδεύει, εντός του πρώτου εξαμήνου του έτους, η ψηφιακή κάρτα εργασίας με την επέκτασή της στο σύνολο του δημόσιου και
ιδιωτικού τομέα, μετά τις εντυπωσιακές επιδόσεις που κατέγραψε η μέχρι τώρα εφαρμογή της, ιδιαιτέρως στην αύξηση των δηλώσεων υπερωριακής απασχόλησης και των άλλων άτυπων μορφών εργασίας. Η πλήρης λειτουργία του νέου πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη ΙΙ», από τις 16 Φεβρουαρίου, σηματοδοτεί
τη μετάβαση σε ένα πιο ψηφιοποιημένο εργασιακό περιβάλλον. Το νέο σύστημα μεταξύ των άλλων υπόσχεται απλούστευση προσλήψεων και αποχωρήσεων, κατάργηση εγγράφων και επαναλαμβανόμενων δηλώσεων, άμεση πρόσβαση των εργαζομένων στα στοιχεία τους, καλύτερο έλεγχο της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας.
Η εφαρμογή του «Εργάνη ΙΙ» και η γενίκευση της ψηφιακής κάρτας εργασίας αναμένεται να ενισχύσουν τη διαφάνεια και να περιορίσουν τη μη δηλωμένη εργασία. Επίσης αναμένεται να βοηθήσουν ουσιαστικά τη διαφάνεια γύρω από τα εφαρμοζόμενα ωράρια εργασίας, καθώς και την πλήρη καταγραφή αλλά και την αμοιβή των υπερωριών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, η μέχρι τώρα εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας -στις δραστηριότητες όπου
εφαρμόζεται- έχει οδηγήσει στην κατακόρυφη αύξηση των υπερωριών, γεγονός που έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στην καταγραφή των πραγματικών ωραρίων εργασίας.
Οι δηλωμένες υπερωρίες το 2025 αυξήθηκαν κατά 2,45 εκατομμύρια ώρες -ποσοστό 53%- σε σχέση με το 2024. Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων κατά 800 εκατομμύρια ευρώ.
Η μεγαλύτερη άνοδος καταγράφηκε στον τουρισμό, όπου οι υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 681% στο οκτάμηνο Ιανουαρίου-Αυγούστου. Στην εστίαση η αύξηση ήταν
181%, ενώ αύξηση υπήρξε σε λιανεμπόριο (+94%) και βιομηχανία (+55%), επιβεβαιώνοντας την αποτελεσματικότητα του μέτρου. Η συνεχής επέκταση της εφαρμογής της κάρτας στοχεύει στην καταπολέμηση της υποδηλωμένης και αδήλωτης εργασίας, στην ενίσχυση των ελέγχων και στην προστασία των εργαζομένων, αλλά και των επιχειρήσεων από τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Σύμφωνα με τις επίσημες κυβερνητικές ανακοινώσεις, στον κεντρικό σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου για το 2026 είναι η επέκταση της χρήσης ψηφιακής κάρτας εργασίας στο σύνολο του ιδιωτικού τομέα, καθώς ήδη η πρωτοβουλία έχει προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό, αποκαλύπτοντας «μαύρη» και κυρίως την υποδηλωμένη εργασία προς όφελος των εργαζομένων.
Μέχρι σήμερα έχουν ενταχθεί στο σύστημα της ψηφιακής κάρτας οι βασικοί πυλώνες της οικονομίας, δηλαδή η βιομηχανία, το λιανεμπόριο, ο τουρισμός, η εστίαση,
το χονδρεμπόριο, ο κλάδος της ενέργειας, καθώς και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Πρόκειται για τομείς με υψηλή συγκέντρωση εργαζομένων και αυξημένο ιστορικά κίνδυνο παραβάσεων ως προς το ωράριο και τις υπερωρίες, γεγονός που καθιστά την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας κρίσιμη. Η επόμενη φάση επέκτασης θα αφορά κλάδους οικονομικής δραστηριότητας και τομείς όπου παρατηρείται έντονη ευελιξία στην απασχόληση ή καθορίζονται από την εποχή. Εκτός παραμένουν κλάδοι όπως η ιδιωτική υγεία και η εκπαίδευση, καθώς και υπηρεσίες όπου απασχολούνται κατά κύριο λόγο ελεύθεροι επαγγελματίες, επιστήμονες κ.λπ.
Εκτός μένει και ο πρωτογενής τομέας (γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία). Εντός του 2026 αναμένεται η ψηφιακή κάρτα εργασίας να επεκταθεί και στον δημόσιο τομέα, δηλαδή σε υπουργεία, ΟΤΑ, ΝΠ∆∆ και φορείς του ∆ημοσίου, κυρίως για θέματα που έχουν σχέση με τον έλεγχο του ωραρίου εργασίας.
Η ευρύτατη εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας συνδέεται άμεσα με τα θετικά αποτελέσματα που έχει έως τώρα επιδείξει με την τεράστια αύξηση στις δηλωμένες υπερωρίες. Πέραν τούτου, η εφαρμογή της κάρτας ενισχύει τη δυνατότητα των ελεγκτικών μηχανισμών να παρεμβαίνουν, χωρίς την ανάγκη εκτεταμένων επιτόπιων ελέγχων. Να σημειωθεί ότι πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις εκφράζουν ανησυχίες για το κόστος προσαρμογής στα ψηφιακά συστήματα, ενώ εργατικά σωματεία ζητούν διαρκή εποπτεία, ώστε η κάρτα «να μη μετατραπεί σε μηχανισμό επιτήρησης χωρίς ουσιαστική προστασία».
Πάντως το υπουργείο Εργασίας εκτιμά ότι έως το τέλος του 2026 το σύστημα θα καλύπτει το σύνολο των μισθωτών της χώρας, καθιστώντας την Ελλάδα μία από τις
πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που θα διαθέτει καθολικό μηχανισμό ψηφιακής καταγραφής ωραρίου. Με στόχο να εξασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή των κανόνων
λειτουργίας της ψηφιακής κάρτας εργασίας και να περιοριστούν οι παρερμηνείες και οι διοικητικές δυσκολίες που εντοπίστηκαν στην πιλοτική φάση, το υπουργείο
Εργασίας εξέδωσε διευκρινιστική εγκύκλιο, όχι μόνο για τις επιχειρήσεις που θα πρέπει να εφαρμόζουν την ψηφιακή κάρτα, αλλά και για όλες τις υπόλοιπες που
την εφαρμόζουν από το 2022 και εφεξής.
Ελεγχοι
Είναι χαρακτηριστικό πως η ψηφιοποίηση της αγοράς εργασίας είχε αποτέλεσμα την ενίσχυση των ελέγχων από την Ανεξάρτητη Αρχή του Σώματος Επιθεωρητών
Εργασίας, καθώς αυξήθηκαν το περασμένο έτος κατά 4% και έφτασαν τους 82.412, παρά το γεγονός ότι υπάρχει έλλειψη επιθεωρητών. Στο 12μηνο Ιανουαρίου-∆εκεμβρίου 2025 επιβλήθηκαν συνολικά 17.556 διοικητικές κυρώσεις, έναντι 18.264 το 2024, και το χρηματικό ύψος των προστίμων ανήλθε σε 53.460.776
ευρώ, από 49.638.510 το 2024. Η συνεχιζόμενη -χρόνο με τον χρόνο- αύξηση του συνολικού αριθμού των ελέγχων, η οποία φτάνει το 42% από το 2019 (58.059), έχει ως παρονομαστή τη στοχοπροσήλωση των έμπειρων στελεχών της Ανεξάρτη της Αρχής.
H ψηφιοποίηση της διαδικασίας ελέγχου και η αντικατάσταση του χειρόγραφου δελτίου, με τη χρήση διασυνδεδεμένων φορητών συσκευών (tablets), η άμεση καταχώριση των αποτελεσμάτων, η ανάλυση των δεδομένων, η εφαρμογή μοντέλων εκτίμησης κινδύνου, η αξιοποίηση εργαλείων Business Intelligence (για τη μόχλευση των στοιχείων από την ψηφιακή κάρτα εργασίας και το πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη») συμβάλλουν αποτελεσματικά στο έργο των επιθεωρητών.
Kυριακάτικη Απογευματινή
