Το 2026 αποτελεί κομβικό έτος για το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, καθώς συμπυκνώνει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα έργων και μεταρρυθμίσεων που επιχειρεί να απαντήσει τόσο στις άμεσες ανάγκες αποκατάστασης μετά τις φυσικές καταστροφές όσο και στις χρόνιες αδυναμίες του συστήματος μεταφορών.
Ο σχεδιασμός, όπως αποτυπώνεται στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής (ΕΣΚυΠ) 2026, στηρίζεται σε πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και συνοδεύεται από συγκεκριμένα χρηματοδοτικά μεγέθη και χρονοδιαγράμματα.
Πρώτη προτεραιότητα του υπουργείου αποτελεί η αποκατάσταση του οδικού και του σιδηροδρομικού δικτύου μετά τις καταστροφικές συνέπειες των καιρικών φαινομένων «Daniel» και «Elias». Το έργο, που έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, αφορά εκτεταμένες παρεμβάσεις στην Κεντρική Ελλάδα και περιλαμβάνει τόσο την αποκατάσταση οδών και σιδηροδρομικών γραμμών όσο και την εγκατάσταση σύγχρονων σιδηροδρομικών συστημάτων.
Για το 2026 προβλέπεται η κατασκευή έργων αποκατάστασης οδών στο δεύτερο τρίμηνο του έτους και η αποκατάσταση των σιδηροδρομικών υποδομών στο τρίτο τρίμηνο. Στο ίδιο χρονικό διάστημα τοποθετείται και η εγκατάσταση συστημάτων σηματοδότησης, τηλεδιοίκησης, ETCS και ηλεκτροδότησης στο κρίσιμο τμήμα Παλαιοφάρσαλος – Κραννώνας, παρέμβαση που θεωρείται καθοριστική για την ασφάλεια και τη λειτουργική επαναφορά του βασικού σιδηροδρομικού άξονα της χώρας.
Στο πεδίο των νέων οδικών υποδομών, ο Βόρειος Οδικός Αξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) αναδεικνύεται ως το μοναδικό μεγάλο έργο εθνικής κλίμακας που αποτυπώνεται αναλυτικά στο ΕΣΚυΠ 2026. Η συνολική συνεισφορά του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ανέρχεται σε περίπου 370 εκατ. ευρώ, ποσόν που κατανέμεται σε τρία διακριτά τμήματα με διαφορετικό μοντέλο υλοποίησης.
Περίπου 100 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στο δημόσιο έργο του τμήματος Νεάπολη – Αγιος Νικόλαος, το οποίο έχει αναλάβει ο Ομιλος AKTOR. Επιπλέον, 90 εκατ. ευρώ διατίθενται για το τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη, που υλοποιείται μέσω Σ∆ΙΤ, επί συνολικού προϋπολογισμού 281 εκατ. ευρώ, από το ανάδοχο σχήμα AKTOR – ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Το μεγαλύτερο σκέλος χρηματοδότησης, ύψους περίπου 180 εκατ. ευρώ, αφορά το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο, το οποίο υλοποιείται
με σύμβαση παραχώρησης.
Στο συγκεκριμένο τμήμα, εκτός από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, στην κατασκευή και στη διαχείριση συμμετέχουν πλέον και οι Ομιλοι AKTOR και Metlen, με τον Ομιλο AKTOR να αποκτά ποσοστό 36% και τον Ομιλο Metlen ποσοστό 24%. Ο Ομιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, που έως σήμερα κατείχε το 100% της κοινοπραξίας, διατηρεί πλέον ποσοστό 40%, διαμορφώνοντας ένα νέο εταιρικό σχήμα για την υλοποίηση του έργου στο τμήμα από την Κίσσαμο Χανίων έως το Ηράκλειο.
Η συγκεκριμένη κατανομή πόρων και εταιρικών συμμετοχών υπογραμμίζει τη βαρύτητα του ΒΟΑΚ ως στρατηγικού έργου για την Κρήτη, τόσο σε επίπεδο οδικής ασφάλειας όσο και σε επίπεδο αναπτυξιακής δυναμικής, με ισχυρή εμπλοκή των μεγαλύτερων κατασκευαστικών ομίλων της χώρας. Για το 2026 προβλέπεται η εκτέλεση εργασιών και στα τρία τμήματα, με σαφή στόχο την ολοκλήρωση του τμήματος Νεάπολη – Αγιος Νικόλαος έως το τέταρτο τρίμηνο του έτους, γεγονός που τοποθετεί τον ΒΟΑΚ στο επίκεντρο της κυβερνητικής πολιτικής για τις οδικές υποδομές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και το έργο παραχώρησης για το Νέο ∆ιεθνές Αεροδρόμιο Ηρακλείου στο Καστέλλι, το οποίο συνοδεύεται από οδικές συνδέσεις με τον ΒΟΑΚ και τον Νότιο Οδικό Αξονα Κρήτης. Το έργο χαρακτηρίζεται στρατηγικής σημασίας για τον τουρισμό και την οικονομία της Κρήτης, με τον σχεδιασμό να προβλέπει ότι εντός του 2026 η υλοποίησή του θα φτάσει στο 80%. Συγκεκριμένα, έως το δεύτερο τρίμηνο του έτους προβλέπεται η ολοκλήρωση του 72% του
φυσικού αντικειμένου, ενώ έως το τέλος του έτους το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 80%.
Παράλληλα με τα τεχνικά έργα, το υπουργείο επιχειρεί μια βαθιά θεσμική τομή στον σιδηροδρομικό τομέα μέσω της οργανωτικής μεταρρύθμισης των Σιδηροδρόμων Ελλάδος ΜΑΕ, η οποία έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης. Η μεταρρύθμιση αφορά την αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου, των διαδικασιών και της λειτουργίας του οργανισμού και προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026.
Κρίσιμα ορόσημα της χρονιάς είναι η υπογραφή της συμφωνίας για τον technical manager και η έκδοση αναθεωρημένου Γενικού Κανονισμού Κίνησης στο πρώτο τρίμηνο, καθώς και η εφαρμογή του σχεδίου υλοποίησης του νέου οργανωτικού μοντέλου στο δεύτερο τρίμηνο.
Στη Βόρεια Ελλάδα, το υπουργείο δρομολογεί τη σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου Προβλήτα του Λιμένα Θεσσαλονίκης με το υφιστάμενο σιδηροδρομικό δίκτυο, σε συνδυασμό με την κατασκευή προαστιακού σιδηροδρόμου στη ∆υτική Θεσσαλονίκη. Το 2026 είναι έτος διαγωνιστικών και συμβατικών εξελίξεων, με πρόσκληση σε προεπιλεγέντες στο πρώτο τρίμηνο, οριστική κατακύρωση στο τρίτο τρίμηνο και υπογραφή σύμβασης στο τέταρτο τρίμηνο, ανοίγοντας τον δρόμο για την ενίσχυση της διαμετακομιστικής λειτουργίας του λιμανιού και τη βελτίωση των μετακινήσεων στη μητροπολιτική περιοχή.
Στη ∆υτική Ελλάδα
Το πρόγραμμα του υπουργείου συμπληρώνεται από παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας, όπως η προμήθεια και εγκατάσταση καμερών στο οδικό δίκτυο εντός του 2026, αλλά και από θεσμικές αλλαγές, με κυριότερη την αναμόρφωση του νομικού πλαισίου για τη χορήγηση αδειών οδήγησης, η οποία προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το τέταρτο τρίμηνο του έτους. Παράλληλα, σημαντικοί πόροι κατευθύνονται σε έργα ύδρευσης και διαχείρισης υδατικών πόρων. Για τα έργα ύδρευσης στους νομούς Πρέβεζας, Αρτας και Λευκάδας προβλέπεται υλοποίηση του 30% του φυσικού αντικειμένου έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και του 40% έως το τέλος του έτους.
Στο έργο του φράγματος Τσικνιά στη Λέσβο προβλέπεται υλοποίηση 10% έως το δεύτερο τρίμηνο και 12% έως το τέταρτο τρίμηνο, ενώ στον ταμιευτήρα Τολοφώνα στη Φωκίδα το ποσοστό υλοποίησης αναμένεται να φτάσει στο 70% έως το δεύτερο τρίμηνο και στο 80% έως το τέλος του 2026.
Της Μαρίας Καλούδη
Κυριακάτικη Απογευματινή
