Αντιµέτωπη µε τις παλινωδίες του Ντόναλντ Τραµπ βρίσκεται ακόµη µία φορά η Ευρώπη. Μετά το µπλόκο από το Ανώτατο ∆ικαστήριο των ΗΠΑ, που ακύρωσε την παγκόσµια δασµολογική πολιτική του Αµερικανού προέδρου, η οποία είχε κάνει άνω κάτω τις αγορές τον περασµένο Απρίλιο, ο Τραµπ µε εκτελεστικό διάταγµα ενεργοποίησε οριζόντιο παγκόσµιο δασµό ύψους 10%. Το πρόβληµα, ωστόσο, έγκειται στο γεγονός ότι δεν έχει γίνει ξεκάθαρο τι θα γίνει µε τις εµπορικές συµφωνίες που έχουν υπογράψει οι ΗΠΑ µε τρίτες χώρες, συµπεριλαµβανοµένης της Ε.Ε., στις οποίες περιλαµβάνονται συγκεκριµένοι δασµοί σε προϊόντα, εξαιρέσεις σε άλλα κ.λπ.
Ηδη η Ευρώπη έστειλε µήνυµα στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού, ότι η διµερής εµπορική συµφωνία µε την Ουάσινγκτον, που υπεγράφη τον Ιούλιο του 2025 στη Σκοτία και η οποία δεν είχε γίνει δεκτή µε ενθουσιασµό από αρκετούς Ευρωπαίους ηγέτες, βρίσκεται στον «αέρα», µε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αναβάλλει τη σχετική ψηφοφορία.
Σύµφωνα µε το Reuters, η Ευρωπαϊκή Ενωση βρίσκεται µπροστά σε ακόµη µία «µεταβατική περίοδο» λίγων µηνών στις σχέσεις της µε τις ΗΠΑ. Κάτι που αναγνώρισε και ο Ευρωπαίος επίτροπος Εµπορίου, Μάρος Σέφκοβιτς. Σε ακρόαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Ευρωπαίος αξιωµατούχος σηµείωσε ότι οι οµόλογοί του από τις ΗΠΑ, ο εµπορικός εκπρόσωπος Τζέιµσον Γκριρ και ο υπουργός Εµπορίου Χάουαρντ Λούτνικ, τον διαβεβαίωσαν ότι θα τηρήσουν τη συµφωνία του περασµένου έτους.
«Φυσικά, αυτό που µας περιµένει τώρα είναι η µεταβατική περίοδος, κατά την οποία προσπαθούν να βρουν τρόπο να αντιµετωπίσουν αυτήν την πραγµατικά ιστορική δικαστική απόφαση. Συζητάµε καθηµερινά» είπε, σηµειώνοντας ότι οι επιπλέον δασµοί θα µπορούσαν να ισχύσουν για έως και 150 ηµέρες, µε την προθεσµία να φθάνει µέχρι τις 24 Ιουλίου.
«Μιλώντας µε τους οµολόγους µου, µου έδωσαν την εκτίµηση ότι αυτό θα µπορούσε να συµβεί ακόµη και σε µικρότερο χρονικό διάστηµα, σε τρεις ή τέσσερις µήνες» πρόσθεσε. Ο Σέφκοβιτς προέτρεψε την Επιτροπή Εµπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να προχωρήσει σε ψηφοφορία τον Μάρτιο. Ωστόσο, θα χρειαστούν ακόµη διαπραγµατεύσεις µεταξύ των νοµοθετών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κυβερνήσεων της Ε.Ε. για ένα κοινό κείµενο πριν από την τελική ψηφοφορία.
Πολλοί νοµοθέτες, πάντως, έχουν διαµαρτυρηθεί, τονίζοντας πως η εµπορική συµφωνία µε τις ΗΠΑ είναι άνιση. Ωστόσο, φάνηκαν πρόθυµοι να την αποδεχθούν, αν και υπό όρους, όπως µια ρήτρα λήξης 18 µηνών.
«Ελαβα διαβεβαιώσεις από τους Αµερικανούς συναδέλφους µου ότι γνωρίζουν πως αυτό αποτελεί ένα µεγάλο πρόβληµα για εµάς και ότι εξετάζουν το θέµα. Ελπίζω να έχουµε καλύτερα νέα σχετικά µε αυτό σύντοµα», εξήγησε ο Σέφκοβιτς.
Η εµπορική συµφωνία µεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης ορίζει δασµολογικό συντελεστή 15% για τα περισσότερα προϊόντα της Ε.Ε. Την ίδια ώρα η Ευρώπη δεσµεύεται να καταργήσει εισαγωγικούς δασµούς σε πολλά αµερικανικά προϊόντα και να εισαγάγει τεράστιες ποσότητες αµερικανικού LNG.
Στην περίπτωση, όµως, που η νέα δασµολογική επιβάρυνση του Τραµπ µετά το µπλόκο του Ανώτατου ∆ικαστηρίου αντικαταστήσει την υπάρχουσα συµφωνία, ορισµένες από τις εξαιρέσεις µηδενικού δασµού της Ε.Ε. θα µπορούσαν να καταργηθούν. Σε ανάλυσή του το CNBC σηµειώνει ότι οι νέοι δασµοί θα µπορούσαν να προστεθούν στους προϋπάρχοντες δασµούς.
Κάτι τέτοιο, όµως, θα τίναζε στον αέρα τη συµφωνία µε την Ε.Ε. Για παράδειγµα, σε ορισµένα τυριά, η νέα επιβάρυνση 10% του Τραµπ θα µπορούσε να ανεβάσει τον συνολικό δασµό σε περίπου 25%, εξέλιξη που θα προκαλούσε την έντονη αντίδραση ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Γαλλία.
Σηµειώνεται ότι ο Γάλλος υπουργός Εµπορίου, Νικολά Φορισιέ, άφησε να εννοηθεί ότι οι Βρυξέλλες θα µπορούσαν να ανταποδώσουν τα δασµολογικά… πυρά στην Ουάσινγκτον, ενεργοποιώντας το περίφηµο Anti-Coercion Instrument (ACI), γνωστό ως ευρωπαϊκό «εµπορικό µπαζούκα».
Τι είναι το Anti-Coercion Instrument
Πρόκειται για έναν µηχανισµό που υιοθετήθηκε το 2023 και δύναται να χρησιµοποιηθεί σε περιπτώσεις οικονοµικού εξαναγκασµού, όταν µια χώρα που δεν είναι µέλος της Ε.Ε. αποπειράται να ασκήσει πίεση, µέσω εµπορικών περιορισµών, στον συνασπισµό ή σε κάποιο από τα 27 µέλη του, προκειµένου να λάβει κάποια (δυσµενή για τα συµφέροντά της) απόφαση. Σε συνέντευξή του στους «Financial Times», ο Φορισιέ προέτρεψε τα µέλη της Ε.Ε. να
µη δείξουν αφέλεια και να υιοθετήσουν µια ενιαία προσέγγιση απέναντι στην αµερικανική πολιτική προστατευτισµού.
Από τη µεριά του, πάντως, ο εκπρόσωπος των Ηνωµένων Πολιτειών για το Εµπόριο, Τζέιµσον Γκριρ, υπεραµύνθηκε της στάσης του Τραµπ στους δασµούς, δηλώνοντας ότι η εµπορική πολιτική του προέδρου δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά και διαβεβαίωσε πως οι εµπορικές συµφωνίες (σ.σ. και µε την Ευρώπη) εξακολουθούν να ισχύουν. «Η πολιτική του προέδρου θα συνεχιστεί.
Γι’ αυτό υπέγραψαν αυτές τις συµφωνίες, ακόµη και ενώ η δικαστική διαµάχη ήταν σε εξέλιξη. Εποµένως, έχουµε ενεργές συζητήσεις µαζί τους. Θέλουµε να καταλάβουν ότι αυτές οι συµφωνίες θα είναι καλές συµφωνίες. Προσδοκούµε να τις τηρήσουµε» ανέφερε.
Κυριακάτικη Απογευματινή-Μάριος Βελέντζας
