Προειδοποίηση για τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού στην Ευρώπη απηύθυνε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, επισημαίνοντας ότι η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και ειδικά στο Ιράν αυξάνει την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.
Μιλώντας στο CEOs Club, ο διοικητής της ΤτΕ τόνισε ότι όσο παρατείνεται η σύγκρουση τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες εμφάνισης στασιμοπληθωριστικών πιέσεων, ιδιαίτερα σε οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγόμενη ενέργεια, όπως η ελληνική.
Η συγκυρία, όπως σημείωσε, χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική ένταση, αυξημένους κινδύνους στις αγορές ενέργειας, πιέσεις στις θαλάσσιες μεταφορές και επανεμφάνιση ανοδικών κινδύνων για τον πληθωρισμό.
Αναταράξεις στις αγορές ενέργειας
Ο Γιάννης Στουρνάρας επεσήμανε ότι οι αγορές αρχικά προεξοφλούσαν μια σύντομη και περιορισμένη σύγκρουση, ωστόσο πλέον η αβεβαιότητα έχει ενταθεί και οι κίνδυνοι γέρνουν προς χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερο πληθωρισμό.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις τιμές του πετρελαίου, σημειώνοντας ότι τις τελευταίες ημέρες καταγράφηκαν έντονες διακυμάνσεις. Το Brent έφθασε προσωρινά στα 115-120 δολάρια το βαρέλι, υποχώρησε κάτω από τα 80 δολάρια και στη συνέχεια κινείται εκ νέου κοντά στα 100 δολάρια, καθώς οι αγορές επαναξιολογούν συνεχώς τα δεδομένα.
Οι εξελίξεις αυτές συνδέονται άμεσα με τα προβλήματα στον ενεργειακό εφοδιασμό και τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές οδούς παγκοσμίως.
Πιέσεις σε μετοχές και ομόλογα
Παράλληλα, ο διοικητής της ΤτΕ σημείωσε ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις επηρεάζουν ευρύτερα τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Όπως ανέφερε, οι μετοχές καταγράφουν πτώση ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων αυξάνονται, καθώς οι επενδυτές ενσωματώνουν ένα πρόσθετο γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου.
Η Ευρώπη πιο εκτεθειμένη στις ενεργειακές αναταράξεις
Ο Γιάννης Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται συχνά στην πρώτη γραμμή των οικονομικών επιπτώσεων από τέτοιου είδους κρίσεις, καθώς παραμένει καθαρός εισαγωγέας ενέργειας και εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο φυσικό αέριο, επισημαίνοντας ότι μετά τη μείωση των ρωσικών ροών η Ευρώπη βασίζεται ολοένα και περισσότερο στο εισαγόμενο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), γεγονός που καθιστά τις ευρωπαϊκές τιμές πιο ευάλωτες στις διεθνείς διακυμάνσεις.
Ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας
Παρά το δύσκολο διεθνές περιβάλλον, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τόνισε ότι η ελληνική οικονομία εμφανίζει αντοχές.
Η ανάπτυξη για το 2025 εκτιμάται στο 2,1%, ενώ οι επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά 8,9%. Την ίδια στιγμή η ανεργία αναμένεται να υποχωρήσει στο 8,9%, ποσοστό χαμηλότερο από τα προηγούμενα χρόνια.
Ο γενικός πληθωρισμός διαμορφώνεται περίπου στο 3%, επίπεδο που παραμένει από τα υψηλότερα στην ευρωζώνη, με βασικές πηγές πίεσης τα τρόφιμα, τις υπηρεσίες και τον τουρισμό.
Προοπτικές για το χρέος και την ανάπτυξη
Σε ό,τι αφορά τα δημόσια οικονομικά, ο Γιάννης Στουρνάρας εκτίμησε ότι το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει την πτωτική του πορεία, υποχωρώντας στο 145,9% του ΑΕΠ το 2025 και στο 138,2% το 2026, ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα αναμένεται να διαμορφωθούν στα 39,5 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει παρόμοιο ρυθμό ανάπτυξης και για το 2026, υπό την προϋπόθεση ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν θα παραταθεί πέραν του ενός μήνα.
Ωστόσο, όπως προειδοποίησε ο διοικητής της ΤτΕ, μια παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει ευρύτερα την οικονομική δραστηριότητα, καθώς οι επιπτώσεις ενδέχεται να επεκταθούν και σε άλλα βασικά εμπορεύματα, όπως τα λιπάσματα, με συνέπειες και για την αγροτική παραγωγή.
