Σήμα κινδύνου για τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, εν μέσω εντατικών διεργασιών για τα επόμενα βήματα του εμβληματικού project, εκπέμπει με συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής» ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και Διευθύνων Σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade.
Ο κ. Εξάρχου αποκαλύπτει ότι μια σειρά παραγόντων εντός και εκτός ΕΕ επιχειρούν να υπονομεύσουν το στρατηγικής σημασίας έργο για τη μεταφορά αμερικανικού LNG στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη με αφετηρία τα ελληνικά τερματικά, εξηγώντας ότι ορισμένες χώρες κυρίως από τη Βόρεια Ευρώπη επιδιώκουν την επιστροφή του ρωσικού αερίου.
Αιχμές για τη στάση των Βρυξελλών
Ο ίδιος αφήνει αιχμές για την επαμφοτερίζουσα στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (σ.σ. που από τη μια έχει περιλάβει τον Κάθετο Διάδρομο στις οκτώ Ενεργειακές Λεωφόρους Προτεραιότητας, αφετέρου εγείρει ρυθμιστικά εμπόδια στη λειτουργία του) υπογραμμίζοντας ότι πίσω από την αναποφασιστικότητα των Βρυξελλών κρύβεται η βούληση ορισμένων κρατών-μελών να κρατήσουν ανοιχτή την «πόρτα» του ρωσικού αερίου, λειτουργώντας κατά τρόπο που ναρκοθετεί την προσιτότητα του αμερικανικού LNG.
Κάνει μάλιστα λόγο για την άσκηση πιέσεων σε πολλά κράτη από τα οποία διέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος ώστε να μην συνάψουν μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας με τις ΗΠΑ, τα οποία είναι αναγκαίος όρος για να προχωρήσουν οι απαραίτητες υποδομές που θα αναβαθμίσουν την μεταφορική ικανότητα της διαδρομής, όπως έχει επανειλημμένα επισημανθεί από αμερικανικής πλευράς και όχι μόνο.
Η απαγόρευση του ρωσικού αερίου και το ενεργειακό κενό
Ο επικεφαλής της AKTOR και της Atlantic SEE LNG καταρρίπτει την επιχειρηματολογία που προβάλλεται από ορισμένες πλευρές περί υποκατάστασης μιας εξάρτησης (από το ρωσικό αέριο αγωγών) από μια άλλη (από το αμερικανικό LNG), με δεδομένο ότι όλες οι χώρες της ΕΕ φέρονται να έχουν αποδεχθεί την πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού αερίου στην ΕΕ από το 2027 με Κανονισμό που είναι απολύτως δεσμευτικός.
Ο κ. Εξάρχου επισημαίνει ότι ενόψει αυτής της συνθήκης -και του διαφαινόμενου κενού στον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης- , η λογική αντίδραση θα ήταν στην παρούσα φάση που το ρωσικό αέριο είναι ακόμα στο κάδρο και οι τιμές του φυσικού αερίου κινούνται σε λελογισμένα επίπεδα να διαπραγματευτεί μελλοντικές τιμές ώστε να διασφαλίσει ποσότητες αερίου που δεν είναι εγγυημένο ότι θα υπάρχουν, πολλώ δε μάλλον με τα νέα δεδομένα που δημιουργεί ο πόλεμος στο Ιράν για τη διαθεσιμότητα LNG από το Κατάρ στην ΕΕ. Για τον λόγο αυτό ο ίδιος τονίζει ότι η σύναψη μακροχρόνιων συμβάσεων προμήθειας αμερικανικού LNG αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα σήμερα που τα περιθώρια διαπραγμάτευσης των τιμών είναι μεγαλύτερα, λαμβάνοντας υπόψη και τo ότι η spot τιμή του αερίου στις ΗΠΑ είναι χαμηλότερο πρωτογενώς (πριν δηλαδή ενσωματωθεί το κόστος μεταφοράς) από ότι στην Ευρώπη.
Ο κ. Εξάρχου σχολιάζει ότι όταν τα συμφέροντα όλων των χωρών της ΕΕ ταυτίζονται, τότε μπορεί να επιδείξει πολύ γρήγορα αντανακλαστικά, όπως έγινε στην περίπτωση της πανδημίας του COVID-29. Όταν όμως δεν υπάρχει ταύτιση συμφερόντων -όπως στην περίπτωση του Κάθετου Διαδρομου- τότε εμφανίζονται οι παθογένειες της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας
Τονίζει δε ότι το project έχει οδηγήσει σε μεγάλη αναβάθμιση των σχέσεων Ελλάδας και ΗΠΑ, καθώς η Ουάσιγκτον έχει αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε να αξιοποιηθεί πρωτίστως η Ελλάδας ως πύλη εισόδου για το αμερικανικό LNG, ένας ρόλος που όχι μόνο συνεπάγεται αναβάθμιση της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αλλά και ξεκλειδώνει οφέλη για την ελληνική οικονομία. Και καταλήγει ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί σημείο σύγκλισης των συμφερόντων της Ευρώπης, της Ελλάδας και των ΗΠΑ και για αυτό η ελληνική πτυχή του έργου πρέπει να στηριχθεί με κάθε τρόπο.
