ΤΗΣ ΒΙΚΗΣ ΤΡΥΦΩΝΑ
Το νέο κύµα έντασης στη Μέση Ανατολή δηµιουργεί κλίµα διεθνούς αβεβαιότητας, την ώρα που η τουριστική βιοµηχανία της Ελλάδας εισέρχεται στην πιο κρίσιµη περίοδο για τη διαµόρφωση της καλοκαιρινής σεζόν. Παρότι η σύρραξη έχει αρχίσει να επηρεάζει το διεθνές ταξιδιωτικό κλίµα, τα πρώτα δεδοµένα από την αγορά δείχνουν ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν υπάρχει κύµα ακυρώσεων για τη χώρα µας.
Αντίθετα, η βασική επίπτωση φαίνεται να είναι µια συγκράτηση στον ρυθµό αύξησης των νέων κρατήσεων σε σχέση µε πέρυσι, καθώς πολλοί ταξιδιώτες προτιµούν να περιµένουν, πριν οριστικοποιήσουν τα σχέδιά τους.
Στελέχη εταιρειών που διαχειρίζονται µεγάλο όγκο online κρατήσεων στην Ελλάδα επισηµαίνουν ότι η αγορά βρίσκεται σε φάση «παρατήρησης», χωρίς όµως να υπάρχουν ενδείξεις πραγµατικής υποχώρησης της ζήτησης.
Σύµφωνα µε στοιχεία από µεγάλη πλατφόρµα διαχείρισης online κρατήσεων, η πρώτη αντίδραση της αγοράς καταγράφηκε στις αρχές Μαρτίου, όταν οι ακυρώσεις αυξήθηκαν πρόσκαιρα κατά λιγότερο από 10% σε σχέση µε την προηγούµενη εβδοµάδα. Η εικόνα αυτή ωστόσο εξισορροπήθηκε σχεδόν αµέσως, χωρίς να δηµιουργηθεί κάποια σταθερή τάση.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται σε καλύτερη θέση σε σχέση µε άλλους προορισµούς της ευρύτερης περιοχής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι δεν καταγράφονται σηµαντικές ακυρώσεις από τη µακρινή αγορά των Ηνωµένων Πολιτειών, η οποία τα τελευταία χρόνια αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόµενους πυλώνες του ελληνικού τουρισµού.
Από Ανατολή
Παράλληλα, η ζήτηση από ορισµένες αγορές φαίνεται να επηρεάζεται περισσότερο σε επίπεδο εξερχόµενου τουρισµού. Για παράδειγµα, καταγράφεται αισθητή µείωση της ζήτησης για ταξίδια προς τα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα και το Ισραήλ.
Την ίδια στιγµή, όµως, εµφανίζονται και τα πρώτα σηµάδια µιας αντίστροφης τάσης: ορισµένοι ταξιδιώτες φαίνεται να εξετάζουν την Ελλάδα ως εναλλακτικό προορισµό, σε περίπτωση που αποφασίσουν να αποφύγουν άλλες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.
Μέχρι στιγµής δεν παρατηρείται κάτι ανησυχητικό στην ελληνική αγορά. Σε αντίθεση µε άλλους προορισµούς της περιοχής, όπως η Κύπρος, δεν καταγράφεται αρνητικό ισοζύγιο κρατήσεων, δηλαδή περισσότερες ακυρώσεις από νέες κρατήσεις.
Αντιθέτως, η συνολική εικόνα παραµένει θετική. Οι κρατήσεις συνεχίζουν να αυξάνονται σε σχέση µε πέρυσι, αν και το πρώτο δεκαήµερο του Μαρτίου εµφανίζει µια µικρή υστέρηση στον αριθµό των νέων κρατήσεων σε σύγκριση µε τον ρυθµό αύξησης που καταγραφόταν το 2025. Με άλλα λόγια, η αγορά εξακολουθεί να αναπτύσσεται, αλλά µε πιο συγκρατηµένη ταχύτητα.
Ενδεικτικό της δυναµικής της ζήτησης είναι ότι ο συνολικός αριθµός διανυκτερεύσεων (room nights) εµφανίζει αύξηση της τάξης του 13% σε σχέση µε την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Τα δεδοµένα αυτά βασίζονται σε ένα πολύ µεγάλο δείγµα της αγοράς, που καλύπτει περίπου το 75% της ελληνικής ξενοδοχειακής δραστηριότητας, καθώς και περισσότερα από 13.000 καταλύµατα βραχυχρόνιας µίσθωσης. Η αβεβαιότητα που δηµιουργεί η γεωπολιτική κρίση αποτυπώνεται και στις κινήσεις των µεγάλων tour operators, οι οποίοι φαίνεται να ακολουθούν δύο διαφορετικές στρατηγικές απέναντι στους Ελληνες ξενοδόχους:
*Η πρώτη κατεύθυνση αφορά τη διατήρηση της ζήτησης µέσω εµπορικών κινήσεων. Σε αρκετές περιπτώσεις ζητούνται από τα ξενοδοχεία πρόσθετες προσφορές ή επέκταση των προγραµµάτων early booking, ώστε να ενθαρρυνθούν οι ταξιδιώτες να κλείσουν τις διακοπές τους νωρίτερα.
*Η δεύτερη στρατηγική είναι ακόµη πιο ενδιαφέρουσα, καθώς ορισµένοι µεγάλοι οργανωτές ταξιδιών ζητούν περισσότερα δωµάτια για την αρχή της σεζόν, διότι επιδιώκουν να µεταφέρουν µέρος της ζήτησης από περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από την κρίση. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί η Κύπρος, η οποία σύµφωνα µε εκτιµήσεις της αγοράς έχει χάσει ήδη περίπου 5% έως 6% των κρατήσεών της, µε το 55% αυτών να αφορά αφίξεις µέσα στον Μάρτιο.
Επιπτώσεις στην κρουαζιέρα
Σε αντίθεση µε την ξενοδοχειακή αγορά, οι επιπτώσεις είναι ήδη πιο ορατές στον κλάδο της κρουαζιέρας. Στη Ρόδο, για παράδειγµα, ακυρώθηκαν οι προγραµµατισµένες προσεγγίσεις του κρουαζιερόπλοιου «Crown Iris» για τον Μάρτιο αλλά και για τον Απρίλιο, καθώς το συγκεκριµένο πλοίο µετέφερε κυρίως τουρίστες από το Ισραήλ. Ακυρώθηκε επίσης και προγραµµατισµένη προσέγγιση του «Celestyal Discovery» στα τέλη Μαρτίου, λόγω των εξελίξεων στην περιοχή. Οι αλλαγές αυτές δείχνουν ότι η κρουαζιέρα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε γεωπολιτικές εντάσεις, καθώς τα δροµολόγια σχεδιάζονται σε περιφερειακό επίπεδο και µπορούν να ανατραπούν γρήγορα.
Η γενικότερη εικόνα που προκύπτει είναι ότι ο διεθνής τουρισµός βρίσκεται αυτή τη στιγµή σε φάση αναµονής. Οπως επισηµαίνουν παράγοντες του κλάδου, η Ελλάδα έχει καταγράψει από το 2023 τρεις συνεχόµενες χρονιές µε ιστορικά υψηλές επιδόσεις σε αφίξεις και έσοδα, γεγονός που έχει ενισχύσει την εικόνα της χώρας ως ασφαλούς και αξιόπιστου προορισµού. Ωστόσο, η εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα αποτελέσει κρίσιµο παράγοντα για την πορεία της φετινής σεζόν. Εάν η ένταση παραταθεί και οδηγήσει σε αύξηση του ενεργειακού κόστους, των αεροπορικών εισιτηρίων ή του πληθωρισµού, τότε οι επιπτώσεις θα µπορούσαν να επεκταθούν στο σύνολο της διεθνούς τουριστικής ζήτησης. Για την ώρα, πάντως, η εικόνα παραµένει συγκρατηµένα αισιόδοξη.
Αντέχει και η Κρήτη, παρά την αβεβαιότητα
Χωρίς ακυρώσεις κρατήσεων εξελίσσεται µέχρι στιγµής η τουριστική ζήτηση για την Κρήτη, παρά το κλίµα γεωπολιτικής αβεβαιότητας που επικρατεί διεθνώς λόγω της σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Σύµφωνα µε παράγοντες της τοπικής αγοράς, το µόνο στοιχείο που παρατηρείται είναι µια µικρή επιβράδυνση στη ροή νέων κρατήσεων, και κυρίως από την Αµερική, χωρίς όµως να υπάρχει κάποια σηµαντική ανατροπή στις προκρατήσεις για το καλοκαίρι.
Οπως επισηµαίνουν εκπρόσωποι του επιχειρηµατικού κόσµου του νησιού, η γεωγραφική θέση της Κρήτης λειτουργεί σε αυτή τη συγκυρία ως πλεονέκτηµα. Το γεγονός ότι δεν βρίσκεται σε ζώνη γεωπολιτικής έντασης, σε αντίθεση µε χώρες όπως η Τουρκία ή η Αίγυπτος, συµβάλλει στη διατήρηση της εµπιστοσύνης των ταξιδιωτών. Πριν από την κλιµάκωση της κρίσης, οι προκρατήσεις για το 2026 κινούνταν µε αύξηση περίπου 5% σε σχέση µε πέρυσι. Σήµερα η αγορά εµφανίζει ένα προσωρινό «πάγωµα» στη ροή νέων κρατήσεων, χωρίς όµως σηµαντικές ακυρώσεις, πέραν όσων σχετίζονται µε αγορές της Μέσης Ανατολής.
Από Ισραήλ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αγορά του Ισραήλ, η οποία τα τελευταία χρόνια είχε ενισχυθεί σηµαντικά προς την Κρήτη. Για την περίοδο του εβραϊκού Πάσχα αναµένονταν περίπου 20 οργανωµένα γκρουπ, που θα µπορούσαν να φέρουν έως και 4.000 επισκέπτες στο νησί. Η εξέλιξη των συγκεκριµένων αφίξεων παραµένει αβέβαιη, καθώς αρκετοί ταξιδιώτες εµφανίζονται διστακτικοί να προχωρήσουν σε οριστικές κρατήσεις.
Παράγοντες της αγοράς εκτιµούν ότι οι κρατήσεις της τελευταίας στιγµής θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στη διαµόρφωση της φετινής σεζόν. Σε περιόδους αβεβαιότητας, πολλοί ταξιδιώτες επιλέγουν να περιµένουν µέχρι να πλησιάσει η ηµεροµηνία του ταξιδιού τους, προκειµένου να αξιολογήσουν καλύτερα τις εξελίξεις αλλά και να εκµεταλλευτούν πιθανές προσφορές. Εφόσον η γεωπολιτική ένταση δεν κλιµακωθεί περαιτέρω, οι εκτιµήσεις της αγοράς συγκλίνουν στο ότι η τουριστική περίοδος στην Κρήτη µπορεί τελικά να εξελιχθεί οµαλά.
Όλγα Κεφαλογιάννη: «Με ψυχραιµία, σχέδιο και ετοιµότητα»
«Σε περιόδους διεθνούς έντασης και αβεβαιότητας απαιτείται ψυχραιµία, σοβαρότητα και εµπιστοσύνη στις δυνάµεις µας. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν εύλογατο διεθνές περιβάλλον των µετακινήσεων και του τουρισµού. Ωστόσο, η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι µπορεί να ανταποκρίνεται µε σταθερότητα και υπευθυνότητα ακόµη και σε δύσκολες στιγµές. Παρακολουθούµε στενά κάθε εξέλιξη και είµαστε σε καθηµερινή επικοινωνία µε όλους τους αρµόδιους φορείς. Ο ελληνικός τουρισµός έχει εµπειρία, αντοχές και ανθρώπους µε γνώση και επαγγελµατισµό. Με σχέδιο και ετοιµότητα εργαζόµαστε ώστε η Ελλάδα να συνεχίσει να αποτελεί έναν ασφαλή, φιλόξενο και αξιόπιστο προορισµό για κάθε επισκέπτη».
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
