Μια νέα παρέμβαση για τη σωτηρία της πρώτης κατοικίας, εφόσον το επιθυμεί πραγματικά ο οφειλέτης, θα φέρει με νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Ο αρμόδιος υπουργός, Κυριάκος Πιερρακάκης, εξήγγειλε χθες μία σημαντική αλλαγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό για την προστασία της πρώτης κατοικίας, καθώς για πρώτη φορά ο Μηχανισμός θα δίνει τη δυνατότητα στους οφειλέτες να διαχωρίζουν την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη περιουσία τους, ώστε να επιτυγχάνουν μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις.
Διάσωση
Στην πράξη, ο οφειλέτης θα μπορεί να επιλέγει τη διάσωση μόνον της κύριας κατοικίας του. Στην περίπτωση αυτή ο εξωδικαστικός, στον υπολογισμό της παραγόμενης πρότασης ρύθμισης, θα λαμβάνει υπόψη μόνον την αξία της υπό διάσωση κύριας κατοικίας και όχι των λοιπών περιουσιακών στοιχείων, τα οποία θα πρέπει να ρευστοποιηθούν. Ως αποτέλεσμα, η δόση και τα κουρέματα των οφειλών που θα επιτυγχάνει ο οφειλέτης θα είναι ουσιαστικά βελτιωμένα και ανταποκρινόμενα μόνον στην αξία της κατοικίας και των εισοδημάτων του, θα διασώζεται η κύρια κατοικία του, ενώ τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία θα εκποιούνται μέσω διαδικασίας ηλεκτρονικού πλειστηριασμού.
Ειδικότερα, εφόσον το επιλέξει ο ίδιος ο οφειλέτης, ο αλγόριθμος θα λαμβάνει υπόψη μόνον την αξία της κύριας κατοικίας, για να βγάλει την προτεινόμενη ρύθμιση.
Ως αξία της κατοικίας ισχύουν τα ήδη αναφερόμενα στον νόμο του Εξωδικαστικού (δηλ. το μέγιστο μεταξύ της εμπορικής αξίας, όπως τη δηλώνει στο σύστημα ο πιστωτής ή η αξία ΕΝΦΙΑ). Η πρόταση θα περιλαμβάνει την εκποίηση των λοιπών ακινήτων του οφειλέτη (εκτός πρώτης κατοικίας). Η εκποίηση αυτή θα ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης και θα διενεργείται ηλεκτρονικά μέσω της διαδικασίας του e-auction. Σημειώνεται ότι ο οφειλέτης θα έχει το δικαίωμα να απορρίψει ή να αποδεχθεί την πρόταση που θα παράγεται από τον αλγόριθμο. Εφόσον την αποδεχτεί, θα συντάσσεται η σύμβαση αναδιάρθρωσης με τα ανωτέρω χαρακτηριστικά (δόση προς διάσωση της κύριας κατοικίας εφόσον τηρηθεί και εκποίηση λοιπών ακινήτων).
Τι κερδίζουν
Τα οφέλη που προκύπτουν για τον οφειλέτη από την παρέμβαση που εξήγγειλε ο ΥΠΕΘΟ και επεξεργάζεται η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικού Χρέους, προκειμένου να λάβει και νομοθετική ισχύ στη συνέχεια, είναι πολλά. Κατ’ αρχάς, επιτυγχάνει σημαντικές διαγραφές και χαμηλότερη δόση στην παραγόμενη πρόταση, υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι η αξία του ακινήτου είναι χαμηλότερη από τα συνολικά ποσά των οφειλών του σε χρηματοδοτικούς φορείς (τράπεζες και servicers).
Μέχρι σήμερα, η εκποίηση δευτερευόντων ακινήτων μέσω πλειστηριασμού πολλές φορές δεν ήταν εφικτή, λόγω π.χ. μη εύρεσης αγοραστή κ.λπ., με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται σημαντικά η παραγόμενη πρόταση ρύθμισης για τον οφειλέτη. Και αυτό ήταν μεγάλο πρόβλημα για όσους είχαν χρέη και ήθελαν να τα ρυθμίσουν, διασώζοντας την πρώτη κατοικία τους.
Παρά τις συνεχείς βελτιώσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό, με αυξήσεις των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων ένταξης και τη διεύρυνση της περιμέτρου των ωφελούμενων, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δεχόταν συνεχή αιτήματα από κόσμο που ζητούσε να μπορεί να επιλέξει να σώσει την πρώτη κατοικία του, ρυθμίζοντας γρήγορα τα χρέη του, καθώς οι άνθρωποι αυτοί αισθάνονταν ότι με τον νόμο Κατσέλη σέρνονται στα δικαστήρια χωρίς αποτέλεσμα εδώ και 16 χρόνια.
Σημειώνεται ότι -σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες- στον νόμο Κατσέλη βρίσκονται οφειλέτες με περίπου 10.000 δευτερεύοντα ακίνητα, αξίας 300.000.000 ευρώ, τα οποία θα μπορούσαν να είχαν εκποιήσει με fast-track διαδικασίες και να έχουν γλιτώσει την πρώτη κατοικία τους, χωρίς οι υποθέσεις αυτές να λιμνάζουν στα δικαστήρια και στην καταχρηστική άσκηση ανακοπών σε πλειστηριασμούς. Πράγμα που σημαίνει ότι πλέον -και με τη νέα παρέμβαση της κυβέρνησης- όσοι θέλουν πραγματικά να σώσουν την πρώτη κατοικία τους, είναι στο χέρι τους και δεν έχουν δικαιολογία για να μην το κάνουν.
Αποπληρωμή
Ο οφειλέτης θα διασώζει την κύρια κατοικία του μέσω σταδιακής αποπληρωμής της αξίας της στους χρηματοδοτικούς φορείς. Όλα τα εργαλεία διάσωσης κατοικίας που έχουν υπάρξει κατά το παρελθόν είχαν, βεβαίως, ακριβώς αυτό το χαρακτηριστικό: σταδιακή αποπληρωμή της αξίας της κατοικίας. Αυτό θα κάνει και η νέα ρύθμιση, η οποία, όμως, έρχεται σε μία στιγμή που οριστικοποιείται το πτωχευτικό πλαίσιο με παροχή δεύτερης ευκαιρίας από τη σύσταση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων. Ο ευάλωτος οφειλέτης έχει την τελευταία ευκαιρία να επιλέξει να σώσει την κύρια κατοικία του και να συνεχίσει να ζει σε αυτήν ως ιδιοκτήτης και όχι ως ενοικιαστής, όπως θα γινόταν, αν δεν μπορούσε να την σώσει από τον πλειστηριασμό και αυτή κατέληγε στον Φορέα, καθιστώντας τον οφειλέτη… ενοικιαστή στο σπίτι του.
Εφημερίδα Απογευματινή
