Οι πρόσφατες επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή προκαλούν νέα έντονη αναταραχή στις αγορές, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην Ευρώπη. Την ίδια ώρα, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναζητούν κοινή γραμμή αντιμετώπισης της κρίσης, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να τονίζει την ανάγκη συντονισμένων ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών.
Η αναταραχή έρχεται μετά από επιθέσεις σε στρατηγικής σημασίας εγκαταστάσεις στον Κόλπο, όπως το κοίτασμα South Pars στο Ιράν – μέρος του μεγαλύτερου πεδίου φυσικού αερίου παγκοσμίως – και η βιομηχανική περιοχή Ras Laffan στο Κατάρ, όπου βρίσκεται η μεγαλύτερη μονάδα εξαγωγής LNG. Ο φόβος για πιθανές μακροχρόνιες ζημιές που θα επηρεάσουν την παγκόσμια προσφορά ενέργειας έχει οδηγήσει σε έντονες αυξήσεις τιμών.
Διαβάστε επίσης: Έκκληση Λαγκάρντ για τη λήψη στοχευμένων μέτρων για την ενίσχυση της οικονομίας
Εκτίναξη τιμών σε φυσικό αέριο και πετρέλαιο
Ο δείκτης TTF στο Άμστερνταμ, βασικό σημείο αναφοράς για το φυσικό αέριο στην Ευρώπη, άνοιξε σε υψηλά επίπεδα άνω των 72 ευρώ ανά μεγαβατώρα, πριν υποχωρήσει ελαφρώς στα 67 ευρώ/MWh. Σε σύγκριση με τα τέλη Φεβρουαρίου, οι τιμές έχουν υπερδιπλασιαστεί. Αντίστοιχα, το πετρέλαιο Brent κινείται κοντά στα 114 δολάρια ανά βαρέλι, έχοντας αγγίξει νωρίτερα τα 118 δολάρια, σημειώνοντας άνοδο άνω του 56% από τα τέλη Φεβρουαρίου.
Οι αυξήσεις αυτές μεταφέρονται άμεσα και στη λιανική αγορά καυσίμων. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η μέση τιμή της αμόλυβδης στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 10,4% από τις αρχές Μαρτίου, ενώ το ντίζελ κατέγραψε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο, της τάξης του 19,7%.
Στην Ελλάδα, οι αυξήσεις κινούνται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με ελαφρώς μικρότερη επιβάρυνση στην αμόλυβδη, γεγονός που υπογραμμίζει τον πανευρωπαϊκό χαρακτήρα των πιέσεων.
Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης
Η Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη σε τέτοιες εξελίξεις, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενέργειας. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 57% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ καλύφθηκε το 2024 από εισαγόμενους πόρους, με χώρες όπως η Μάλτα και το Λουξεμβούργο να βασίζονται σχεδόν πλήρως σε αυτούς.
Κατά την προσέλευσή του στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε σε άμεση αποκλιμάκωση και διακοπή των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές. Όπως τόνισε, απαιτείται συντονισμένη δράση τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με βασική προτεραιότητα την προστασία των καταναλωτών και των επιχειρήσεων, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην οικονομία και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
Διαβάστε επίσης:
«Άλμα» στο πετρέλαιο: Πάνω από 112 δολάρια το Brent μετά τα χτυπήματα στη Μ. Ανατολή
