Κάθε προηγούμενο ξεπερνά ο ρυθμός με τον οποίο αυξάνονται οι τιμές των καυσίμων, καθώς παρά τις προσπάθειες συγκράτησης με το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους «καίνε» την πραγματική οικονομία και τις τσέπες καταναλωτών, εμπόρων και παραγωγών. Με τη συμπλήρωση ενός μήνα πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και με τα τιμολόγια κάθε μέρα να αναπροσαρμόζονται προς τα πάνω, η τιμή της αμόλυβδης από τις 28 Φεβρουαρίου έχει αυξηθεί κατά 17,14% και του πετρελαίου κίνησης κατά 34,39%! Η απόκλιση των τιμών φαίνεται στα στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης, καθώς η αμόλυβδη από τη μέση πανελλαδική τιμή των 1,752 €/λίτρο στις 28/2 σκαρφάλωσε στα 2,046 €/λίτρο στις 29/3. Αντίστοιχα, το πετρέλαιο κίνησης εκτοξεύτηκε από 1,568 €/λίτρο σε 2,114 €/λίτρο την ίδια περίοδο. Ειδικά στη νησιωτική χώρα το πετρέλαιο κίνησης πλησιάζει τα 2,20 €/λίτρο.
Μιλώντας στην «Απογευματινή» ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδας Οδικών Εμπορευματικών και Επιβατικών Μεταφορών, Δημήτρης Φωκαΐδης, επισημαίνει πως οι επιχειρήσεις που μετέχουν στην εφοδιαστική αλυσίδα έχουν ήδη απορροφήσει μεγάλο τμήμα από τις μέχρι σήμερα ανατιμήσεις, αλλά δεν είναι πολύ μακριά η στιγμή που θα μετακυληθεί το κόστος στα είδη πρώτης ανάγκης. «Είναι βέβαιο ότι τις επόμενες ημέρες θα δούμε αυξήσεις στα κόμιστρα», λέει χαρακτηριστικά και προαναγγέλλει: «Αυτό θα προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, θα επηρεάσει σίγουρα τις τιμές των τροφίμων».
Τα πρώτα προϊόντα που έχουν υποστεί τις συνέπειες της ιλιγγιώδους αύξησης της τιμής του πετρελαίου είναι τα κηπευτικά. Σύμφωνα με τα δελτία τιμών της χονδρικής αγοράς του Οργανισμού Κεντρικών Αγορών και Αλιείας, οι αποκλίσεις σε πολύ συγκεκριμένα προϊόντα ξεπερνούν το 100% ακόμη και σε περίοδο λίγων ημερών.
Την ίδια ώρα, η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος επαναλαμβάνει τις διαβεβαιώσεις για επάρκεια προϊόντων και διατήρηση, τουλάχιστον μέχρι το Πάσχα, των τιμών στα προ πολέμου επίπεδα με βάση τις παραγγελίες που έχουν γίνει, κάνοντας πάντως σε αυτή την τελευταία ανακοίνωση τον διαχωρισμό νωπών και τυποποιημένων προϊόντων. Προσεκτικά διατυπωμένη η ανακοίνωση αναφέρει ότι «οι καταναλωτές μπορούν να προμηθευτούν όλα τα απαραίτητα πασχαλινά είδη, με τις τιμές στα τυποποιημένα καταναλωτικά προϊόντα να παραμένουν στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από το ξέσπασμα της γεωπολιτικής αναταραχής».
Σε «αναμμένα κάρβουνα» και ο πρωτογενής τομέας, που -εκτός των αυξήσεων στα πετρέλαια- έχει να αντιμετωπίσει και τα κατά 30% ακριβότερα λιπάσματα. Τα προϊόντα του φθινοπώρου θα φτάσουν στους πάγκους και στα ψυγεία σε πολύ υψηλές τιμές, όπως προαναγγέλλουν με μεγάλη βεβαιότητα, θεωρώντας δεδομένο ότι οι μειώσεις στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης και τα λιπάσματα δεν επαρκούν για να καλύψουν το υπερβολικά αυξημένο κόστος.
Για τον κίνδυνο εκτόξευσης του πληθωρισμού προειδοποίησε ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, μιλώντας στον ΑΝΤ1, και διαβεβαίωσε ότι είναι ζήτημα εικοσιτετράωρων η ανακούφιση των καταναλωτών από την επιδότηση των 20 λεπτών το λίτρο στο ντίζελ. «Θα το δούμε στην πράξη προς το τέλος της εβδομάδας και σε συνδυασμό με το πλαφόν θα μπορέσει να σταματήσει η αύξηση στα καύσιμα». Προανήγγειλε δε παράταση για το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων τροφίμων. «Δεν πιστεύω ότι μπορεί να αποσυρθεί το πλαφόν με την εικόνα που έχω σήμερα. Σε μεγάλο βαθμό θα πρέπει να διατηρηθεί στις βασικές κατηγορίες και μετά τις 30 Ιουνίου», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση έχει και άλλα μέτρα στο τραπέζι υπέρ της προστασίας των καταναλωτών.
Ανατιμήσεις κατά κύματα στο ρεύμα από τον Απρίλιο
ΡΕΠΟΡΤΑΖ Βασίλης Γεώργας
Αλλεπάλληλα κύματα αυξήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος, που θα εκδηλωθούν σε δύο ή και τρεις «μηνιαίες» δόσεις από τον Απρίλιο και μετά, αναμένεται να πλήξουν τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις, καθώς η σκυτάλη των ανατιμήσεων στα καύσιμα περνάει ταυτόχρονα πλέον και στην ηλεκτρική ενέργεια και αναμένεται να επηρεάσει τόσο τα κυμαινόμενα όσο και τα σταθερά τιμολόγια, οι χαμηλές χρεώσεις των οποίων αποτελούν πια παρελθόν.
Νέο ντόμινο
Η ανησυχία για αλυσιδωτές επιπτώσεις σε όλη την οικονομία από ένα νέο ράλι και στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου που θα απογειώσουν τα κόστη για τα ευάλωτα νοικοκυριά, αλλά και την παραγωγή των μικρών επιχειρήσεων (φούρνοι, ζαχαροπλαστεία, εστιατόρια, ξενοδοχεία κ.λπ.) είναι διάχυτη, όχι μόνο στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, αλλά συνολικά σε επίπεδο κρατών-μελών της ΕΕ. Οι υπουργοί Ενέργειας συνεδριάζουν σήμερα μέσω τηλεδιάσκεψης (σ.σ. συμμετέχουν Παπασταύρου και Τσάφος), για να εξετάσουν τι είδους μέτρα προσωρινού χαρακτήρα μπορούν να λάβουν «συντονισμένα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή», δίχως ωστόσο να έχουν την αποφασιστική συνδρομή της Κομισιόν για κοινές πολιτικές δράσης, παρά μόνο αόριστες κατευθύνσεις, όπως η μείωση των φόρων, αντικίνητρα αυξημένης κατανάλωσης, έκτακτοι φόροι στα υπερκέρδη, αξιοποίηση εσόδων από την εμπορία ρύπων κ.ά.
Στην Ελλάδα, με την τιμή της μεγαβατώρας στη χονδρεμπορική αγορά να ξεπερνά ήδη τα 93 ευρώ, καταγράφοντας άνοδο κοντά στο 20%, λίγο προτού κλείσει ο Μάρτιος, η μετακύλιση σημαντικού μέρους των αυξήσεων θεωρείται βέβαιο ότι θα επηρεάσει σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό και τις λιανικές τιμές οι οποίες, πάντως, για τον μήνα Μάρτιο ήταν αρκετά χαμηλές, εκκινώντας από τα 9 λεπτά και φτάνοντας στα 15 για τους μεγάλους προμηθευτές που καλύπτουν πάνω από το 60% των καταναλωτών.
Αυτό θα συμβεί όσο και αν οι μεγάλες εταιρείες ρεύματος επιχειρήσουν να ρίξουν στη μάχη εκπτώσεις ως ανάχωμα στο νέο κύμα ακρίβειας που αναμένεται να επηρεάσει κατά τουλάχιστον 10% ή και παραπάνω τα κυμαινόμενα τιμολόγια (πράσινα και κίτρινα), τα οποία είναι εκτεθειμένα στις καθημερινές διακυμάνσεις της αγοράς. Στην πράξη, ένα φτηνό τιμολόγιο των 11 λεπτών ανά κιλοβατώρα τον Μάρτιο, αναμένεται να αυξηθεί στα 0,12-0,13 ευρώ, και ένα ακριβότερο των 15 λεπτών να ανέβει στα 16-17 λεπτά, επίπεδα που σε αυτή τη φάση δεν αναμένεται να δημιουργήσουν σοβαρές αναταράξεις, αλλά στην ουσία θα αποτελέσουν τον βατήρα για το επόμενο κύμα ανατιμήσεων τον Μάιο, που ανάλογα με τις συνθήκες ενδεχομένως να αναγκάσει την κυβέρνηση να λάβει έκτακτα μέτρα επιδότησης των καταναλωτών.
Εκτιμήσεις
Υπό το πρίσμα αυτό, από το βράδυ της Τρίτης και το πρωί της Τετάρτης 1 Απριλίου, όταν θα αναρτηθούν τα νέα τιμολόγια, νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις αναμένεται να βρεθούν ενώπιον ακριβότερων τιμών ρεύματος κατά 10%-15%. Με την κυβέρνηση αλλά και τις εταιρείες προμήθειας, με πρώτη τη ΔΕΗ που αποτελεί και τον ισχυρότερο παίκτη της αγοράς έχοντας δώσει δείγματα γραφής συγκράτησης του κόστους στους 5.500.000 πελάτες της, να επιδιώκουν να συγκρατήσουν σε «ανεκτά» επίπεδα τις ανατιμήσεις ώστε στην πράξη να μην ξεπεράσουν το όριο «συναγερμού» των 15-16 λεπτών το οποίο θα οδηγήσει στη λήψη έκτακτων επιδοτήσεων.
Ωστόσο, η έκταση και η ένταση των ανατιμήσεων στο ρεύμα αναμένεται ότι θα αποτυπωθούν κυρίως από τον μήνα Μάιο, όταν στην αγορά θα συνυπολογιστούν οι νέες αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου που αποτελεί σημαντική συνιστώσα στη διαμόρφωση του ενεργειακού μας μείγματος.
Το φυσικό αέριο έχει καταγράψει άνοδο πάνω από 72% μετά τα τέλη Φεβρουαρίου που ξεκίνησε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο η τιμολόγηση γίνεται με βάση τη μέση τιμή του προηγούμενου μήνα, δηλαδή ακόμη με τις χαμηλές τιμές των πέριξ των 30 ευρώ/μεγαβατώρα του Φεβρουαρίου. Τον Απρίλιο, όμως, οι εισαγωγές φυσικού αερίου θα τιμολογηθούν με βάση τις αυξημένες τιμές του Μαρτίου που κινήθηκαν μεταξύ 55-60 ευρώ η μεγαβατώρα, και θα έχουν άμεση αντανάκλαση στις τιμές ρεύματος στη χονδρεμπορική αγορά και ακολούθως στη λιανική στα τιμολόγια του Μαΐου, οδηγώντας σε πολύ μεγαλύτερες αυξήσεις.
Προς το παρόν η αυξημένη παραγωγή από φωτοβολταϊκά, αιολικά και υδροηλεκτρικά πάρκα, έχει συμβάλει, ώστε η χονδρική τιμή του ρεύματος να συγκρατείται σε διαχειρίσιμα επίπεδα, «απορροφώντας» μέρος της αύξησης των ηλεκτροπαραγωγικών μονάδων που δουλεύουν με φυσικό αέριο.
ΑΛΜΑ ΣΤΑ «ΜΠΛΕ»
Μια πρώτη ένδειξη για το πώς προετοιμάζονται οι εταιρείες ενέργειας ενόψει ενός νέου «ενεργειακού σοκ» στο ρεύμα, είναι η πολιτική τους στα σταθερά-μπλε τιμολόγια, τα οποία μέχρι τον προηγούμενο μήνα τα έβρισκε κανείς ακόμη και κάτω από 10 λεπτά την κιλοβατώρα, για να κλειδώσει σταθερές τιμές 12-18 μηνών. Πλέον όλα τα συμβόλαια με τέτοιες χαμηλές τιμές έχουν αποσυρθεί από την αγορά και τα επόμενα που θα βγουν θα ξεπερνούν κατά πολύ τα 12-13 λεπτά χωρίς ΦΠΑ και πάγια, ανεβάζοντας το κόστος, τόσο για τους νέους πελάτες όσο και για εκείνους των οποίων τα συμβόλαια λήγουν άμεσα.
Εφημερίδα Απογευματινή
