Η Ευρώπη οφείλει να προετοιμαστεί για ένα «παρατεταμένο» ενεργειακό σοκ, προειδοποιεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, εξετάζοντας ακόμη και σενάρια για επιβολή δελτίου στα καύσιμα και πρόσθετης αποδέσμευσης πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα. Όπως υπογράμμισε ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, σε συνέντευξη στους «Financial Times», οι Βρυξέλλες αξιολογούν «όλες τις πιθανότητες» και προετοιμάζονται για τις επιπτώσεις ενός πολέμου στη Μέση Ανατολή που ενδέχεται να έχει μακρά διάρκεια.
«Πρόκειται για μια κρίση που θα διαρκέσει πολύ… Οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν υψηλές για μεγάλο χρονικό διάστημα», δήλωσε, προειδοποιώντας ότι για ορισμένα πιο κρίσιμα προϊόντα «αναμένουμε η κατάσταση να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο τις επόμενες εβδομάδες». Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στον Περσικό Κόλπο, έχει προκαλέσει έντονη αναταραχή στις αγορές ενέργειας. Οι τιμές του πετρελαίου καταγράφουν απότομη άνοδο στα 110 δολ. το βαρέλι, ενώ ενισχύονται οι ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη επάρκεια.
«Η ρητορική που χρησιμοποιούμε σήμερα είναι σαφώς πιο σοβαρή σε σχέση με τα αρχικά στάδια της κρίσης», τόνισε ο Γιόργκενσεν. Παρά το γεγονός ότι η ΕΕ «δεν βρίσκεται ακόμη σε κρίση ασφάλειας εφοδιασμού», όπως διευκρίνισε, καταρτίζονται ήδη σχέδια για την αντιμετώπιση των «διαρθρωτικών και μακροχρόνιων επιπτώσεων».
Σοκ
Η προειδοποίηση των Βρυξελλών έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ενεργειακό σοκ διαχέεται σε παγκόσμιο επίπεδο, εντείνοντας τους φόβους για υψηλότερο πληθωρισμό και επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, αναβιώνοντας το φάντασμα του στασιμοπληθωρισμού α λα δεκαετία ‘70. Κυβερνήσεις εξετάζουν μέτρα στήριξης των καταναλωτών, ενώ ορισμένες χώρες επαναφέρουν ακόμη και τη χρήση άνθρακα για την κάλυψη ενεργειακών αναγκών, σε μια ΕΕ διχασμένη για κοινή δράση.
Ο Γιόργκενσεν υπογράμμισε ότι η Κομισιόν «προετοιμάζεται για τα χειρότερα σενάρια», ακόμη κι αν δεν έχει φτάσει στο σημείο να επιβάλει περιορισμούς με δελτίο σε κρίσιμα καύσιμα, όπως το αεροπορικό καύσιμο ή το ντίζελ. «Είναι προτιμότερο να είμαστε προετοιμασμένοι παρά να βρεθούμε προ εκπλήξεως», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο χαλάρωσης των κανονισμών για τα αεροσκάφη, προκειμένου να επιτραπούν περισσότερες εισαγωγές από τις ΗΠΑ ή για την αύξηση της ανάμειξης αιθανόλης στα καύσιμα κίνησης, ο επίτροπος διευκρίνισε ότι «δεν βρισκόμαστε ακόμη σε σημείο, όπου να απαιτείται αλλαγή των υφιστάμενων κανόνων». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι «εξετάζονται όλες οι επιλογές» και ότι όσο επιδεινώνεται η κατάσταση, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα αξιοποίησης νομοθετικών εργαλείων.
Παρεμβάσεις
Παράλληλα, ο Γιόργκενσεν δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο νέας αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων ενέργειας «εάν η κατάσταση επιδεινωθεί περαιτέρω», σε συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, αν και προηγούμενες παρεμβάσεις δεν κατάφεραν να συγκρατήσουν ουσιαστικά τις τιμές. Την ίδια ώρα, οι ευρωπαϊκές δεξαμενές φυσικού αερίου παραμένουν μόλις στο 28% της χωρητικότητάς τους, εντείνοντας τις ανησυχίες ενόψει του επόμενου χειμώνα.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις περιπλέκονται περαιτέρω από τις επιδεινούμενες σχέσεις ΕΕ – ΗΠΑ. Η Ουάσινγκτον έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να επανεξετάσει τις εξαγωγές LNG προς την Ευρώπη, εάν δεν υπάρξει συμμόρφωση με υφιστάμενες εμπορικές συμφωνίες. Παράλληλα, διαφωνίες έχουν προκύψει και στο πεδίο της ασφάλειας, καθώς οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι εμφανίζονται απρόθυμοι να συμμετάσχουν σε κοινή πολεμική ναυτική δύναμη στα Στενά του Ορμούζ.
Τέλος, επανέλαβε ότι δεν πρόκειται να υπάρξει αλλαγή στη νομοθεσία της ΕΕ για τον τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού LNG εντός του έτους. Καθώς η κρίση βαθαίνει, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σύνθετο δίλημμα: να διασφαλίσει την ενεργειακή της επάρκεια χωρίς να υπονομεύσει τις στρατηγικές της επιλογές, σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενης αστάθειας.
Εφημερίδα Απογευματινή
