Του Γιώργου Λαμπίρη
Προ των πυλών οι νέες ανατιμήσεις σε σειρά προϊόντων πρώτης ανάγκης, εφόσον συνεχιστεί η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με όσα εκτιμούν παράγοντες της αγοράς από διαφορετικά σημεία της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η ανησυχία επικεντρώνεται στα βασικά καταναλωτικά αγαθά που διατίθενται στα ράφια των σουπερμάρκετ, σε μια περίοδο όπου η αγορά εισέρχεται στην αυξημένη πασχαλινή ζήτηση. Προσώρας, τόσο οι προμηθευτές όσο και οι αλυσίδες σουπερμάρκετ τηρούν στάση αναμονής.
Ωστόσο, στελέχη του κλάδου εκτιμούν ότι, αν η κρίση διατηρηθεί και επιδεινωθεί, οι ανατιμήσεις θα γίνουν πιο αισθητές μετά το Πάσχα. Αυτό συνδέεται και με τη
συνήθη πρακτική της αγοράς, καθώς οι νέοι τιμοκατάλογοι γνωστοποιούνται στις λιανεμπορικές αλυσίδες περίπου 2 μήνες πριν περάσουν στο ράφι. Μέχρι στιγμής δεν έχει παρατηρηθεί μαζικό κύμα αυξήσεων, κάτι που επιτρέπει σε πολλούς να κρατούν επιφυλακτική στάση.
Την ίδια στιγμή, μπορεί ο γενικός πληθωρισμός στην Ελλάδα να διαμορφώθηκε στο 3,3% τον Μάρτιο, σύμφωνα με τη Eurostat, ωστόσο άνθρωποι της αγοράς
επισημαίνουν ότι ο λεγόμενος «κλαδικός πληθωρισμός» στα σουπερμάρκετ κινείται χαμηλότερα, κοντά στο 1,5%. Οπως εξηγούν, το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής αύξησης του πληθωρισμού αποδίδεται στο ενεργειακό κόστος, το οποίο επηρεάζει άμεσα τόσο τη μεταφορά όσο και την παραγωγή και αποθήκευση προϊόντων.
Εκπρόσωπος μεγάλης αλυσίδας σουπερμάρκετ αναφέρει ότι, αν η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμείνει ως έχει, οι πιέσεις θα μεταφερθούν αναπόφευκτα στην αγορά. Οπως σημειώνει, έως σήμερα δεν έχουν καταγραφεί εκτεταμένες ανατιμήσεις, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έρχονται. Αντίθετα, η εκτίμηση είναι ότι αμέσως μετά την πασχαλινή περίοδο το τοπίο θα αλλάξει, καθώς το αυξημένο κόστος θα αρχίσει να αποτυπώνεται πιο καθαρά στους νέους τιμοκαταλόγους.
Ιδιοκτήτης εδραιωμένης εταιρείας παραγωγής προϊόντων προσωπικής περιποίησης και καλλυντικών επισημαίνει ότι το κόστος του πλαστικού, που χρησιμοποιείται ευρέως στις συσκευασίες, είναι ήδη αυξημένο κατά 30%. Παρ’ όλ’ αυτά, όπως τονίζει, πολλές βιομηχανίες δεν επιλέγουν ακόμη να περάσουν άμεσα το επιπλέον κόστος στον καταναλωτή. Προτιμούν, να περιορίσουν τις εκπτωτικές καμπάνιες και τις προωθητικές ενέργειες στα προϊόντα τους, ώστε να απορροφήσουν μέρος της πίεσης. Ετσι επιδιώκουν να ισοσταθμίσουν το αυξημένο κόστος χωρίς να προχωρήσουν ευθέως σε ανατιμήσεις.
Κόστος μεταφοράς
Σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις παίζει και το κόστος μεταφοράς. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics, Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου, σημειώνει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένα έντονο παζάρι τιμών στην αγορά, ακριβώς λόγω της αύξησης του πετρελαίου. Οπως αναφέρει, από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή έως και το τέλος Μαρτίου η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε κατά 0,50 ευρώ, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τα προϊόντα που συνδέονται με διεθνείς μεταφορές.
«Εκτιμώ ότι θα δούμε εκτεταμένες αυξήσεις στον επόμενο ένα μήνα, οι οποίες θα φτάσουν στα ράφια. Πρόκειται για μία αλυσίδα και όλα τα μέρη της αλυσίδας είναι λογικό ότι θα επηρεαστούν», τονίζει χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και στελέχη της λιανικής, τα οποία παραδέχονται ότι, παρά το βαρύ κλίμα, δεν έχουν ακόμη παραλάβει νέους ανατιμημένους τιμοκαταλόγους για τα φρέσκα προϊόντα ψυγείου. Ωστόσο, θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι οι προμηθευτές θα αποστείλουν νέες τιμές αμέσως μετά το Πάσχα. Στόχος των αλυσίδων είναι να κρατήσουν τις τιμές όσο το δυνατόν πιο σταθερές, σε μια έντονα ανταγωνιστική συγκυρία, ώστε να διατηρήσουν την κατανάλωση και να μην περιοριστεί η αγοραστική κίνηση εν μέσω εορταστικής περιόδου.
Ενδεικτική της στρατηγικής που ακολουθούν τα σουπερμάρκετ είναι και η στάση τους απέναντι σε ορισμένα πασχαλινά προϊόντα. Ο διευθύνων σύμβουλος της ΑΒ Βασιλόπουλος, Νίκος Λαβίδας, ανέφερε στο περιθώριο του Food Retail Conference πως, ως προς το αρνί, η αλυσίδα θα λειτουργήσει ουσιαστικά χωρίς περιθώριο κέρδους. «Οσο αγοράσουμε από τους εμπόρους τόσο θα πουλήσουμε.
Εκτιμώ ότι θα αγοράσουμε περίπου 12,5 ευρώ το κιλό και θα πουλήσουμε στην ίδια τιμή», σημείωσε. Πρόκειται για πάγια πρακτική των μεγάλων αλυσίδων, οι οποίες συχνά διαθέτουν συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων σε τιμές κόστους, προκειμένου να προσελκύσουν τον καταναλωτή στο κατάστημα και στη συνέχεια να ενισχύσουν το συνολικό καλάθι αγορών του.
Ερευνα
Την ίδια ώρα, τα στοιχεία της NielsenIQ αποτυπώνουν το κλίμα ανησυχίας που επικρατεί στα ελληνικά νοικοκυριά. Για το 45% των καταναλωτών, η βασική πηγή ανησυχίας είναι το υψηλό κόστος των τροφίμων. Ακολουθούν οι λογαριασμοί (21%), η δυνατότητα κάλυψης των βασικών αναγκών του νοικοκυριού (17%), η οικονομική αστάθεια (17%) και η επαγγελματική ανασφάλεια (13%).
Σε ειδική σφυγμομέτρηση που πραγματοποίησε η NielsenIQ, με αφορμή την έναρξη του πολέμου, μόλις το 3% των ερωτηθέντων δήλωσαν αδιάφοροι, ενώ το 57% ανέφεραν ότι ανησυχούν, το 27% ότι αισθάνονται άγχος και το 13% θυμό.
Παρά το κλίμα επιφυλακής, η αγορά των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (αυτά που θα καταναλωθούν σίγουρα και γρήγορα, όπως π.χ. το γάλα) εμφανίζει μέχρι στιγμής σημάδια ήπιας ανάπτυξης. Σύμφωνα με στοιχεία έως και τις 15 Μαρτίου 2026, το οργανωμένο λιανεμπόριο καταγράφει άνοδο 6,7% σε τζίρο. Από αυτήν, το 4,4% αποδίδεται στην αύξηση του όγκου κατανάλωσης και το 2,3% στον κλαδικό πληθωρισμό. Ιδιαίτερα στα τρόφιμα, η ανάπτυξη φθάνει το 7,5%, με το 4,9% να αφορά αύξηση της κατανάλωσης και το 2,6% αύξηση της αξίας.
Κυριακάτικη Απογευματινή
