Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ο σχεδιασμός του υπουργείου Ανάπτυξης για τη δημιουργία ενός νέου ψηφιακού μηχανισμού ελέγχου της αγοράς, με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη, την ανάλυση δεδομένων και την παρακολούθηση των τιμών σε πραγματικό χρόνο.
Κεντρικό ρόλο στο νέο μοντέλο εποπτείας αναλαμβάνει η πλατφόρμα «PosoKanei», η οποία έρχεται να αντικαταστήσει και να αναβαθμίσει το υφιστάμενο e-katanalotis, φιλοδοξώντας να μετατραπεί σε ένα σύγχρονο διαδραστικό εργαλείο σύγκρισης τιμών και αγοραστικών επιλογών για τους πολίτες.
Το νέο σύστημα θα παρέχει στους καταναλωτές πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο για τιμές βασικών αγαθών, μεταβολές προϊόντων, συγκρίσεις μεταξύ αλυσίδων, τάσεις της αγοράς, διαφοροποιήσεις σε επώνυμα και ιδιωτικής ετικέτας προϊόντα.
Στόχος είναι η δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής βάσης δεδομένων που θα επιτρέπει τόσο στους πολίτες όσο και στις ελεγκτικές αρχές να παρακολουθούν με μεγαλύτερη διαφάνεια την εξέλιξη των τιμών στην αγορά.
Στη «βάση» τα 10.000 βασικά προϊόντα της αγοράς
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας του έργου, το υπουργείο Ανάπτυξης απηύθυνε πρόσκληση υποβολής προσφοράς προς την CIRCANA HELLAS Α.Ε. ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΓΟΡΑΣ για την παροχή εξειδικευμένων δεδομένων αγοράς.
Η σύμβαση αφορά τη διαβίβαση λίστας με τα 10.000 μεγαλύτερα σε όγκο προϊόντα (SKUs) που κυκλοφορούν στα σούπερ μάρκετ, συμπεριλαμβανομένων επώνυμων προϊόντων, προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, και βασικών ειδών καθημερινής κατανάλωσης.
Οι συγκεκριμένοι κωδικοί θα αποτελέσουν τη «ραχοκοκαλιά» του νέου ψηφιακού εργαλείου.
Η προθεσμία κατάθεσης προσφορών λήγει στις 26 Μαΐου, ενώ η δαπάνη της σύμβασης ανέρχεται σε 11.532 ευρώ με ΦΠΑ και θα καλυφθεί από τον προϋπολογισμό του υπουργείου Ανάπτυξης για το 2026.
Τεχνητή νοημοσύνη στους ελέγχους της αγοράς
Το «PosoKanei» εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο ενίσχυσης της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, για την οποία ενεργοποιείται παράλληλα χρηματοδοτικό πρόγραμμα ύψους 4,6 εκατ. ευρώ.
Η σχετική δράση, που εντάσσεται στο πρόγραμμα «ΤΠΑ Υπουργείου Ανάπτυξης 2026-2030», προβλέπει ανάπτυξη «έξυπνων» ψηφιακών εργαλείων, αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης, αυτοματοποιημένους ελέγχους αγοράς, ανάλυση καταναλωτικών δεδομένων, εντοπισμό ύποπτων ανατιμήσεων και παραβατικών πρακτικών.
Παράλληλα, το νέο σύστημα θα μπορεί να κατηγοριοποιεί καταγγελίες πολιτών, ενεργοποιεί αυτεπάγγελτους ελέγχους, υποστηρίζει την επιβολή προστίμων, επιταχύνει τη λήψη διοικητικών αποφάσεων.
«Ψηφιακός μηχανισμός» απέναντι στην αισχροκέρδεια
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι ο στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου μηχανισμού εποπτείας της αγοράς, στα πρότυπα προηγμένων ευρωπαϊκών χωρών όπου ήδη χρησιμοποιούνται συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για τον εντοπισμό φαινομένων αισχροκέρδειας και στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό.
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος έχει χαρακτηρίσει τη νέα Αρχή ως «μία πολύ σοβαρή θεσμική μεταρρύθμιση», υπογραμμίζοντας ότι για πρώτη φορά δημιουργείται ένας ενιαίος, συντονισμένος και τεχνολογικά ενισχυμένος μηχανισμός προστασίας του καταναλωτή.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου, ήδη έχουν επιβληθεί πρόστιμα εκατομμυρίων ευρώ για παραβάσεις που σχετίζονται με το πλαφόν κέρδους και τον Κώδικα Δεοντολογίας, με την κυβέρνηση να επιδιώκει πλέον πιο άμεσους και στοχευμένους ελέγχους μέσω της ψηφιακής τεχνολογίας.
