Ίδιοι μισθοί για άνδρες και γυναίκες και με τον νόμο – Πίνακες

Η ίση αμοιβή στην εργασία θεσμοθετήθηκε το 1957 με τη συνθήκη της Ρώμης, αλλά ακόμα και σήμερα υπάρχει μόνο στα χαρτιά! Αυτό συμβαίνει σε όλες τις χώρες της Ευρώπης. Ωστόσο, έρχεται πλέον και στην Ελλάδα νόμος για την «ισότητα αμοιβών» στον ιδιωτικό τομέα, με βάση την κοινοτική οδηγία 2023/970. Αυτό δεν αφορά τον θεσμοθετημένο κατώτατο μισθό, για τον οποίο δεν υφίστανται διαφορετικές αποδοχές ανδρών-γυναικών, αλλά τις πραγματικές συνθήκες στην αγορά εργασίας. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα νομοσχέδια που αναμένεται να συζητηθούν στο αυριανό υπουργικό συμβούλιο.

Στόχος είναι, όπου καταγράφεται απόκλιση στην αμοιβή μεγαλύτερη του 5% μεταξύ εργαζόμενων που προσφέρουν την ίδια εργασία, να επέρχεται άμεσα εξίσωση προς τα πάνω. Και οι αποκλίσεις δεν είναι μικρές, καθώς έχει διαπιστωθεί πως στην Ελλάδα ξεπερνούν ακόμη και το 23%. Στην πράξη αυτό θα φέρει από το 2027 πρόσθετες αυξήσεις σε εργαζόμενους/εργαζόμενες που υποαμείβονται.

Συγκεκριμένα:

1. Διαφορά μισθού. Αν η διαφορά μισθού είναι μεγαλύτερη του 5%, τότε ο εργοδότης πρέπει να προβεί σε άμεση διόρθωση.

2. Διόρθωση. Αν δεν υπάρξει άμεση διόρθωση, ο εργαζόμενος μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση άμεσα. Τα κράτη-μέλη διασφαλίζουν ότι κάθε εργαζόμενος που υπέστη ζημία ως αποτέλεσμα προσβολής οποιουδήποτε δικαιώματος ή παράβασης οποιασδήποτε υποχρέωσης που σχετίζεται με την αρχή της ισότητας της αμοιβής έχει το δικαίωμα να διεκδικήσει και να λάβει πλήρη αποζημίωση ή αποκατάσταση, όπως καθορίζεται από το κράτος-μέλος, για την εν λόγω ζημία.

3. Υποχρεώσεις επιχειρήσεων. Όλες οι επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες να πληροφορούν τους εργαζόμενους για το εύρος των αμοιβών που προσφέρουν ανάλογα με τις θέσεις εργασίας.

4. Γνωστοποίηση αμοιβών. Όλες οι επιχειρήσεις πρέπει να γνωστοποιούν στο υπουργείο Εργασίας τις αμοιβές με βάση το φύλο, τη βαθμίδα εργασίας, την αξιολόγηση εργασίας.

5. Οι επιχειρήσεις έχουν άμεση υποχρέωση -επιπλέον των άλλων υποχρεώσεών τους και σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία- να δημοσιεύουν τα εξής στοιχεία:

• Το χάσμα μισθών ανδρών-γυναικών ανά είδος εργασίας.

• Τις διαφορές σε χορηγήσεις μπόνους.

• Πιθανή ενδιάμεση μισθολογική διαφορά.

• Τις διαφορετικές μισθολογικές κλίμακες μεταξύ εργαζόμενων.

• Αναγραφή επιπέδων αμοιβής στην αγγελία εργασίας ή πριν από την τελική συνέντευξη. Επίσης, δεν επιτρέπεται η αναζήτηση πληροφοριών για τις αποδοχές που είχαν προηγηθεί για τον εργαζόμενο.

• Αν τα στοιχεία δείξουν ότι υπάρχει μισθολογική διαφορά ίση ή μεγαλύτερη του 5% και δεν υπάρχει αντικειμενική εξήγηση, ο εργοδότης υποχρεούται να διορθώσει τη διαφορά, αναμορφώνοντας τη μισθολογική δομή της επιχείρησης.

ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ

Το ενιαίο μισθολόγιο στο Δημόσιο θέτει στην ίδια μοίρα τις αμοιβές ανδρών και γυναικών. Προβλέπει όμως 4 κατηγορίες βάσει εκπαίδευσης με διαφορετικές αποδοχές: Υποχρεωτικής, Δευτεροβάθμιας, Τεχνολογικής και Πανεπιστημιακής.

ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Υφίστανται πολλοί λόγοι για τις διαφορές στις αμοιβές μεταξύ των δύο φύλων. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται:

α) Οικογενειακή φροντίδα. Οι γυναίκες που ολοκληρώνουν την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση στην ΕΕ είναι περισσότερες από τους άντρες, ωστόσο εκπροσωπούνται λιγότερο στην αγορά εργασίας. Βασική αιτία είναι τα οικογενειακά καθήκοντα. Σύμφωνα με στοιχεία του 2018, το ένα τρίτο των εργαζόμενων γυναικών στην ΕΕ διέκοψαν την επαγγελματική τους σταδιοδρομία για λόγους παιδικής μέριµνας.

β) Παράλληλα, οι οικογενειακές υποχρεώσεις των γυναικών οδηγούν και στη δυσανάλογη επιλογή ανδρών σε θέσεις ευθύνης. Έτσι, συγκεντρώνονται αρκετοί άνδρες σε υψηλότερα αμειβόμενες ηγετικές θέσεις (senior roles).

γ) Η εργασιακή εμπειρία. Οι αμοιβές γενικώς είναι ανάλογες της προϋπηρεσίας.

δ) Η εργασία μερικής απασχόλησης. Σχεδόν το ένα τρίτο των γυναικών (28%) εργάζεται με μερική απασχόληση, ενώ μόνο το 8% των ανδρών δεν εργάζεται με πλήρη απασχόληση.

ε) Ο επαγγελματικός διαχωρισμός βάσει φύλου. Σε τομείς και θέσεις εργασίας, όπως εκπαίδευση, υγεία, κοινωνική φροντίδα, όπου κυριαρχούν οι γυναίκες, οι αμοιβές είναι γενικά χαμηλότερες.

ΜΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

Η διαφορά αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών εργαζόμενων στην Ελλάδα είναι κατά μέσο όρο 13,4%, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Αλλά και στην Ευρώπη το ποσοστό αυτό είναι πολύ κοντά στο 12%. Σε ορισμένους κλάδους όμως φτάνει ή και ξεπερνά το 25%. Το υψηλότερο χάσμα καταγράφεται στον τομέα της ενημέρωσης με 25,3%, με βάση τα στοιχεία του 2024. Η μικρότερη απόκλιση εντοπίζεται στον τομέα παροχής υπηρεσιών με 5,2%.

13,4% η μέση διαφορά αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών εργαζόμενων στην Ελλάδα

Στην οδηγία προβλέπεται μεταξύ άλλων ότι:

– Τα κράτη-μέλη εξασφαλίζουν ότι οι εργοδότες παρέχουν τις ακόλουθες πληροφορίες σχετικά με την οργάνωσή τους, μεταξύ άλλων, για τα εξής: το μισθολογικό χάσμα των φύλων, το μισθολογικό χάσμα των φύλων ως προς τα συμπληρωματικά ή μεταβλητά στοιχεία και το διάμεσο μισθολογικό χάσμα των φύλων.

– Οι εργοδότες με 250 ή περισσότερους εργαζόμενους παρέχουν, έως τις 7 Ιουνίου 2027 και στη συνέχεια κάθε έτος, τις πληροφορίες σχετικά με το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.

– Οι εργοδότες με 150 έως 249 εργαζόμενους παρέχουν έως τις 7 Ιουνίου 2027 και στη συνέχεια ανά τριετία, τις πληροφορίες που ορίζονται σχετικά με το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.

– Οι εργοδότες με 100 έως 149 εργαζόμενους παρέχουν έως τις 7 Ιουνίου 2031 και στη συνέχεια ανά τριετία, τις πληροφορίες σχετικά με το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.

– Τα κράτη-μέλη δεν εμποδίζουν τους εργοδότες με λιγότερους από 100 εργαζόμενους να παρέχουν τις πληροφορίες που ορίζονται σε εθελοντική βάση.

– Τα κράτη-μέλη μπορούν, βάσει του εθνικού δικαίου, να απαιτούν από τους εργοδότες με λιγότερους από 100 εργαζόμενους να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την αμοιβή.

ΠΙΝΑΚΕΣ

1. Ανισότητα στις αμοιβές ανδρών-γυναικών ανά κλάδο

2. Ανισότητα στις αμοιβές ανδρών-γυναικών ανά ηλικιακή κατηγορία

Εφημερίδα Απογευματινή