Ρεπορτάζ: Γιώργος Μάλτης
Νέο τριπλό σχέδιο για τη στεγαστική κρίση βρίσκεται σε εξέλιξη μετά το κλείσιμο του Ταμείου Ανάκαμψης και την ολοκλήρωση του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ» (με παράταση για όσους έχουν εγκεκριμένα δάνεια μέχρι τέλος Αυγούστου), αλλά και τη διαπραγμάτευση πόρων για «Σπίτι μου ΙΙΙ», ενώ μέσα στον Ιούνιο αρχίζει το ενεργειακό πρόγραμμα για το άνοιγμα 40.000 κλειστών σπιτιών και διαμερισμάτων και εντός του 2026 οι κοινωνικές κατοικίες.
Αναλυτικά:
1. Νέος κύκλος
Από το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» απομένουν αδιάθετα περί τα 500.000.000 ευρώ, γεγονός που -σύμφωνα με πληροφορίες- επιτρέπει στην κυβέρνηση την περαιτέρω διαπραγμάτευση για ένα νέο δανειακό πρόγραμμα με επιπλέον 200.000.000 ευρώ, ώστε με την αντίστοιχη ενίσχυση των τραπεζών να βγει από το 2027 το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» με ακόμη πιο διευρυμένα κριτήρια.
23.000 οικογένειες έχουν ικανοποιήσει τις στεγαστικές ανάγκες στα δύο προγράμματα «Σπίτι μου» μέχρι σήμερα
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε χθες στην παράταση για το «Σπίτι μου ΙΙ» μέχρι τέλος Αυγούστου, σημειώνοντας: «Ακούσαμε τις ανησυχίες πολιτών που έχουν ήδη εγκριθεί για το πρόγραμμα, αλλά αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις σε συμβόλαια, ελέγχους ή μεταβιβάσεις ακινήτων». Με απλά λόγια, όσοι έχουν ήδη μπει στο πρόγραμμα, δεν θα χάσουν την ευκαιρία να αποκτήσουν το σπίτι τους λόγω διαδικαστικών καθυστερήσεων. «Επιπρόσθετα στο στεγαστικό ζήτημα, να πω ότι “κλείδωσαν” και τα πρώτα 8 ακίνητα της ΔΥΠΑ σε Παιανία, Λάρισα, Πύργο και Καλαμάτα, τα οποία θα αξιοποιηθούν μέσω κοινωνικής αντιπαροχής. Από αυτά εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν περίπου 400 νέα διαμερίσματα, εκ των οποίων περίπου 130 θα διατεθούν σε ευάλωτους συμπολίτες μας», συμπλήρωσε ο ίδιος.
2. Ενοικίαση-ιδιοκατοίκηση
Σε ό,τι αφορά τα άμεσα μέτρα που θα «τρέξουν» ως το τέλος του έτους, στις αρχές Ιουνίου θα βγουν οι όροι και οι προϋποθέσεις για τη χρηματοδότηση με επιδότηση 40.000 δικαιούχων για ανακαίνιση ιδιωτικών κατοικιών με ήπια ενεργειακή αναβάθμιση. Η επιδότηση του προγράμματος θα ξεκινά από 70% και θα φτάνει έως το 95% για «κλειστά» και «ανοικτά» παλαιά σπίτια. Το υπουργείο Οικονομικών έχει εντοπίσει 400.000 σπίτια χωρίς παροχή ρεύματος, εκ των οποίων τα μισά έχουν ελάχιστη κατανάλωση και μπορούν να αξιοποιηθούν είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για ενοικίαση.
40.000 δικαιούχων για ανακαίνιση ιδιωτικών κατοικιών με ήπια ενεργειακή αναβάθμιση
Η δράση απευθύνεται σε νοικοκυριά με χαμηλά, αλλά και μεσαία εισοδήματα, που δεν διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους για την ανακαίνιση και αξιοποίηση της περιουσίας τους. Τα αυξημένα ποσοστά επιδότησης προβλέπονται για άτομα με αναπηρία, τρίτεκνους, πολύτεκνους, μονογονεϊκές οικογένειες, νέους 25-35 ετών, καθώς και για ακίνητα που βρίσκονται σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές.
Το πρόγραμμα θα έχει μικρότερη επιδότηση για δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης (20%-30%) και πολλαπλάσιες για έξοδα ανακαίνισης (70%-80% και υπό προϋποθέσεις ακόμη και 90%), με διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια. Το ύψος της επιχορήγησης εκτιμάται στις 20.000 ευρώ από 13.300 ευρώ σήμερα, ενώ αλλαγές αναμένονται και στα εισοδηματικά κριτήρια.
3. Ακίνητα Δημοσίου
Μέχρι τέλος του έτους θα είναι 1.500 διαμερίσματα από την αξιοποίηση ακινήτων του Δημοσίου στις περιοχές Παιανίας, Σερρών, Λάρισας, Καλαμάτας και Πύργου, που θα ανακαινιστούν με μηδενικό κόστος. Πρόκειται για το μοντέλο της «κοινωνικής αντιπαροχής» και βάσει του προγραμματισμού, έως το καλοκαίρι, θα έχουν υπογραφεί οι πρώτες τέσσερις υπουργικές αποφάσεις για την πλήρη λειτουργία της κοινωνικής αντιπαροχής.
1.500 διαμερίσματα θα δημιουργηθούν στο πλαίσιο του προγράμματος Κοινωνικής Κατοικίας
Ο πρώτος διεθνής διαγωνισμός αναμένεται να προκηρυχθεί το καλοκαίρι, ανοίγοντας τον δρόμο για την είσοδο ιδιωτικών επενδύσεων στον τομέα της κοινωνικής κατοικίας. Το μοντέλο βασίζεται σε σύμπραξη με ιδιώτες αναδόχους, οι οποίοι αναλαμβάνουν σχεδόν το σύνολο του κόστους -από μελέτες και άδειες μέχρι κατασκευή και φορολογικές υποχρεώσεις- και αποζημιώνονται εκ των υστέρων, είτε με ακίνητη περιουσία είτε με έσοδα από πωλήσεις ή μισθώσεις.
Η επιλογή αυτή λειτουργεί ως μηχανισμός πίεσης για την έγκαιρη και ποιοτική ολοκλήρωση των έργων, καθώς ο ιδιώτης λαμβάνει έως και το 70% των κατοικιών, αλλά η μεταβίβασή του γίνεται μόνο μετά την περάτωση των εργασιών, τη διοικητική παραλαβή του έργου και την ολοκλήρωση της διαδικασίας σύστασης ιδιοκτησιών και κανονισμού συνιδιοκτησίας.
Ο ιδιώτης πληρώνεται με διαμερίσματα, έσοδα ή ενοίκια. Στη σύμβαση για απλή κατασκευή παίρνει διαμερίσματα ή χρήματα από πωλήσεις. Η διάρκεια είναι μέχρι την ολοκλήρωση του έργου ή και μια περίοδος εγγύησης. Στη σύμβαση για κατασκευή και διαχείριση είτε παίρνει αμοιβή για διαχείριση είτε κρατά τα ενοίκια. Στη δεύτερη περίπτωση μπορεί να έχει ρόλο διαχείρισης έως και 50 χρόνια.
– Παράλληλα προχωρά η κατασκευή νέων οικισμών στα στρατόπεδα Ζιάκα στη Θεσσαλονίκη και Χαϊδαρίου στην Αθήνα, όπου μέσα στα επόμενα δύο χρόνια προβλέπεται να ανεγερθούν 500 διαμερίσματα προσιτής στέγης, οργανωμένα ως μικρές σύγχρονες κοινότητες με βρεφονηπιακό σταθμό, πάρκο, καφέ και παιδική χαρά.
Νέα πλατφόρμα «PosoKanei» για άμεση σύγκριση τιμών, θα αντικαταστήσει το e-katanalotis
Η κυβέρνηση επιταχύνει τον σχεδιασμό για τη δημιουργία ενός νέου ψηφιακού πλαισίου ελέγχου της αγοράς και προστασίας των καταναλωτών, επενδύοντας σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης και σε συστήματα ανάλυσης δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής του υπουργείου Ανάπτυξης βρίσκεται η πλατφόρμα «PosoKanei», η οποία έρχεται να αντικαταστήσει και να αναβαθμίσει το υφιστάμενο e-katanalotis, φιλοδοξώντας να αποτελέσει ένα σύγχρονο εργαλείο ενημέρωσης και σύγκρισης τιμών για τους πολίτες.
Η νέα εφαρμογή θα προσφέρει τη δυνατότητα άμεσης παρακολούθησης των τιμών σε βασικά καταναλωτικά αγαθά, επιτρέποντας στους χρήστες να συγκρίνουν προϊόντα και να ενημερώνονται για μεταβολές στην αγορά σε πραγματικό χρόνο. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, το νέο ψηφιακό οικοσύστημα θα λειτουργήσει ως βασικό μέσο αντιμετώπισης της ακρίβειας και των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών.
Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο Ανάπτυξης προχώρησε ήδη σε πρόσκληση υποβολής προσφοράς προς την εταιρεία CIRCANA HELLAS Α.Ε. ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΓΟΡΑΣ, η οποία εξειδικεύεται στην παροχή δεδομένων και αναλύσεων για τη λιανική αγορά. Η προθεσμία για την κατάθεση της προσφοράς ολοκληρώνεται αύριο, Τρίτη 26 Μαΐου. Αντικείμενο της σύμβασης είναι η διαβίβαση στοιχείων που αφορούν τα 10.000 σημαντικότερα προϊόντα της αγοράς, προς τη νέα Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Πρόκειται για προϊόντα υψηλής κατανάλωσης που διακινούνται μέσω των μεγάλων αλυσίδων σουπερμάρκετ και περιλαμβάνουν τόσο επώνυμα είδη όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.
Οι συγκεκριμένοι κωδικοί προϊόντων θα αποτελέσουν τη βάση λειτουργίας της πλατφόρμας «PosoKanei», επιτρέποντας την καταγραφή, ανάλυση και σύγκριση τιμών σε καθημερινή βάση. Στόχος είναι οι καταναλωτές να αποκτήσουν πρόσβαση σε αξιόπιστη και άμεση πληροφόρηση για το κόστος βασικών αγαθών, ενισχύοντας παράλληλα τη διαφάνεια στην αγορά.
Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης για την παροχή των δεδομένων ανέρχεται σε 9.300 ευρώ πλέον ΦΠΑ, δηλαδή συνολικά 11.532 ευρώ, και θα χρηματοδοτηθεί από τον τακτικό προϋπολογισμό του υπουργείου Ανάπτυξης για το 2026.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί ένα ευρύτερο σχέδιο αναβάθμισης της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, ενεργοποιώντας χρηματοδοτικό πρόγραμμα ύψους 4.600.000 ευρώ. Η σχετική πρόσκληση, που υπέγραψε ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, και δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια, προβλέπει δράσεις ενίσχυσης των ψηφιακών δυνατοτήτων της Αρχής, με έμφαση στην αξιοποίηση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης για την εποπτεία της αγοράς.
Το νέο σύστημα θα χρησιμοποιεί προηγμένα εργαλεία ανάλυσης δεδομένων για τον εντοπισμό παραβατικών πρακτικών, την αξιολόγηση καταγγελιών, τη διενέργεια αυτεπάγγελτων ελέγχων και την επιβολή κυρώσεων. Παράλληλα, θα υποστηρίζει τις διοικητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων, επιτρέποντας ταχύτερες και πιο τεκμηριωμένες παρεμβάσεις. Η δημόσια δαπάνη της δράσης ανέρχεται συνολικά σε 4.612.800 ευρώ και εντάσσεται στο πρόγραμμα «ΤΠΑ υπουργείου Ανάπτυξης 2026-2030», στον άξονα που αφορά την ενίσχυση του εμπορίου και την προστασία του καταναλωτή.
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου και σύγχρονου μηχανισμού εποπτείας της αγοράς, στα πρότυπα προηγμένων ευρωπαϊκών χωρών, όπου η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται ήδη για την παρακολούθηση τιμών και την αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας. Από την πλευρά του, ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, έχει χαρακτηρίσει τη νέα Αρχή ως μία σημαντική θεσμική μεταρρύθμιση, τονίζοντας ότι για πρώτη φορά δημιουργείται ένας ενιαίος και συντονισμένος μηχανισμός ελέγχου της αγοράς και προστασίας των καταναλωτών.
Εφημερίδα Απογευματινή
