Ρεπορτάζ: Δωρόθεος Λογοθέτης
Σε μια νέα φάση εισέρχεται η Δυτική Μακεδονία, η επόμενη μέρα για την οποία δεν περιγράφεται πλέον μόνο με όρους απολιγνιτοποίησης αλλά και με όρους δημιουργίας ενός διαφορετικού παραγωγικού και τεχνολογικού οικοσυστήματος. Στο επίκεντρο αυτού του σχεδιασμού βρίσκεται το mega data center που προωθεί η ΔΕΗ στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου στην Κοζάνη, σε συνδυασμό με επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αποθήκευση, ευέλικτη ηλεκτροπαραγωγή, δίκτυα και τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
Για αυτό και ο όμιλος σε ανακοίνωσή του αναφέρει πως «η απολιγνιτοποίηση δεν αποτελεί μια βίαιη αποχώρηση της ΔΕΗ από τη Δυτική Μακεδονία, αλλά μια βαθιά, δομική και υψηλής προστιθέμενης αξίας δέσμευση για την περιβαλλοντική και οικονομική αναγέννηση της περιοχής. Η εταιρεία υλοποιεί ένα πρωτοφανές σε μέγεθος πρόγραμμα αποκατάστασης εδαφών και αποσύρσεων, πραγματοποιώντας σημαντικές επενδύσεις για να αναβαθμίσει περιβαλλοντικά και να επαναφέρει σε παραγωγική χρήση τις εκτάσεις όπου αναπτύχθηκε η εξορυκτική δραστηριότητα επί δεκαετίες». Μέχρι σήμερα έχουν αποκατασταθεί πλήρως πάνω από 80.000 στρέμματα πρώην λιγνιτωρυχείων. Από αυτά περίπου 55.000 στρέμματα παραχωρούνται σταδιακά στο ελληνικό Δημόσιο μέσω της εταιρείας ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΕ.
Καθαρή Ενέργεια
Την ίδια στιγμή, η ΔΕΗ επανατοποθετείται στη Δυτική Μακεδονία ως ο μεγαλύτερος επενδυτής καθαρής και ευέλικτης ενέργειας. Η ολοκλήρωση της κατασκευής φωτοβολταϊκών πάρκων συνολικής ισχύος 2,13 GW, σε συνδυασμό με τις μεγάλες επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας, μεταμορφώνει την περιοχή στο μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο κέντρο πράσινης και ευέλικτης παραγωγής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
2,13 GW η συνολική ισχύς των φωτοβολταϊκών πάρκων της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία
Όσον αφορά την ηλεκτροπαραγωγή, η ΔΕΗ διασφαλίζει την ομαλή και δυναμική εξέλιξη των υφιστάμενων υποδομών της. Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη ξεκινήσει η μετατροπή της μονάδας «Πτολεμαΐδα V» σε μια καθαρή μονάδα φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου. Η νέα αυτή επένδυση, η οποία προγραμματίζεται να τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2028 ως ανοιχτού κύκλου και το 2029 ως συνδυασμένου, θα παρέχει ευέλικτη ισχύ, διατηρώντας παράλληλα εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό στην περιοχή και εξασφαλίζοντας τη μακροχρόνια αξιοποίηση του σταθμού.
Παράλληλα με τη μετατροπή των μεγάλων μονάδων, η ΔΕΗ αναπτύσσει ένα ευρύτατο πλέγμα συμπληρωματικών τεχνολογιών αιχμής, που καθιερώνουν τη Δυτική Μακεδονία ως πρότυπο ενεργειακό κόμβο:
– Σε αυτές περιλαμβάνεται η κατασκευή σύγχρονης μονάδας Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Αποδοτικότητας (ΣΗΘΥΑ), η οποία θα εξασφαλίσει τη βιώσιμη, απρόσκοπτη και οικονομική τηλεθέρμανση των πόλεων της περιοχής, έργο το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στο τέλος του 2026.
– Επιπλέον, επενδύοντας και σε νέες καθαρές τεχνολογίες ενέργειας, η ΔΕΗ, μέσω της κοινοπραξίας Hellenic Hydrogen, συμμετέχει στην πρώτη βιομηχανικής κλίμακας μονάδα παραγωγής υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές στο Αμύνταιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο η νέα μονάδα ΣΗΘΥΑ όσο και η υπό μετατροπή «Πτολεμαΐδα V» έχουν σχεδιαστεί με τις πλέον σύγχρονες προδιαγραφές ώστε να είναι έτοιμες να λειτουργήσουν εν μέρει με πράσινο υδρογόνο (hydrogen-ready), επιταχύνοντας την ενεργειακή μετάβαση.
– Ταυτόχρονα, για τη θωράκιση του ηλεκτρικού δικτύου απέναντι στις προκλήσεις της πράσινης μετάβασης, στον ΑΗΣ Καρδιάς οι παλαιές γεννήτριες θα μετατραπούν σε σύγχρονους πυκνωτές που συμβάλλουν σημαντικά στην εξισορρόπηση του συστήματος υπερυψηλής τάσης, αξιοποιώντας με τον καλύτερο τρόπο τις υφιστάμενες υποδομές.
Συνολικά, μέσω του στρατηγικού επενδυτικού πλάνου του Ομίλου ΔΕΗ, ύψους 5,75 δισ. €, οι πρώην λιγνιτικές εκτάσεις στη Δυτική Μακεδονία θα μεταμορφωθούν σε έναν τεχνολογικό και πράσινο ενεργειακό κόμβο για τη χώρα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ψηφιακό μέλλον
Η πιο σημαντική εξέλιξη για την επόμενη μέρα της Δυτικής Μακεδονίας είναι η απόφαση της ΔΕΗ να ξεκινήσει εντός του έτους την κατασκευή ενός mega data center στην περιοχή. Σε πρώτη φάση θα κατασκευαστεί ένα mega data center ισχύος 300 MW στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, μια μεγάλη επένδυση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία μπορεί να ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια από την έναρξη κατασκευής. Το αρχικό έργο των 300 MW θα έχει τη δυνατότητα επέκτασης σε 1.000 MW (giga data center) κατόπιν δέσμευσης από hyperscalers.
3,5 δισ. € το συνολικό ύψος της επένδυσης για το mega data center ισχύος 300 MW στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου
Το συνολικό ύψος της επένδυσης υπολογίζεται περίπου στα 3,5 δισ. ευρώ (με προοπτική στο μέλλον να ξεπεράσει και τα 10 δισ. ευρώ). Από αυτό το ποσό η συμμετοχή της ΔΕΗ εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί κοντά στο 1,2 δισ. ευρώ, ενώ το υπόλοιπο -περίπου 2,3 δισ. €- θα συνδεθεί με τη συμμετοχή στρατηγικών εταίρων και τη χρηματοδοτική αρχιτεκτονική του έργου. Για τον σκοπό αυτόν, η διοίκηση της ΔΕΗ βρίσκεται σε συζητήσεις με μεγάλους διεθνείς παρόχους cloud και ψηφιακών υπηρεσιών. Στον τομέα αυτό μεγαλύτεροι «παίκτες» είναι η Google, η Meta, η AWS του Ομίλου Amazon και η Microsoft.
Τα οφέλη από τη λειτουργία μιας τέτοιας υποδομής για την τοπική κοινωνία και την οικονομία της Δυτικής Μακεδονίας είναι πολυεπίπεδα. Κατά τη φάση της κατασκευής και της πλήρους λειτουργίας του έργου αναμένεται να δημιουργηθούν χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας. Το σημαντικότερο είναι ότι αυτές οι θέσεις εργασίας αφορούν εξειδικευμένο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό στον τομέα των κατασκευών, της πληροφορικής, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας.
Κατανάλωση Νερού
Απέναντι σε τυχόν επιφυλάξεις ή κριτική σχετικά με την κατανάλωση νερού για τις ανάγκες ψύξης των data centers, τα επίσημα τεχνικά στοιχεία αποδεικνύουν ότι η νέα δραστηριότητα αποτελεί πρότυπο ορθολογικής διαχείρισης και προστασίας των υδάτινων πόρων. Συγκεκριμένα, η αρχικά αδειοδοτημένη ετήσια κατανάλωση νερού για τον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου ανερχόταν σε 30.000.000 κυβικά μέτρα, ενώ η αντίστοιχη αδειοδότηση για το σύνολο των ΑΗΣ του Λεκανοπεδίου ανερχόταν σε 70.000.000 κ.μ. Αντιθέτως, η εκτιμώμενη ετήσια κατανάλωση νερού για τη λειτουργία του νέου mega data center υπολογίζεται ότι δεν θα ξεπεράσει τα 400.000 κ.μ. το έτος.
400.000 κ.μ. η εκτιμώμενη ετήσια κατανάλωση νερού για τη λειτουργία του νέου mega data center (μόλις 0,6% των αναγκών της παλαιάς λιγνιτικής δραστηριότητας)
Η ποσότητα αυτή αντιπροσωπεύει μόλις το 0,6% του νερού που απαιτούσε η παλαιά λιγνιτική δραστηριότητα. Αυτή η εντυπωσιακή εξοικονόμηση επιτυγχάνεται διότι το σύστημα ψύξης του data center θα λειτουργεί ως κλειστό, ανακυκλούμενο κύκλωμα, με τη χρήση πρόσθετου νερού να προβλέπεται ως ενισχυτική αποκλειστικά και μόνο σε ακραίες συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών περιβάλλοντος.
Εφημερίδα Απογευματινή
