ΡΕΠΟΡΤΑΖ Γιώργος Μάλτης
Ένα νέο, διευρυμένο πλέγμα δέκα ηλεκτρονικών υπηρεσιών βρίσκεται ήδη στη διάθεση 1.600.000 ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών, με στόχο τον περιορισμό των επισκέψεων στις υπηρεσίες αλλά και την απλοποίηση των διαδικασιών επιτάχυνσης και διεκπεραίωσης ασφαλιστικών και οικονομικών υποθέσεων. Ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες έχουν πλέον τη δυνατότητα να πραγματοποιούν ηλεκτρονικά μια σειρά από κρίσιμες ενέργειες που αφορούν την έναρξη και τη λήξη της ασφάλισής τους, τη μεταβολή της επαγγελματικής δραστηριότητάς τους, την επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας, την παράλληλη μισθωτή απασχόληση αλλά και την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών. Με το σύνολο αυτών των υπηρεσιών, ο e-ΕΦΚΑ επιχειρεί να μεταφέρει ένα μεγάλο μέρος της καθημερινής ασφαλιστικής διαχείρισης στο ψηφιακό περιβάλλον ώστε ο μη μισθωτός ασφαλισμένος να μπορεί πλέον να διεκπεραιώνει σημαντικό αριθμό διαδικασιών εξ αποστάσεως.
~22.000.000 ηλεκτρονικές συναλλαγές στον e-ΕΦΚΑ το 2025
1.
Μία από τις βασικότερες ανασχεδιασμένες υπηρεσίες αφορά την «Εγγραφή/Επανεγγραφή» στον e-ΕΦΚΑ. Μέσω αυτής μπορούν να υποβάλουν ηλεκτρονικά αίτηση όσοι ξεκινούν δραστηριότητα που δημιουργεί υποχρέωση ασφάλισης ως μη μισθωτοί, αλλά και όσοι ασκούν επαγγέλματα για τα οποία δεν απαιτείται δήλωση έναρξης στη φορολογική διοίκηση. Η διαδικασία αφορά επίσης, μεταξύ άλλων, πρόσωπα που συμμετέχουν σε νομικά πρόσωπα, όπως μέλη ή εταίροι ΟΕ, ΕΕ, ΕΠΕ και ΙΚΕ, διαχειριστές ΙΚΕ ή μέλη διοικητικών συμβουλίων ΑΕ, όπου προβλέπεται σχετική ασφαλιστική υποχρέωση.
Σημαντικό στοιχείο της νέας διαδικασίας είναι η αυτοματοποιημένη άντληση στοιχείων από το μητρώο του e-ΕΦΚΑ και από άλλους φορείς όπως η ΑΑΔΕ, το ΓΕΜΗ και το ΤΕΕ. Ο ασφαλισμένος καθοδηγείται ηλεκτρονικά ώστε να συμπληρώσει τα στοιχεία που απαιτούνται για την ορθή υπαγωγή του στην ασφάλιση και την εισφοροδότησή του. Πριν από την οριστική υποβολή υπάρχει δυνατότητα προεπισκόπησης. Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, η εγγραφή ολοκληρώνεται και εκδίδεται αυτομάτως η σχετική απόφαση, η οποία μπορεί να αποθηκευτεί ή να εκτυπωθεί. Σε περιπτώσεις που απαιτείται ασφαλιστικός έλεγχος, το αίτημα διαβιβάζεται στην αρμόδια υπηρεσία.
2.
Με ηλεκτρονικό τρόπο γίνεται πλέον και η δήλωση μεταβολής δραστηριότητας. Οι μη μισθωτοί μπορούν να ενημερώνουν την ασφαλιστική μερίδα τους για αλλαγές στις δραστηριότητές τους στη φορολογική διοίκηση, όπως προσθήκη ή αφαίρεση Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (ΚΑΔ). Τα στοιχεία αντλούνται αυτοματοποιημένα από τις διασυνδεδεμένες βάσεις δεδομένων και αξιοποιούνται για την επικαιροποίηση της ασφαλιστικής υπαγωγής στους κλάδους κύριας, επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ παροχών. Εφόσον δεν απαιτείται ασφαλιστικός έλεγχος, η διαδικασία ολοκληρώνεται αυτομάτως και εκδίδεται απόφαση. Αν η μεταβολή του ΚΑΔ δεν προκαλεί ασφαλιστική μεταβολή, ο ασφαλισμένος ενημερώνεται ηλεκτρονικά.
3.
Αντίστοιχα, ηλεκτρονικά μπορεί να υποβληθεί αίτηση για τη λήξη της ασφάλισης. Η υπηρεσία απευθύνεται σε ασφαλισμένους που έχουν διακόψει το σύνολο των δραστηριοτήτων για τις οποίες υπήρχε υποχρέωση ασφάλισης. Η διαδικασία αφορά, μεταξύ άλλων, όσους έχουν διακόψει ατομική δραστηριότητα, έχουν αποχωρήσει από νομικό πρόσωπο ή έχουν πάψει να ασκούν επαγγελματική δραστηριότητα για την οποία δεν απαιτείται δήλωση εργασιών στη φορολογική διοίκηση. Και εδώ αξιοποιούνται αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις στοιχείων, ενώ, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, η λήξη της ασφάλισης ολοκληρώνεται ηλεκτρονικά και εκδίδεται σχετική απόφαση.
4.
Μία ακόμη δυνατότητα αφορά την προαιρετική υπαγωγή στους κλάδους Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών. Οι ασφαλισμένοι που δεν έχουν υποχρεωτική υπαγωγή στους συγκεκριμένους κλάδους λόγω της δραστηριότητάς τους μπορούν, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να υποβάλουν ηλεκτρονικά τη σχετική δήλωση. Η υπηρεσία επιτρέπει στον ενδιαφερόμενο να επιλέξει τον κλάδο ή τους κλάδους στους οποίους επιθυμεί να υπαχθεί. Μετά την υποβολή ξεκινά η αντίστοιχη ασφάλιση και εισφοροδότηση.
5.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ηλεκτρονική αίτηση επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Η υπηρεσία αφορά ποσά που εμφανίζονται ως διαθέσιμα προς επιστροφή ή συμψηφισμό σε εκκαθαρίσεις ασφαλιστικών εισφορών καθώς και συγκεκριμένες περιπτώσεις πιστωτικών υπολοίπων. Κατά την επεξεργασία της αίτησης πραγματοποιείται αυτοματοποιημένος έλεγχος για τυχόν ληξιπρόθεσμες οφειλές και, όπου απαιτείται, γίνεται συμψηφισμός. Το τελικό ποσό που απομένει πιστώνεται στον τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) που έχει δηλώσει ο δικαιούχος.
6.
Για τους μη μισθωτούς που υπάγονται στην επικουρική ασφάλιση του ΤΕΚΑ παρέχεται επίσης η δυνατότητα ηλεκτρονικής αίτησης μεταφοράς πιστωτικών υπολοίπων στον e-ΕΦΚΑ. Προηγείται έλεγχος για τυχόν οφειλές προς το ΤΕΚΑ και συμψηφισμός με απαιτητές εισφορές. Το υπόλοιπο που απομένει μεταφέρεται αυτοματοποιημένα στον e-ΕΦΚΑ και καταχωρίζεται ως πιστωτικό υπόλοιπο. Στη συνέχεια ο ασφαλισμένος μπορεί να ζητήσει την επιστροφή του ή να το διατηρήσει για συμψηφισμό με μελλοντικές ασφαλιστικές εισφορές.
7.
Η ηλεκτρονική υπηρεσία επιλογής ασφαλιστικής κατηγορίας απευθύνεται στους ενεργούς μη μισθωτούς που επιθυμούν να μεταβάλουν την κατηγορία στην οποία έχουν ενταχθεί. Η διαδικασία πραγματοποιείται σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο, κατά κανόνα Δεκέμβριο και Ιανουάριο, και η νέα κατηγορία ισχύει από την αρχή του επόμενου έτους. Η δυνατότητα αφορά και ασφαλισμένους με παράλληλη μισθωτή απασχόληση. Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί δήλωση αλλαγής, παραμένει σε ισχύ η κατηγορία του προηγούμενου έτους. Η επιλογή υψηλότερης κατηγορίας συνδέεται, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, με υψηλότερες συνταξιοδοτικές παροχές.
8.
Οι ενεργοί μη μισθωτοί ασφαλισμένοι μπορούν επίσης να δηλώνουν ηλεκτρονικά την έναρξη ή τη λήξη παράλληλης μισθωτής απασχόλησης. Με αυτόν τον τρόπο ο e-ΕΦΚΑ ενημερώνεται για τη μεταβολή της ασφαλιστικής κατάστασης του ασφαλισμένου και μπορεί να προχωρήσει στον απαιτούμενο υπολογισμό των εισφορών.
9.
Κομβικό ρόλο στο νέο ψηφιακό περιβάλλον έχει η υπηρεσία «Δικαιώματα Ασφάλισης». Πρόκειται ουσιαστικά για ένα ψηφιακό αποθετήριο, στο οποίο ο ασφαλισμένος μπορεί να παρακολουθεί συγκεντρωμένα την ασφαλιστική και οικονομική εικόνα του. Μέσω της υπηρεσίας μπορεί να βλέπει τις αιτήσεις που έχει υποβάλει, την πορεία τους, τα δικαιολογητικά που έχουν αναρτηθεί, τις εκδοθείσες αποφάσεις αλλά και τις ασφαλιστικές κατηγορίες στις οποίες έχει ενταχθεί τα προηγούμενα και το τρέχον έτος. Παράλληλα, έχει πρόσβαση στις φορολογικές βεβαιώσεις του e-ΕΦΚΑ και του ΤΕΚΑ καθώς και σε αναλυτικά στοιχεία για τις επιστροφές εισφορών, τους συμψηφισμούς και τα ποσά που τελικά πιστώνονται στον τραπεζικό λογαριασμό του.
10.
Συμπληρωματικά η υπηρεσία «Υποχρεώσεις Ασφάλισης» παρέχει αναλυτική εικόνα των οικονομικών υποχρεώσεων του ασφαλισμένου. Εμφανίζονται οι τρέχουσες και καθυστερούμενες εισφορές, οι ημερομηνίες πληρωμής, οι μηνιαίες εισφορές και τα ειδοποιητήρια καθώς και οι ετήσιες εκκαθαρίσεις. Ο ασφαλισμένος μπορεί επίσης να ενημερώνεται για βεβαιωμένες οφειλές στο ΚΕΑΟ, να προβάλλει και να εκτυπώνει τις σχετικές πράξεις βεβαίωσης οφειλής και να παρακολουθεί τις καταβολές που έχει πραγματοποιήσει ανά κωδικό πληρωμής και ημερολογιακό έτος.
– Η πρόσβαση στις υπηρεσίες γίνεται μέσω της ιστοσελίδας του e-ΕΦΚΑ ή της ενιαίας ψηφιακής πύλης gov.gr, με χρήση των προσωπικών διαπιστευτηρίων TAXISnet. Κατά την είσοδο στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες παρέχονται, παράλληλα, αναλυτικά εγχειρίδια χρήσης ώστε οι ασφαλισμένοι να μπορούν να ακολουθούν βήμα προς βήμα τις απαιτούμενες διαδικασίες.
Εφημερίδα Απογευματινή
