Σφοδρές πιέσεις προκαλεί το νέο κύμα ανόδου στις τιμές των καυσίμων σε ολόκληρη την Ευρώπη, με νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις να βρίσκονται αντιμέτωποι με ολοένα υψηλότερο κόστος μετακίνησης και μεταφορών. Η ενεργειακή κρίση έχει ήδη προκαλέσει κοινωνικές αντιδράσεις και κυβερνητικές παρεμβάσεις, από τη Γαλλία και τη Γερμανία έως την Ιταλία και τη Βουλγαρία.
Στη Γαλλία, οι κινητοποιήσεις των ψαράδων κλιμακώθηκαν τις προηγούμενες ημέρες, με αποκλεισμούς στο λιμάνι της Νίκαιας και σε εγκαταστάσεις καυσίμων στη νότια χώρα. Οι επαγγελματίες διαμαρτύρονται για το κόστος του ντίζελ, το οποίο στις 17 Σεπτεμβρίου ξεπέρασε τα 2,37 ευρώ το λίτρο, πλησιάζοντας το ιστορικό υψηλό των 2,38 ευρώ.
Η γαλλική κυβέρνηση έχει αυξήσει την επιδότηση καυσίμων για τους ψαράδες από 25 σε 35 λεπτά το λίτρο, ενώ μετά τις κινητοποιήσεις ανακοίνωσε επιπλέον μέτρα, μεταξύ των οποίων και δάνεια μηδενικού επιτοκίου για την κάλυψη των αναγκών ρευστότητας έως ότου καταβληθούν οι ενισχύσεις. Οι ψαράδες, ωστόσο, ζητούν πιο μόνιμη λύση, με βασικό αίτημα τον περιορισμό της τιμής του ντίζελ.
Γερμανία: Πακέτο 2,5 δισ. ευρώ
Στη Γερμανία, η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων οδηγεί την κυβέρνηση σε άμεση παρέμβαση. Βερολίνο και κρατίδια συμφώνησαν σε πακέτο ελάφρυνσης ύψους περίπου 2,5 δισ. ευρώ, με στόχο να περιοριστεί το κόστος για πολίτες και επιχειρήσεις.
Από την 1η Οκτωβρίου έως το τέλος του 2026, ο ενεργειακός φόρος στη βενζίνη και το ντίζελ μειώνεται κατά 14 λεπτά το λίτρο. Με τον συνυπολογισμό του ΦΠΑ, η συνολική φορολογική ελάφρυνση φτάνει περίπου τα 17 λεπτά ανά λίτρο.
Το κόστος του πακέτου θα επιμεριστεί μεταξύ ομοσπονδιακού κράτους και κρατιδίων, με τα κρατίδια να συνεισφέρουν 1,25 δισ. ευρώ.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει αναγνωρίσει την έντονη πίεση που δέχονται όσοι εξαρτώνται καθημερινά από το αυτοκίνητο, σημειώνοντας ότι για πολλούς πολίτες έχει πλέον ξεπεραστεί το όριο αντοχής.
Παράλληλα, η γερμανική κυβέρνηση σχεδιάζει να διαπραγματευθεί με τη βιομηχανία πετρελαιοειδών την επιβολή προσωρινού πλαφόν στις τιμές των καυσίμων, με στόχο να τεθεί σε εφαρμογή το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2027, στα πρότυπα μέτρων που εφαρμόζονται στο Λουξεμβούργο και το Βέλγιο.
Ιταλία: Το κόστος των καυσίμων περνά στα προϊόντα
Στην Ιταλία, η άνοδος του κόστους του ντίζελ δημιουργεί επιπλέον πιέσεις στον κλάδο των μεταφορών και, μέσω αυτού, στις τελικές τιμές των προϊόντων.
Η αύξηση του κόστους μεταφοράς λειτουργεί ως ένας ακόμη κρίκος στην αλυσίδα της ακρίβειας, καθώς οι επιχειρήσεις μεταφορών καλούνται να απορροφήσουν ή να μετακυλίσουν μέρος της επιβάρυνσης στους πελάτες τους.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα τρόφιμα και τα βασικά αγαθά, καθώς κάθε αύξηση του κόστους μεταφοράς μπορεί να επηρεάσει την τελική τιμή στο ράφι.
Βουλγαρία: Πακέτο άνω των 300 εκατ. ευρώ
Στη Βουλγαρία, η κυβέρνηση ανακοίνωσε πακέτο μέτρων άνω των 300 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών των καυσίμων. Μεταξύ άλλων προβλέπεται εφάπαξ ενίσχυση 50 ευρώ για νοικοκυριά και άτομα με χαμηλά εισοδήματα, απαλλαγή από ειδικό φόρο κατανάλωσης για το υγραέριο προπανίου-βουτανίου και στοχευμένες επιδοτήσεις για κρίσιμους τομείς, όπως οι δημόσιες, σχολικές και ιατρικές μεταφορές, καθώς και για τον αγροτικό τομέα.
Η εικόνα που διαμορφώνεται στην Ευρώπη δείχνει ότι η ενεργειακή κρίση μετατρέπεται σε ευρύτερη οικονομική πίεση, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος μετακίνησης και μεταφοράς και έμμεσα τις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Οι κυβερνήσεις επιχειρούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις με φορολογικές ελαφρύνσεις, επιδοτήσεις και μηχανισμούς συγκράτησης των τιμών, ενώ οι αυξημένες διεθνείς τιμές του πετρελαίου συνεχίζουν να επιβαρύνουν την ευρωπαϊκή οικονομία.
