Αποφασισμένος να αποσαφηνίσει τη πολιτική του διαδρομή, να δώσει απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα και να φωτίσει κομβικές στιγμές της πρόσφατης ιστορίας, εμφανίζεται ο Αλέξης Τσίπρας στο νέο του βιβλίο «Ιθάκη», που κυκλοφορεί από σήμερα στα βιβλιοπωλεία. Η «Απογευματινή» είχε στη διάθεσή της το πολυσυζητημένο έργο και παρουσιάζει χαρακτηριστικές αναφορές σε πρόσωπα και γεγονότα που σφράγισαν την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.
Ο κ. Τσίπρας, σε 760 σελίδες, περιγράφει τη δραματική περίοδο της διαπραγμάτευσης του 2015, τις σχέσεις του με ευρωπαίους ηγέτες και το καθοριστικό τηλεφώνημα του Μπαράκ Ομπάμα πριν από τη Σύνοδο Κορυφής για το τρίτο μνημόνιο. Αμφισβητεί ευθέως την προσωπικότητα και τους σχεδιασμούς του Γιάνη Βαρουφάκη, δηλώνει ότι μετάνιωσε για την επιλογή της Ζωής Κωνσταντοπούλου στην προεδρία της Βουλής, ενώ αποκαλύπτει και τον διάλογο που είχε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν όταν ζήτησε ρωσική οικονομική στήριξη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές του στη διατήρηση της ενότητας του ΣΥΡΙΖΑ μετά τη νίκη Κασσελάκη, καθώς και ο «απολαυστικός διάλογος» του Τάιλερ Μακμπέθ με την Μπέττυ Μπαζιάνα.
Στο βιβλίο περιγράφει ακόμη τη συνεργασία του με τον Πάνο Καμμένο, αποκαλύπτοντας έναν χαρακτηριστικό διάλογο στην Κουμουνδούρου. «Εγώ θέλω το υπουργείο Άμυνας… Θέλω να συμμετέχω σε αυτήν την προσπάθεια. Μαζί θα φτιάξουμε μια νέα εθνική ενότητα. Εσύ θα είσαι ο Άρης Βελουχιώτης και εγώ ο Ναπολέων Ζέρβας», φέρεται να του είπε ο πρώην κυβερνητικός εταίρος. Ο Τσίπρας σημειώνει ότι, παρά τις υπερβολές, τον εξέπληξε η στάση του. Όταν τον ενημέρωσε ότι σκόπευε να προτείνει συμμετοχή και στον Σταύρο Θεοδωράκη, ο Καμμένος αντέδρασε: «Μην τον φέρεις αυτόν. Θα μας διαλύσει, θα τα δίνει όλα στους έξω».
Αναφέρεται και στο επεισόδιο με τον Λαφαζάνη, όταν ο Θεοδωράκης έφτασε στην Κουμουνδούρου και πληροφορήθηκε ότι η συμφωνία με τον Καμμένο είχε ήδη «κλειδώσει».
Για τη συνάντησή του με τον Πούτιν αποκαλύπτει ότι ο Ρώσος πρόεδρος απάντησε με ωμότητα: «Θα προτιμούσα να δώσω αυτά τα χρήματα σε ένα ορφανοτροφείο… Να τα βρεις με τη Μέρκελ».
Για τον Γιάνη Βαρουφάκη, ο Τσίπρας υποστηρίζει ότι γρήγορα από asset μετατράπηκε σε αρνητικό πρωταγωνιστή, ανεπιθύμητο τόσο από τους Ευρωπαίους όσο και από τους στενότερους συνεργάτες του.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο τηλεφώνημα του Μπαράκ Ομπάμα μετά το δημοψήφισμα. «Το καλό νέο είναι ότι είσαι ο κυρίαρχος των εξελίξεων. Το κακό είναι ότι απέναντί σου έχουν συσπειρωθεί δυνάμεις που θέλουν να τορπιλίσουν τη διαπραγμάτευση», φέρεται να του είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Στην περιβόητη 17ωρη διαπραγμάτευση, ο Τσίπρας περιγράφει την ένταση της στιγμής: «Αυτό που ζητάτε δεν είναι συμφωνία, είναι εξευτελισμός… Δεν είμαστε χώρα που ηττήθηκε σε πόλεμο». Θυμάται επίσης τη σιωπή στο ασανσέρ μετά το τέλος της Συνόδου: «Αυτήν τη στιγμή είμαστε στη δραχμή, παιδιά. Έχουν τελειώσει όλα».
Τέλος, αποκαλύπτει ότι πρότεινε στην Έφη Αχτσιόγλου να ηγηθεί του ΣΥΡΙΖΑ, διαβεβαιώνοντάς την ότι θα έχει την πλήρη στήριξή του – όπως και στον Αλέξη Χαρίτση. Κανείς τους, ωστόσο, δεν αποδέχθηκε.
Η συνάντηση με Ψυχάρη και η «γάτα των Ιμαλαΐων»
Ένα από τα πιο συζητημένα επεισόδια της πολιτικής διαδρομής του Τσίπρα ξεδιπλώνεται με λεπτομέρειες στο βιβλίο: η συνάντησή του με τον Σταύρο Ψυχάρη.
Ο πρώην πρωθυπουργός δίνει τη δική του εκδοχή, περιγράφοντας το τετ-α-τετ στο διαμέρισμα συνεργάτιδας του, όπου στο σαλόνι «σουλατσάριζε αδιάφορη μια γάτα Ιμαλαΐων».
Όπως γράφει, ο Ψυχάρης ήταν απολύτως ευθύς:
«Θα γίνεις πρωθυπουργός. Η σύγκρουσή μας πρέπει να τελειώσει. Αλλά πρέπει να βοηθήσεις. Γιατί βουλιάζουμε».
Ο Τσίπρας σημειώνει ότι αρνήθηκε να δεσμευτεί, δηλώνοντας ότι δεν θα λειτουργήσει «όπως οι προηγούμενοι».
Μετά από λίγο, ο Ψυχάρης του είπε τη φράση που, όπως υποστηρίζει, χαρακτήριζε τον τρόπο λειτουργίας των εκδοτικών επιχειρήσεων:
«Οι εφημερίδες είναι σαν τις βιτρίνες. Το μαγαζί είναι το ίδιο. Η βιτρίνα αλλάζει».
Με αυτή την ατάκα, όπως γράφει, «έκλεισε το ραντεβού».
Κρίσιμες στιγμές
Στο νέο του βιβλίο, ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας καταγράφει, με έντονη αυτοκριτική διάθεση αλλά και σκληρό πολιτικό λόγο, τις κεντρικές στιγμές της διακυβέρνησής του, τις μεγάλες επιλογές, τις εσωκομματικές ανατροπές στον ΣΥΡΙΖΑ και τη σχέση του με τους πολιτικούς του αντιπάλους.
Στην αφήγησή του (σελ. 560), ο Τσίπρας επιστρέφει στην πολυσυζητημένη συνέντευξη λίγες ημέρες πριν τις εκλογές του 2019. Περιγράφει ένα «εχθρικό κλίμα» από τους Αλέξη Παπαχελά και Σία Κοσιώνη, μιλώντας για «αγενείς ερωτήσεις» και πρόθεση «να τον παγιδεύσουν». Ξεχωρίζει μάλιστα τη φράση της παρουσιάστριας «Δεν θα με εκνευρίσετε εσείς, κύριε Τσίπρα», που τότε είχε προκαλέσει αίσθηση. Παρά την ένταση, εκτιμά ότι η εμφάνιση τον ωφέλησε πολιτικά: «Όσο πιο επιθετικοί ήταν αυτοί, τόσο πιο ήρεμος έμενα εγώ».
Η σύμπραξη με ΑΝΕΛ
Στις σελίδες 121–135, ο Τσίπρας ομολογεί ότι υποτίμησε τον αρνητικό αντίκτυπο της συγκυβέρνησης με τους ΑΝΕΛ στην Ευρώπη, ιδίως στις σχέσεις του με τους Ευρωπαίους Σοσιαλδημοκράτες. Αναφέρεται επίσης στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο του 2015, κατηγορώντας ορισμένους υπουργούς για δηλώσεις που έβλαπταν την οικονομική εικόνα της χώρας: «Ο ένας κοινωνικοποιούσε υπηρεσίες, ο άλλος προσλάμβανε απολυμένους, ο τρίτος έδιωχνε τους Κινέζους από τον Πειραιά».
Η άνοδος Κασσελάκη
Ένα από τα πιο αποκαλυπτικά σημεία αφορά τις εσωκομματικές εκλογές του 2023 στον ΣΥΡΙΖΑ. Ο Τσίπρας (σελ. 627–629) μιλά για μια «ράθυμη» εσωτερική διαδικασία, χωρίς ουσιαστικό διάλογο, η οποία άφησε χώρο στον Στέφανο Κασσελάκη να κυριαρχήσει επικοινωνιακά. Ασκεί κριτική στα στελέχη που, όπως λέει, «απέφευγαν να υπερασπιστούν το έργο» της προηγούμενης περιόδου. Όταν το «κύμα υπέρ του Κασσελάκη έγινε τσουνάμι», σημειώνει, ήταν πλέον αργά για να παρέμβει.
Η εκλογική ήττα του 2023
Για τις εθνικές εκλογές, ο Τσίπρας περιγράφει έναν ΣΥΡΙΖΑ σε κατάσταση «ακυβέρνητου πλοίου» και «άτακτου στρατού», παρά το πρόγραμμα και την επιμέρους δουλειά στελεχών.
Σκληρή σύγκρουση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη
Στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου ασκεί έντονη προσωπική και πολιτική κριτική στον Κυριάκο Μητσοτάκη.
– Για τη Συμφωνία των Πρεσπών (σελ. 533–541) τον κατηγορεί ότι υιοθέτησε «ακραία δημαγωγική ευτέλεια» και «στολή Μακεδονομάχου».
– Για την κατηγορία περί «ανταλλαγής Μακεδονίας με συντάξεις» κάνει λόγο για «αθλιότητα».
– Αναφέρεται και στην προσωπική επίθεση για τον πατέρα του, χαρακτηρίζοντάς την «συκοφαντία για άνθρωπο που έχει φύγει από τη ζωή» (σελ. 547).
Υποκλοπές και ΟΠΕΚΕΠΕ
Ο Τσίπρας αφιερώνει σημαντικό μέρος στο σκάνδαλο των υποκλοπών, χαρακτηρίζοντάς το «μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της σύγχρονης Ιστορίας». Κατηγορεί τον Μητσοτάκη για «προσωπικό μηχανισμό εντός του κράτους» και για κατάχρηση θεσμικής ισχύος.
Για την πρόσφατη υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, υποστηρίζει ότι αποτελεί «πρωτοφανές παράδειγμα συστηματικής διαφθοράς» στη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων, επιρρίπτοντας πλήρως τις ευθύνες στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Ιδιαίτερο βάρος δίνει ο Αλέξης Τσίπρας στο βιβλίο του στο κεφάλαιο των τηλεοπτικών αδειών, ασκώντας για πρώτη φορά τόσο ανοιχτή και προσωπική κριτική προς τον Νίκο Παππά, αλλά και αναλαμβάνοντας ο ίδιος την πολιτική ευθύνη για μια σύγκρουση που, όπως παραδέχεται, οδήγησε σε στρατηγικό λάθος.
Η υπόθεση Παππά
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρεται εκτενώς στον ρόλο του τότε υπουργού Επικρατείας, τονίζοντας ότι παρασύρθηκε στη λογική της μετωπικής σύγκρουσης με τους καναλάρχες: «Το λάθος ήταν ότι παρασυρθήκαμε… Η διαδικασία του διαγωνισμού ήταν επιδεικτικά επιθετική».
Η ακύρωση του διαγωνισμού από το ΣτΕ, όπως σημειώνει, αποτέλεσε το «τελικό πλήγμα», ενώ τα 246 εκατ. ευρώ που είχαν καταβληθεί εξαφανίστηκαν: «Είχαμε ηττηθεί από τη διαπλοκή και τους συνεργούς της. Και υπεύθυνος γι’ αυτό ήμουν πρώτα εγώ».
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην ομόφωνη καταδίκη Παππά (13–0), περιγράφοντας την αντίδραση του πρώην υπουργού μετά την απόφαση:
Παρά την «πληγή» της καταδίκης, ο Παππάς δεν έδειξε διάθεση να αποσυρθεί από την πρώτη γραμμή. Ο Τσίπρας παραδέχεται ότι εκ των υστέρων θεωρεί πως οφείλει να του είχε ζητήσει να διευκολύνει το κόμμα αποσύροντας την υποψηφιότητά του: «Σε όλη αυτή τη διαδικασία είχε επιδείξει απαράδεκτη επιπολαιότητα».
Ο Σκουρλέτης
Ο Τσίπρας αναφέρεται και στον Πάνο Σκουρλέτη, ασκώντας κριτική στην επιλογή του να τον προτείνει για Γραμματέα του κόμματος.
Χαρακτηρίζει τη μετακίνησή του «λάθος», καθώς προκάλεσε αντιφατικές εντυπώσεις: διεύρυνση στην κυβέρνηση, αλλά «αναδίπλωση στο κόμμα».
Ο Σκουρλέτης, όπως λέει, είχε συγκρουστεί με τις κυβερνητικές οικονομικές επιλογές, και η τοποθέτησή του στη θέση του Γραμματέα «σε δεύτερη φάση μας στοίχισε».
Η αιχμηρή αναφορά στη Ζωή
Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρεται και στη Ζωή Κωνσταντοπούλου, εστιάζοντας στη στάση της κατά τη διαδικασία ψήφισης της δανειακής σύμβασης τον Αύγουστο του 2015. Ο πρώην πρωθυπουργός περιγράφει εκείνη την περίοδο ως το «αποκορύφωμα της απρόβλεπτης και εμμονικής συμπεριφοράς» της τότε προέδρου της Βουλής.
Όπως σημειώνει, οι «διαρκείς αναβολές, οι τεχνητές καθυστερήσεις και η ασυνήθιστη διαδικαστική αυστηρότητα σε σημείο υπερβολής» δεν αποτελούσαν θεσμική εγρήγορση, αλλά «ανώριμη πολιτική συμπεριφορά» που υπονόμευε την ίδια τη λειτουργία του Κοινοβουλίου. «Αντί για θεσμική εγγυήτρια», αναφέρει χαρακτηριστικά, «είχε μετατραπεί σε παράγοντα γελοιοποίησης του Κοινοβουλίου».
Στο βιβλίο του απαριθμεί συγκεκριμένα στοιχεία για τη στάση της ως προέδρου της Βουλής:
-
Πίστευε ότι διέθετε θεσμική επάρκεια και ικανότητα διαχείρισης του ρόλου.
-
Εμφάνιζε υπερβολική, συχνά δυσλειτουργική, διαδικαστική αυστηρότητα.
-
Λειτουργούσε συχνά εκτός συντονισμού με την κυβέρνηση και την κοινοβουλευτική ομάδα.
-
Αντί να θωρακίζει τον θεσμό, τον υπονόμευε.
-
Επιβάρυνε τον χειρισμό μιας οριακής εθνικής κρίσης το καλοκαίρι του 2015.
-
Δεν αντιλήφθηκε ποτέ τη θεσμική της ευθύνη, θέτοντας προσωπικές εμμονές πάνω από τη σταθερότητα.
Ο Τσίπρας παρουσιάζει τη συμπεριφορά της Κωνσταντοπούλου ως έναν από τους κρίσιμους παράγοντες που δυσκόλεψαν την κυβέρνηση σε μια από τις πιο δραματικές στιγμές της μεταμνημονιακής Ελλάδας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σκουρλέτης για Τσίπρα: Βολικό το αφήγημα περί υπονόμευσης, για να δικαιολογήσει την ήττα
Νίκος Παππάς: «Ο Τσίπρας δεν θα έπρεπε να έχει παραιτηθεί – Αληθή όσα γράφει στην “Ιθάκη”»
