Τάξη στο χάος που επικρατεί στις παραλίες με τις ξαπλώστρες και τις ομπρέλες επιχειρεί να βάλει νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, με το οποίο μπαίνουν για πρώτη φορά αυστηροί κανόνες στη μίσθωση, την εκμετάλλευση και τη χρήση του αιγιαλού για εμπορικούς σκοπούς, προκειμένου για το 50% της παραθαλάσσιας έκτασης η πρόσβαση να παραμείνει ελεύθερη για το κοινό. Την ίδια στιγμή, η διαχείριση φεύγει από τους δήμους και περνά στην Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου, αλλά όχι και οι εισπράξεις, που θα συνεχίσουν να κατευθύνονται στα ταμεία της τοπικής αυτοδιοίκησης (που θα λαμβάνουν το 60% των εσόδων από τις ηλεκτρονικές παραχωρήσεις), όπου για το 2023 ανήλθαν σε 12.000.000 ευρώ. Παράλληλα, βαριές θα είναι οι καμπάνες για τους παραβάτες με χρηματικά πρόστιμα που θα φθάνουν στο τετραπλάσιο του τιμήματος της σύμβασης και στο οκταπλάσιο σε περίπτωση υποτροπής και σφράγιση της επιχείρησης μέσα σε 24 ώρες, αν δεν υπάρχει σύμβαση παραχώρησης.
Παρεμβάσεις
Οι παραβάτες θα εντοπίζονται με drones, ενώ ενεργοποιείται μέχρι και ειδική εφαρμογή καταγγελιών για την επίβλεψη της νομιμότητας. Παρουσιάζοντας τους βασικούς άξονες του νομοσχεδίου για τον αιγιαλό ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, τόνισε ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η προστασία του τουριστικού προϊόντος αλλά και της εικόνας της χώρας. Ο ίδιος αναγνώρισε πως «το κίνημα της πετσέτας» ή «κίνημα για ελεύθερες παραλίες», που αναπτύχθηκε το καλοκαίρι, «είχε δίκαιο σε πολλά». Για τον λόγο αυτό ακολούθησαν 4.500 έλεγχοι από τις αρμόδιες υπηρεσίες, που κατέδειξαν 1.750 παραβάσεις. Αναλυτικότερα, το νομοσχέδιο για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας στις παραθαλάσσιες ακτές, που θα αναρτηθεί σε δημόσια διαβούλευση, προβλέπει τα εξής:
1 Ρυθμίσεις για την προστασία των αιγιαλών με διαβάθμιση: Καθιερώνονται οι παραλίες υψηλής προστασίας («απάτητες παραλίες»), που βρίσκονται σε περιοχές Natura και για τις οποίες θα απαγορεύεται η παραχώρηση και κατ’ επέκταση η τοποθέτηση ομπρελών, ξαπλωστρών κ.λπ. Στις λοιπές παραλίες:
– Δεν επιτρέπεται η παραχώρηση ποσοστού πάνω από το 50% του συνολικού εμβαδού κάθε παραλίας, ποσοστό το οποίο μειώνεται στο 30 % για περιοχές Natura. Έτσι, αν μια παραλία έχει εμβαδόν π.χ. 20 στρέμματα, τα 10 στρέμματα τουλάχιστον θα πρέπει να είναι ελεύθερα, ενώ τίθεται επιπλέον ελάχιστη απόσταση 6 μέτρων (3 μέτρα εκατέρωθεν) μεταξύ των παραχωρήσεων.
– Καμία παραχώρηση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 500 τ.μ. Περαιτέρω τίθεται πλαφόν στο εμβαδόν της έκτασης στην οποία επιτρέπεται η τοποθέτηση ομπρελών, ξαπλωστρών κ.λπ. το οποίο είναι μέχρι 60% της παραχωρούμενης έκτασης (30 % για περιοχές Natura). Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι οι ομπρέλες και ξαπλώστρες σε κάθε παραχώρηση δεν μπορούν να καταλαμβάνουν πάνω από 300 τ.μ. (το 60% της έκτασης) ή 150 τ.μ. σε περιοχές Natura.
2 Ηλεκτρονική διαδικασία διεξαγωγής των διαγωνισμών: Οι διαγωνισμοί παραχώρησης θα διεξάγονται αποκλειστικά από την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου (όχι πλέον από τους δήμους), με ηλεκτρονική διαδικασία. Καθιερώνονται με Υπουργική Απόφαση τυποποιημένα τεύχη διακήρυξης και συμβάσεις παραχώρησης, ενώ η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται μέχρι τις 31 Μαρτίου. Κατ’ εξαίρεση, για την πρώτη εφαρμογή το 2024 η προθεσμία είναι έως τις 15 Μαΐου.
– Θεσπίζεται κατώτατο μίσθωμα, το οποίο θα εξάγεται αυτόματα από το ηλεκτρονικό σύστημα με βάση τις αντικειμενικές αξίες της περιοχής, τη διάρκεια της παραχώρησης (συνολικά και εντός του έτους) και τον «Συντελεστή Βαρύτητας Αιγιαλού», που αυξάνει ή μειώνει το μίσθωμα ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Οι συμβάσεις παραχώρησης θα έχουν διάρκεια μέχρι τρία έτη.
– Ρυθμίζεται το καθεστώς για τις όμορες επιχειρήσεις (είναι οι περιπτώσεις όπου πίσω από τον αιγιαλό ή την παραλία βρίσκεται ο χώρος όπου δραστηριοποιείται η επιχείρηση και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρεμβάλλεται μεταξύ τους οδός, πλατεία ή άλλος κοινόχρηστος χώρος ή ακίνητο που ανήκει στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου ή στην ΕΤΑΔ). Οι παραχωρήσεις σε όμορες επιχειρήσεις γίνονται με την τιμή εκκίνησης που θεσπίζει το σχέδιο νόμου για τις δημοπρασίες, προσαυξημένη κατά 20% με μέγιστη διάρκεια επίσης τα τρία χρόνια.
3 Υποχρεώσεις των παραχωρησιούχων και των δήμων: Θεσπίζονται συγκεκριμένες υποχρεώσεις ώστε να διασφαλίζεται η ελεύθερη, απρόσκοπτη και ασφαλής διέλευση του κοινού στον αιγιαλό και την παραλία, μεριμνώντας ιδιαίτερα για την πρόσβαση ΑμεΑ και ατόμων με κινητικά προβλήματα, με εγκατάσταση sea tracks. Σε εμφανές σημείο θα πρέπει να υπάρχει πινακίδα με τις συντεταγμένες της παραχώρησης, τον αριθμό απόφασης παραχώρησης, τα δικαιώματα του κοινού, καθώς και QR code μοναδικού για κάθε παραχώρηση.
4 Έλεγχοι – αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας: Δημιουργείται σύστημα ηλεκτρονικών καταγγελιών στο οποίο θα έχουν πρόσβαση δωρεάν όλοι οι πολίτες μέσω ψηφιακής εφαρμογής (application) στο κινητό τους τηλέφωνο. Παράλληλα προβλέπεται η διενέργεια ελέγχων με drones, προκειμένου να γίνονται απομακρυσμένες επιθεωρήσεις σε ευρύτερη περιοχή χωρίς να είναι απαραίτητη η φυσική παρουσία των ελεγκτών.
5 Παραβάσεις – ποινές: Θεσπίζεται νέο αυστηρότερο ποινολόγιο, που προβλέπει πρόστιμο τετραπλάσιο του ανταλλάγματος που θα κατέβαλλε η επιχείρηση εάν είχε σύμβαση και γίνεται οκταπλάσιο σε περίπτωση υποτροπής, ενώ, αν δεν υπάρχει σύμβαση, εκδίδεται διαταγή σφράγισης και διακοπής λειτουργίας της επιχείρησης που υλοποιείται εντός 24 ωρών. Τυχόν λειτουργία της επιχείρησης παρά τη σφράγιση συνιστά ποινικό αδίκημα. Παράνομες κατασκευές κατεδαφίζονται.
Αιτήσεις για καταπατημένα τον Φεβρουαρίο
Τέλος Φεβρουαρίου αναμένεται να ανοίγει η ηλεκτρονική πλατφόρμα μέσα από την οποία θα υποβάλλονται οι αιτήσεις για την εξαγορά καταπατημένων εκτάσεων του Δημοσίου για πάνω από 30 έτη με εκπτώσεις έως 80% στην αντικειμενική τιμή και σε 60 δόσεις από 100 ευρώ τον μήνα, που προβλέπει ο νόμος. Στόχος είναι η είσπραξη 500.000.000 ευρώ σε βάθος πέντε ετών.
Υπολογίζεται πως πάνω από εννέα στα δέκα δημόσια ακίνητα έχουν καταπατηθεί, καθώς σε σύνολο 97.029 καταγεγραμμένων δημόσιων και ανταλλάξιμων κτημάτων έχουν καταπατηθεί τα 89.928, δηλαδή ποσοστό 92%. Στα καταπατημένα δημόσια κτήματα έχουν ανεγερθεί κατοικίες, ακόμη και πολυκατοικίες, εργοστάσια, αποθήκες, αγροτικά ακίνητα, εργαστήρια και κτίρια για οποιαδήποτε επαγγελματική χρήση που είτε ιδιοκατοικούνται είτε εκμισθώνονται σε τρίτους.
