Ρεπορτάζ: Σπύρος Κάραλης
Οι εποχές προφανώς αλλάζουν και η πολυσυζητημένη συνάντηση στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας των Κυριάκου Μητσοτάκη – Ταγίπ Ερντογάν, πιθανώς τον Φεβρουάριο στην Άγκυρα, θα διεξαχθεί σε εντελώς διαφορετικό τοπίο. Όχι μόνο διότι ο Έλληνας πρωθυπουργός θα προσέλθει με ισχυρότερο οπλοστάσιο στη διάθεσή του, αλλά και γιατί γενικότερα το διεθνές περιβάλλον μετά την άνοδο του Ντόναλντ Τραμπ στην αμερικανική προεδρία δεν θυμίζει σε τίποτα το αντίστοιχο του Δεκεμβρίου 2023, οπότε διεξήχθη στην Αθήνα η προηγούμενη συνεδρίαση του ΑΣΣ Ελλάδας – Τουρκίας. Έκτοτε πολλά άλλαξαν και στο διμερές επίπεδο αλλά και ευρύτερα στον διεθνή χώρο, δημιουργώντας πρωτόγνωρα δεδομένα. Κατ’ αρχάς η Ελλάδα στη διετία που μεσολάβησε επούλωσε πολλά από τα τραύματα που προκάλεσαν τα μνημόνια και οι πολιτικές των περικοπών στο στράτευμα, κλείνοντας πολύ σημαντικές στρατιωτικές συμφωνίες με τη Γαλλία, τις ΗΠΑ και εσχάτως με το Ισραήλ, μέσα από την αγορά εξελιγμένων οπλικών συστημάτων (Rafale, F-35, φρεγάτες Belharra, σύγχρονα αντιαεροπορικά και πυραυλικά συστήματα, drones και anti-drones). Το νέο ραντεβού των δύο ηγετών συνεπώς θα γίνει σε συγκυρία πολύ ιδιαίτερη και με το γεωπολιτικό περιβάλλον να έχει οριστικά μετατοπιστεί από τη διπλωματία στη στρατιωτική ισχύ, συχνά δε ασύμβατη με το Διεθνές Δίκαιο. Υπό αυτή την έννοια η διάσταση της αποτροπής, στην οποία επένδυσε συστηματικά η κυβέρνηση Μητσοτάκη, αποκτά πρωτεύοντα ρόλο. Πολύ περισσότερο όταν στα ανατολικά σύνορά μας έχουμε μια χώρα που διαχρονικά κάνει επιθετική διπλωματία, με αναθεωρητικές βλέψεις, υπό την απειλή των όπλων.
Η Ελλάδα, με τρεις στρατηγικής σημασίας στρατιωτικές συμφωνίες, με τη Γαλλία αρχικά, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, έχει ενισχύσει τη δυναμική της αποτροπής, εντάσσοντας ενδεχόμενα θερμών αναμετρήσεων σε δεσμευτικές συμμαχικές υποχρεώσεις, όπως άλλωστε καταγράφηκε στην πρόσφατη τριμερή στην Ιερουσαλήμ. Ειδικότερα στην ευαίσθητη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου αλλά και στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, η Ελλάδα αναδεικνύεται ως πρότυπο σταθερότητας με πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις, όσον αφορά την ενέργεια και τους εμπορικούς δρόμους Ανατολής – Δύσης. Και μπορεί ο αμερικανικός παράγοντας να μην έχει αποφασίσει τι θα κάνει ακριβώς με την Τουρκία, επιμένοντας να προσπαθεί να την κρατά προσδεδεμένη στο άρμα της Δύσης (συχνά όχι με επιτυχία), εντούτοις η ακραία στήριξη που έδωσε ο Ταγίπ Ερντογάν σε φονταμενταλιστές του Ισλάμ και η σύγκρουσή του με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου τον καθιστούν απρόβλεπτο συνομιλητή.
Από την άλλη, η τουρκική πλευρά, όπως φάνηκε από τις πρόσφατες δηλώσεις του Χακάν Φιντάν, επιχειρεί να ανοίγει τη βεντάλια των θεμάτων, πιέζοντας για μία λύση-πακέτο βάσει της αναθεωρητικής ατζέντας πάντα και θέτοντας ζητήματα που εκείνη υποστηρίζει ότι υπάρχουν μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Και όχι μόνον αναφορικά με τη μία και μοναδική διαφορά που αναγνωρίζει η ελληνική πλευρά: τον καθορισμό ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο. Απέναντι σε αυτή την ατζέντα, που όλα δείχνουν ότι ο Τούρκος πρόεδρος θα θέσει στο ΑΣΣ, ο Έλληνας πρωθυπουργός αναμένεται να κινηθεί στην υπάρχουσα γραμμή, η οποία συνδυάζει την ισχυρή αποτροπή στο Αιγαίο και στη ΝΑ Μεσόγειο µε τη διπλωματία με στόχο τη διατήρηση των εντάσεων στα χαμηλά επίπεδα της τελευταίας διετίας. Γραμμή που εκ παραλλήλου φαίνεται να έχει θετικό αντίκτυπο στο εσωτερικό, καθώς η κυβέρνηση αναμένει κέρδη στην εικόνα της μετά την έλευση των νέων φρεγατών, με δεδομένο πως εκτενές τμήμα του δεξιού χώρου, που παραδοσιακά είναι ευαίσθητο στα Ελληνοτουρκικά, διαπιστώνει ότι το Μέγαρο Μαξίμου με τις ενεργειακές συμφωνίες και τα νέα όπλα βάζει ψηλά τα εθνικά θέματα. Αποδυναμώνοντας εντέλει τη σφοδρή κριτική που έχουν δεχθεί ο πρωθυπουργός και το υπουργείο Εξωτερικών από τους Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά για χειρισμούς στα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής Για την ώρα, την ερχόμενη Τρίτη στο πλαίσιο της πέμπτης συνάντησης του πολιτικού διαλόγου μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, στην Αθήνα, θα ξεκινήσουν συνομιλίες μεταξύ της υφυπουργού Εξωτερικών, Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου, και του υφυπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι. Την επομένη, την Τετάρτη, θα πραγματοποιηθεί ο ένατος γύρος ελληνοτουρκικών συνομιλιών της «θετικής ατζέντας» μεταξύ του υφυπουργού Εξωτερικών, Χάρη Θεοχάρη, και του Μποζάι.
«Θα έρθει και η επέκταση των χωρικών μας υδάτων»
Ρεπορτάζ: Νάσος Κομνηνός
Tην επέκταση των χωρικών υδάτων και των θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο προανήγγειλε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, χωρίς πάντως να μπει σε γεωγραφικές ή άλλες λεπτομέρειες, τονίζοντας παράλληλα πως η εθνική ισχύς της χώρας έχει αποκτήσει δυνατό αποτύπωμα στο διεθνές περιβάλλον. Η παρέμβαση του υπουργού Εξωτερικών στη Βουλή, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση, αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η προαναγγελία διατυπώνεται τη στιγμή που «κλείδωσε» το ραντεβού Μητσοτάκη – Ερντογάν. «Μας κατηγορείτε για ατολμία και ως δεδομένους συμμάχους; Εμάς; Εκτός από το θαλάσσιο χωροταξικό έχουμε και τα θαλάσσια πάρκα που κατοχυρώνουν την κυριαρχία μας και εξουδετερώνουν την όποια αξίωση για τις ζώνες κυριαρχίας. Είναι η πρώτη φάση και θα ακολουθήσουν και άλλα. Έχουμε το θαλάσσιο πάρκο “Αιγαίο 1” και θα έρθει το “2”, μην ανησυχείτε. Θα έρθει όπως ήρθε η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια, όπως ήρθε η συμφωνία με την Αίγυπτο, όπως ήρθε η συμφωνία με την Ιταλία, όπως θα έρθει και η επέκταση των χωρικών υδάτων. Ποια κυβέρνηση έκανε έστω ένα από όσα σας είπα; Ποια κυβέρνηση έκανε θαλάσσιο χωροταξικό, πάρκα, ΑΟΖ και συμφωνίες με αμερικανικούς κολοσσούς;», απάντησε ο κ. Γεραπετρίτης, μιλώντας σε υψηλούς τόνους.
«Βόμβα» Γεραπετρίτη στη Βουλή για τις θαλάσσιες ζώνες – Προανήγγειλε νέο πάρκο στο Αιγαίο και απάντησε αυστηρά στην αντιπολίτευση
Ο υπουργός Εξωτερικών άφησε αιχμές για τις κυβερνήσεις των Κώστα Σημίτη, Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά αναφορικά με τις επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας στο Αιγαίο, τονίζοντας ότι οι αξιώσεις αυτές καθώς και το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» ξεκίνησαν τη δεκαετία του ’90. «Όμως πού ήμασταν το 2019 και πού είμαστε σήμερα; Η Ελλάδα σήμερα έχει επιχειρήματα που δεν είχε ποτέ στο τραπέζι. Η “Γαλάζια Πατρίδα” δεν έχει φύγει από τον λόγο της Άγκυρας, αλλά σήμερα έχουμε καταγεγραμμένες θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες. Καταγεγραμμένες σε επίπεδο ευρωπαϊκού κεκτημένου. Αυτή η κυβέρνηση το 2025 έφερε το θαλάσσιο χωροταξικό που αποτελεί τον πυρήνα της δικής μας αξίωσης και δεν πρόκειται να κάνουμε πίσω», είπε. Ο κ. Γεραπετρίτης επέμεινε στην ανάγκη να συνεχιστεί ο διάλογος με την Τουρκία, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι στην ατζέντα αυτού του διαλόγου δεν πρόκειται να μπουν ζητήματα κυριαρχίας. «Θα συζητήσουμε. Όμως υπάρχει κάτι που δεν θα συζητήσουμε. Δεν θα συζητήσουμε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας και καμία έκπτωση στις θέσεις μας. Δεν είμαστε σήμερα απλά ισότιμοι. Είμαστε σε θέση πραγματικής ισχύος, επειδή αυτή η κυβέρνηση με αυτήν τη στήριξη δεν έκλεισε τα μάτια στο παγκόσμιο σκηνικό. Είδε την πραγματικότητα κατάματα με σχέδιο. Δείτε τις εικόνες με τη φρεγάτα “Κίμωνας” που αναβαθμίζει την άμυνά μας. Καλό είναι όλοι να στεκόμαστε μαζί στις εθνικές επιτυχίες», τόνισε. Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο, επαναλαμβάνοντας ότι για την Ελλάδα αποτελεί μείζονος προτεραιότητας. «Η Ελλάδα έχει στηρίξει το έργο χωρίς ενδοιασμό. Προέκυψαν οικονομοτεχνικής φύσης ζητήματα που αυτήν τη στιγμή είναι προς επίλυση», είπε, ενώ, μιλώντας για τις εξελίξεις στο Κυπριακό, εξήγησε ότι θα υπάρξει ακόμα μία διευρυμένη συζήτηση στον ΟΗΕ. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης τοποθετήθηκε και για τα πρόσφατα δημοσιεύματα με τις υποκλαπείσες συνομιλίες στελεχών της κυπριακής κυβέρνησης, κάνοντας λόγο για «υβριδική επίθεση» με στόχο την κυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη. «Η Ελλάδα στέκεται στο πλευρό της Κύπρου που θεωρώ ότι δέχεται υβριδική επίθεση σε σχέση με τον Πρόεδρό της», ανέφερε σχετικά.
Τουρκική ανησυχία για τον «Κίμων» και κραυγές για εισβολή σε νησιά
Εκτενείς ήταν οι αναφορές και τα ρεπορτάζ των τουρκικών ΜΜΕ για τη φρεγάτα «Κίμων» εστιάζοντας τα περισσότερα εξ αυτών στη λογική ότι η Ελλάδα εξοπλίζεται έχοντας επιθετικές βλέψεις έναντι της Τουρκίας, Τα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα άλλωστε, αποτελούν προσφιλές θέμα στην Τουρκία και των εθνικιστικών κυρίως, κύκλων. Και αυτό καθώς, οι αναλύσεις καταλήγουν ότι η Ελλάδα μέσω των συμμαχιών που έχει κτίσει με Γαλλία και Ισραήλ επιχειρεί να πετάξει την Τουρκία έξω από την περιοχή της ΝΑ Μεσογείου. Χωρίς φυσικά να λείπουν οι κορόνες εναντίον της χώρας μας με διάφορους αναλυτές να καλούν την τουρκική κυβέρνηση να κηρύξει τον πόλεμο ή να εισβάλει σε κάποια από τα νησιά του Αιγαίου.
Η εφημερίδα «Hurriyet» παρουσιάζει την παραλαβή της φρεγάτας ως μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος εκσυγχρονισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι πρόκειται για την πρώτη από τις φρεγάτες Belharra που έχει παραγγείλει η Ελλάδα από τη Γαλλία και υπογραμμίζει ότι η συμφωνία προβλέπει την απόκτηση συνολικά τεσσάρων πλοίων. Η εφημερίδα σημειώνει ότι η Αθήνα επενδύει συστηματικά σε σύγχρονα οπλικά συστήματα, επιδιώκοντας να ενισχύσει την αποτρεπτική της ικανότητα στη θάλασσα. Το haberler.com δίνει βαρύτητα στις δηλώσεις της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας που συνόδευσαν την παραλαβή της φρεγάτας. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, Έλληνες αξιωματούχοι τόνισαν ότι η φρεγάτα «Κίμων» ενισχύει την εθνική ασφάλεια και τη δυνατότητα προστασίας της ελληνικής κυριαρχίας. Σημειώνει επίσης, ότι η παράδοση της φρεγάτας παρουσιάστηκε στην Ελλάδα ως στρατηγικό ορόσημο και ως απόδειξη της στενής αμυντικής σχέσης με τη Γαλλία.
Tο CNN TURK υπό τον τίτλο «Συνεχίζεται η κούρσα εξοπλισμών», αναφέρει: «Η Ελλάδα αποκαλύπτει την πρώτη φρεγάτα Belharra. Η Ελλάδα έκανε ένα νέο βήμα στην ενίσχυση των όπλων της, η οποία ξεκίνησε μετά την κρίση του “Oruç Reis” στο Αιγαίο Πέλαγος το 2020. Η πρώτη από τις φρεγάτες κλάσης Belharra που παρήγγειλε από τη Γαλλία προστέθηκε στο δυναμικό του ελληνικού Στόλου». Η «Sabah» χαρακτηρίζει την παράδοση της φρεγάτας «Κίμων» ως γαλλική ενίσχυση προς το ελληνικό Ναυτικό υπογραμμίζοντας ότι οι Belharra θεωρούνται από τις πιο σύγχρονες της Ευρώπης και διαθέτουν προηγμένα συστήματα αεράμυνας και ανθυποβρυχιακού πολέμου.
Εφημερίδα Απογευματινή
