Με σαφή προειδοποίηση ότι αμφισβητούνται θεμελιώδεις σταθερές πάνω στις οποίες στηρίχθηκαν η μεταπολεμική ειρήνη και ευημερία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε το πλαίσιο των γεωπολιτικών ανησυχιών του κατά τη χθεσινή συζήτησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κώστα Τασούλα. Ο πρωθυπουργός εμφανίζεται ιδιαίτερα προβληματισμένος από τις ραγδαίες εξελίξεις στο διεθνές σύστημα και την κλιμακούμενη αντιπαράθεση Ευρώπης – Ηνωμένων Πολιτειών, με επίκεντρο τους σχεδιασμούς του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία. Σύμφωνα με συνομιλητές του, η ανησυχία αυτή είναι εντονότερη από κάθε άλλη περίοδο.
Νταβός με βαριά γεωπολιτική σκιά
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναχωρεί σήμερα για το Νταβός της Ελβετίας, όπου θα συμμετάσχει στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, σε μια συγκυρία αυξημένων διεθνών αβεβαιοτήτων. Παρότι η Ελλάδα αναγνωρίζεται διεθνώς για την οικονομική της πρόοδο –γεγονός που αποτυπώνεται και στην ανάδειξη του πρωθυπουργού στη θέση του προέδρου του Eurogroup– στο κυβερνητικό επιτελείο αντιλαμβάνονται ότι μια πιθανή ευρωαμερικανική ρήξη θα έχει αναπόφευκτους κραδασμούς και για τη χώρα.
Οι απειλές του Αμερικανού προέδρου για δασμούς και εμπορικές πιέσεις φαίνεται να έχουν προσωρινά παγώσει, ωστόσο το ζήτημα της Γροιλανδίας παραμένει ανοιχτό. Η προοπτική προσάρτησης εδάφους κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ εκλαμβάνεται από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ως δυνητικό σημείο θραύσης στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον.
Περιορισμένος χρόνος, πυκνό πρόγραμμα
Η παραμονή του πρωθυπουργού στο ελβετικό θέρετρο θα είναι συντομότερη από τον αρχικό σχεδιασμό, καθώς θα αναχωρήσει το μεσημέρι της Πέμπτης για να συμμετάσχει στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, με αποκλειστικό θέμα τη Γροιλανδία. Στο διάστημα αυτό, έχει προγραμματιστεί σειρά δημόσιων και ιδιωτικών επαφών, συμμετοχή σε κλειστά δείπνα, καθώς και παρουσία σε θεματικά πάνελ.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το Νταβός αποτελεί κομβική ευκαιρία διεθνούς προβολής της Ελλάδας, σημειώνοντας πως οι επενδύσεις είναι καθοριστικός παράγοντας για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής. Όπως τόνισε, το 2025 αποτέλεσε χρονιά-ρεκόρ για τις άμεσες ξένες επενδύσεις, με την κυβέρνηση να στοχεύει σε αντίστοιχη επίδοση και το 2026.
Ο «ελέφαντας στο δωμάτιο»: Τραμπ και νέοι θεσμοί
Κεντρικό σημείο αναφοράς στο Νταβός θα είναι η παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ, στην πρώτη δια ζώσης εμφάνισή του στην Ελβετία κατά τη δεύτερη θητεία του. Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί η πρότασή του για τη δημιουργία ενός «Συμβουλίου Ειρήνης», για το οποίο έχουν αποσταλεί προσκλήσεις σε δεκάδες χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.
Η συμμετοχή στο νέο όργανο προϋποθέτει οικονομική συνεισφορά ύψους 1 δισ. δολαρίων για τριετή θητεία, ενώ προβλέπεται ισόβια προεδρία του ίδιου του Τραμπ. Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις, το Συμβούλιο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στον ΟΗΕ, γεγονός που προκαλεί έντονες επιφυλάξεις στην Ευρώπη.
Ευρωπαϊκή επιφυλακτικότητα και ελληνική στάση
Από τη στιγμή που η πρόσκληση έφτασε στην Αθήνα, ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε ιδιαίτερα σκεπτικός, θέτοντας το ζήτημα σε συζητήσεις με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες. Ο Εμανουέλ Μακρόν έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι η Γαλλία δεν προτίθεται να συμμετάσχει, ενώ και η Γερμανία διατηρεί αποστάσεις. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Ελλάδα, με μοναδική ευρωπαϊκή εξαίρεση να εμφανίζεται η Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν.
Από το Μέγαρο Μαξίμου επισημαίνεται ότι πρόκειται για σύνθετο νομικό και θεσμικό ζήτημα, το οποίο εξετάζεται σε συνεννόηση με τους Ευρωπαίους εταίρους. Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι οι όποιες διεθνείς πρωτοβουλίες, ειδικά σε ευαίσθητα ζητήματα όπως η Γάζα, οφείλουν να κινούνται αποκλειστικά εντός του πλαισίου του ΟΗΕ, όπως προβλέπει και το ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο έχει υπερψηφίσει η Ελλάδα ως εκλεγμένο μέλος.
