Το ρεπορτάζ της «Κυριακάτικης Απογευματινής» επιβεβαιώνεται. Οπως πρώτη είχε αποκαλύψει η εφημερίδα μας προ των εορτών, κατά τους πρώτους μήνες του 2026 θα προκύψουν πολλές σημαντικές συναντήσεις, τόσο για το Κυπριακό, που φαίνεται πως ξεφεύγει από την αδράνεια των τελευταίων ετών, όσο και για το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μετέβη στη Νέα Υόρκη όπου παρενέβη στην Ανοιχτή Συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, ενώ συνάντησε και τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες, η συνάντησή τους διήρκεσε μια ώρα και επικεντρώθηκε στο Κυπριακό, το Διεθνές Δίκαιο, που εσχάτως αγνοούν οι ισχυροί του πλανήτη, τη Συρία, το παλαιστινιακό ζήτημα και τη Λιβύη.
Για το Κυπριακό, οι προθέσεις του κ. Γκουτέρες έγιναν σαφείς από τη στιγμή που διόρισε προσωπική απεσταλμένη, τη Μαρία Ανχελα Ολγκίν Κουέγιαρ. Πραγματοποιήθηκε, μάλιστα, άτυπη τριμερής συνάντηση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον νέο επικεφαλής του ψευδοκράτους, Τουφάν Ερχιουρμάν, στη οικία του ειδικού αντιπροσώπου του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, στη νεκρή ζώνη στην περιοχή του παλιού αεροδρομίου Λευκωσίας. Οι πληροφορίες περί σχεδιαζόμενης -επίσημης- πενταμερούς συνάντησης για το Κυπριακό επιβεβαιώθηκαν μετά τη συνάντηση του κ. Γεραπετρίτη με τον κ. Γκουτέρες, κατόπιν της οποίας ο Ελληνας υπουργός δήλωσε πως «όταν ωριμάσουν οι συνθήκες και υπάρξει κάποια απτή εξέλιξη στα ζητήματα τα οποία έχουμε σήμερα και έχουν να κάνουν με τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τότε θα υπάρξει και νέα συνάντηση σε διευρυμένη μορφή».
Οπως ανέφερε και το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της στήλης Big Mouth, «αν και οι Τούρκοι θέτουν ως όρο τη Συνομοσπονδία, η δική μας πλευρά θα επιμείνει σε ψήφισμα που θα αναφέρει μία κυριαρχία, μία ιθαγένεια και φυσικά μία διεθνή οντότητα». Αυτή είναι η πάγια θέση της Αθήνας και της Λευκωσίας, που ξεκαθαρίζουν ότι η διχοτόμηση του νησιού που προτείνει η άλλη πλευρά, η «λύση» των δύο κρατών δηλαδή, είναι εκτός πλαισίου και απορρίπτεται. Σύμφωνα, πάντως, με πληροφορίες, όλοι οι εμπλεκόμενοι συμφωνούν στο ότι είναι καλύτερο να «τρέξουν» το θέμα του Κυπριακού, προτού το ζήτημα μπει στο ραντάρ του Ντόναλντ Τραμπ και εν τέλει προκύψει ένα αποτέλεσμα που ούτε τους μεν θα ικανοποιεί ούτε τους δε.
Ο Μάρκο Ρούμπιο
Πάντως, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε ο κ. Γεραπετρίτης με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο, οι δύο άνδρες συζήτησαν για τις διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όπου ο Ελληνας ΥΠ.ΕΞ. επανέλαβε τη δέσμευση της Ελλάδας για προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. Επίσης επιβεβαίωσαν την εξαιρετική κατάσταση των σχέσεων Ελλάδας – ΗΠΑ, ενώ εστίασαν στις προετοιμασίες του έκτου γύρου του στρατηγικού διαλόγου στην Αθήνα, εντός των πρώτων μηνών του 2026, με πιθανή έλευση του Ρούμπιο στη χώρα μας, ωστόσο δεν κατέληξαν σε ημερομηνία.
Τεταµένο κλίµα
Μέσα σ’ αυτό το κλίμα προετοιμάζεται και το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, το οποίο, έπειτα από αρκετές αναβολές, θα λάβει χώρα στην Αγκυρα έως τα μέσα Φεβρουαρίου, καθώς μετά ξεκινά το Ραμαζάνι, χωρίς, ωστόσο, να έχει «κλειδώσει» ακόμα ημερομηνία. Στο πλαίσιο αυτού θα συναντηθούν οι Μητσοτάκης και Ερντογάν, όπως επίσης και αρκετοί υπουργοί των δύο χωρών.
Οι συνθήκες δεν θεωρούνται ευνοϊκές, καθώς η Τουρκία έχει προλάβει να δυναμιτίσει το κλίμα. Η αρχή έγινε με τις δύο NAVTEX που εξέδωσε προ ημερών, με τις οποίες υπενθύμισε τις πάγιες θέσεις της περί δικαιοδοσίας στο Αιγαίο και περί «αποστρατιωτικοποιημένων» νησιών. Η πρώτη ήταν μια γενική υπενθύμιση περί εκπομπής αγγελιών «που καλύπτουν την τουρκική υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος, τα όρια της οποίας μένει να οριοθετηθούν από τα παράκτια κράτη», ενώ η δεύτερη ανέφερε ονομαστικά τα νησιά, τα οποία είναι υπό καθεστώς «μόνιμης αποστρατιωτικοποίησης» και στα οποία δεν πρέπει -κατά τους Τούρκους- να γίνονται ασκήσεις. Ο λόγος για τη Θάσο, τον Αγιο Ευστράτιο, τα Ψαρά, τη Σαμοθράκη, τη Λήμνο, τη Λέσβο, τη Χίο, την Ικαρία, τη Σάμο, την Αστυπάλαια, τη Ρόδο, τη Χάλκη, την Κάρπαθο, την Κάσο, την Τήλο, τη Νίσυρο, την Κάλυμνο, τη Λέρο, την Πάτμο, τους Λειψούς, τη Σύμη, την Κω και το σύμπλεγμα του Καστελόριζου.
Αρχικά δόθηκε η εντύπωση ότι οι NAVTEX είχαν διάρκεια δύο ετών, γεγονός το οποίο δεν είθισται και δεν μπορεί να ισχύει, με τους Τούρκους να σπεύδουν να ξεκαθαρίσουν ότι οι NAVTEX τους έχουν αόριστη διάρκεια. Βεβαίως, το θέμα δεν είναι αυτό. Οπως έλεγαν αρμόδιες πηγές, δεν είναι η διάρκεια που τις καθιστά προκλητικές, αλλά το γεγονός ότι αμφισβητούν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Σαν να μην έφτανε αυτό, το τουρκικό υπουργείο Αμυνας εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία έλεγε grosso modo πως η Ελλάδα πρέπει να συντονίζεται με την Τουρκία για τυχόν έρευνες στο Αιγαίο και ότι «η διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων, που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των Νήσων Μη Στρατιωτικού Καθεστώτος, αντίκειται στις διεθνείς συμφωνίες». Προειδοποίησαν, μάλιστα, ότι «οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν να εξουδετερώνουν μονομερείς δραστηριότητες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας».
Σημειωτέον, η ανακοίνωση εξεδόθη την Πέμπτη, την ημέρα που ο Νίκος Δένδιας υποδεχόταν τη Γαλλίδα ομόλογό του, Κατρίν Βοτρέν, στην πρώτη «γαλανόλευκη» φρεγάτα Belharra, «Κίμων», απ’ όπου οι δύο υπ. Αμυνας ανακοίνωσαν την ανανέωση της ελληνογαλλικής αμυντικής συμφωνίας που προβλέπει και ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση επίθεσης από τρίτη χώρα. Σύμπτωση ή μη, η επιλογή των Τούρκων να εκτοξεύσουν απειλές εκείνη την ημέρα δεν πέρασε απαρατήρητη.
Για τις τουρκικές NAVTEX η Αθήνα, πέρα από διαβήματα διαμαρτυρίας, προχώρησε και σε αναφορά στον πρόεδρο της αρμόδιας επιτροπής του Διεθνούς Οργανισμού Ναυσιπλοΐας (ΙΜΟ), που έχει την ευθύνη της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας. «Είναι αυτονόητο ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και δεν θα αποθαρρυνθεί από τέτοιες σπασμωδικές και παράνομες ενέργειες», σχολίαζαν αρμόδιοι κύκλοι. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα και εν όψει της συνάντησης των δύο ηγετών, ανώτατη διπλωματική πηγή παραδεχόταν ότι «δεν υπάρχει σύγκλιση στα θεμελιώδη», ωστόσο τόνιζε ότι «δεν έχουμε κρίσεις. Εχουμε εντάσεις, αλλά όχι κρίσεις».
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
