Σε κομβικό διπλωματικό σταθμό εξελίσσεται η επικείμενη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, στο πλαίσιο της νέας συνεδρίασης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας (ΑΣΣ). Πρόκειται για μια συνάντηση με βαρύ πολιτικό και γεωστρατηγικό φορτίο, καθώς έρχεται σε μια συγκυρία αυξημένης αστάθειας διεθνώς, αλλά και ενώ η τουρκική πλευρά επαναφέρει στοιχεία της αναθεωρητικής της ατζέντας.
Η επανεκκίνηση του διαλόγου είχε συμφωνηθεί το καλοκαίρι του 2023, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, λίγες εβδομάδες μετά την επανεκλογή της Νέας Δημοκρατίας. Τότε, οι δύο ηγέτες είχαν καταλήξει όχι μόνο στη σύγκληση του ΑΣΣ, αλλά και στην ενεργοποίηση πολλαπλών διαύλων επικοινωνίας, με στόχο τη διαχείριση των διαφορών και την αποτροπή κρίσεων.
Η στρατηγική της Αθήνας: ανοιχτοί δίαυλοι χωρίς αυταπάτες
Παρά τις προκλήσεις και τις κατά διαστήματα οξείες δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων, το Μέγαρο Μαξίμου επιμένει στη γραμμή της λειτουργικής σχέσης με την Άγκυρα. Όπως έχει ξεκαθαρίσει ο πρωθυπουργός, η Ελλάδα αναγνωρίζει μία και μόνη διαφορά με την Τουρκία: την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ζήτημα που εκκρεμεί εδώ και δεκαετίες.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο περιοδικό Foreign Policy, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι, παρότι δεν υπάρχει σύγκλιση για την έναρξη διαπραγματεύσεων επί της ουσίας, τα τελευταία χρόνια έχει επιτευχθεί αποκλιμάκωση εντάσεων και έχει διαμορφωθεί ένα πλαίσιο συνεργασίας σε επιμέρους τομείς. Όπως επισήμανε, στη συνάντηση της Άγκυρας θα διατυπώσει ξεκάθαρες ελληνικές θέσεις, επιδιώκοντας παράλληλα να αξιοποιηθεί η πρόοδος που έχει ήδη καταγραφεί.
Στο ίδιο πνεύμα, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης υπογράμμισε ότι, ακόμη και μέσα σε συνθήκες έντασης, τέτοιες συναντήσεις συμβάλλουν στη διαμόρφωση συνθηκών ειρηνικής συνύπαρξης στην περιοχή.
Τα «ήρεμα νερά» και τα απτά αποτελέσματα
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι το κλίμα σχετικής ηρεμίας των τελευταίων δυόμισι ετών έχει αποφέρει συγκεκριμένα κεκτημένα, μεταξύ των οποίων:
- Μείωση της παραβατικότητας στον εναέριο χώρο
- Καλύτερη συνεργασία στο μεταναστευτικό–προσφυγικό, με συνολική υποχώρηση των ροών
- Διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για Τούρκους πολίτες σε 12 νησιά του Αιγαίου
- Ενίσχυση του διμερούς εμπορίου
Η συνάντηση της Άγκυρας είναι η πρώτη έπειτα από ενάμιση χρόνο, καθώς η τελευταία επαφή των δύο ηγετών είχε πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο του 2024 στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η διατήρηση ανοιχτών καναλιών επικοινωνίας λειτουργεί ως μηχανισμός άμεσης αποκλιμάκωσης σε περίπτωση κρίσης.
«Διάλογος δεν σημαίνει επ’ ουδενί εκχώρηση των δικαιωμάτων μας»
Ρεπορτάζ: Σπύρος Κάραλης – Απογευματινή
Γραμμή άμυνας κτίζει το Μέγαρο Μαξίμου απέναντι στην κριτική που δέχεται αλλά και σε αυτήν που αναμένεται να δεχθεί τις επόμενες μέρες αναφορικά με τη σκοπιμότητα της συνάντησης του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν, ειδικά σε αυτήν τη φάση κατά την οποία η τουρκική πλευρά εμφανίζεται να ανοίγει όλη την αναθεωρητική της ατζέντα. Η κυβέρνηση δέχεται ήδη τις πρώτες τροχιοδεικτικές βολές από την αντιπολίτευση, ιδιαίτερη προσοχή όμως δίνει στη στάση των Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά, λόγω της επίδρασης που ασκούν οι δύο πρώην πρωθυπουργοί στο νεοδημοκρατικό ακροατήριο και ευρύτερα σε έναν κόσμο που θεωρεί τα εθνικά θέματα πρωτεύοντα. Σε αυτό το κλίμα, ο Παύλος Μαρινάκης απάντησε σε υψηλούς τόνους με άρθρο του στο «Πρώτο Θέμα», κάνοντας κατ’ αρχάς αναφορά στην προϊστορία των συναντήσεων κορυφής και με την πάγια επισήμανση ότι διάλογος ανάμεσα στις δύο πλευρές δεν σημαίνει επ’ ουδενί εκχώρηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Αυστηρή απάντηση Π. Μαρινάκη στους υπερπατριώτες δεξιούς και κεντροαριστερούς για τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν
Το σημείο αυτό άλλωστε συνιστά κόκκινη γραμμή την οποία τόσο ο πρωθυπουργός όσο και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, φροντίζουν να αναδεικνύουν στις δημόσιες παρεμβάσεις τους και κάθε φορά που αναφέρονται στα Ελληνοτουρκικά. «Οι συζητήσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στο υψηλότερο επίπεδο ξεκίνησαν πριν από σχεδόν έναν αιώνα. Ήταν άραγε εθνικός υπονομευτής ο Ελευθέριος Βενιζέλος που τις ξεκίνησε, υπογράφοντας το 1930 και το Σύμφωνο Φιλίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας; Ή μήπως έβλαψε τα εθνικά μας συμφέροντα ο Αλέξανδρος Παπάγος, ο οποίος πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Άγκυρα το 1953;» διερωτάται ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στο άρθρο του, απαντώντας κατά βάση στον Αντώνη Σαμαρά και κατά δεύτερο λόγο στον Κώστα Καραμανλή, ο οποίος από την Καλαμάτα είχε επισημάνει πως δεν πρέπει να στέλνονται στην άλλη πλευρά μηνύματα τα οποία μπορεί να εκληφθούν ως υποχωρητικότητα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος προσθέτει ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει μία μόνο διαφορά με την Τουρκία, την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, αλλά διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας για τη μείωση της έντασης, τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών και τη σταθερότητα στην περιοχή. Παράλληλα υπογραμμίζει ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει ενισχύσει την αποτρεπτική ισχύ και τις συμμαχίες της χώρας, θωρακίζοντας την εθνική ασφάλεια χωρίς αυταπάτες, με αναφορές στην αναβάθμιση των F-16, στην ένταξη στο πρόγραμμα των F-35 και στην απόκτηση τεσσάρων φρεγατών Belharra. «Και από την αυγή της Μεταπολίτευσης μέχρι και σήμερα, ακόμα και σε περιόδους σφοδρότερης έντασης και ακόμα πιο ακραίας τουρκικής ρητορικής, μπορεί κανείς να χρεώσει ενδοτισμό σε όλους ανεξαιρέτως τους πρωθυπουργούς (από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή μέχρι τον Ανδρέα Παπανδρέου, από τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη μέχρι τον Κώστα Σημίτη και από τον Αντώνη Σαμαρά μέχρι τον Αλέξη Τσίπρα) επειδή συνέχισαν να συνομιλούν απευθείας με την πολιτική ηγεσία της Τουρκίας; Είμαι βέβαιος ότι η αυτονόητη απάντηση σε όλα τα παραπάνω είναι ένα ξεκάθαρο όχι», σημειώνει στο ίδιο πνεύμα ο κ. Μαρινάκης ολοκληρώνοντας τον κατάλογο των Ελλήνων πρωθυπουργών που συμμετείχαν σε συναντήσεις κορυφής με ονομαστική αναφορά στον Μεσσήνιο πολιτικό. Να σημειωθεί πως ο κ. Σαμαράς κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του είχε συναντήσει τον Ταγίπ Ερντογάν, τον Μάρτιο του 2013 στην Κωνσταντινούπολη και έναν χρόνο αργότερα στο Νιούπορτ της Ουαλίας, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Υπενθυμίζεται ότι ο πρώην πρωθυπουργός ανήμερα της Υπαπαντής είχε ασκήσει σφοδρή κριτική στον Κυριάκο Μητσοτάκη για το επικείμενο ταξίδι στην Άγκυρα με κατηγορίες πως κάνει κακό στη χώρα. «Συγγνώμη, δεν καταλαβαίνει τι κακό κάνει στον τόπο; Δεν τραυματίζεται η εικόνα της Ελλάδας και του Έλληνα πρωθυπουργού όταν πηγαίνει να συναντήσει τον Ερντογάν, την ίδια στιγμή που οι Τούρκοι ανακοινώνουν την παγκόσμια πρωτοτυπία -δεν έχει γίνει ποτέ στον πλανήτη αυτό- ότι μας βάζουν Navtex για το Αιγαίο επ’ αόριστον; Την ώρα που με τους δικούς τους χάρτες θεωρούν ότι ακόμα και στην Άνδρο, μέσα δηλαδή στις Κυκλάδες, “έχουν δικαιώματα”» είχε αναφέρει σχετικά μιλώντας στο Best TV.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
