Νομοσχέδιο για κράτος φιλικό προς τον πολίτη: 12 ερωτήσεις και απαντήσεις για τις αλλαγές στη γραφειοκρατία

Απλούστευση διαδικασιών, λιγότερα πιστοποιητικά, ψηφιακή παρακολούθηση υποθέσεων και νέοι κανόνες για ακίνητα και αποζημιώσεις πολιτών
11:01 - 9 Φεβρουαρίου 2026

Η κυβέρνηση δίνει διευκρινίσεις για το νέο νομοσχέδιο που στοχεύει στη μείωση της γραφειοκρατίας. Όπως τονίζεται, το σχέδιο νόμου εντάσσεται σε μια συνολική στρατηγική περιορισμού της γραφειοκρατίας και βελτίωσης των συναλλαγών των πολιτών με τη Δημόσια Διοίκηση.

Ακολουθούν αναλυτικά οι 12 βασικές ερωτήσεις και οι απαντήσεις που συνοδεύουν το σχέδιο νόμου.

1. Γιατί κατατίθεται τώρα το νομοσχέδιο για τη μείωση της γραφειοκρατίας;

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νομοσχέδιο αποτελεί συνέχεια προηγούμενων παρεμβάσεων, όπως η ψηφιοποίηση διαδικασιών μέσω του gov.gr, οι τηλεφωνικές γραμμές 1555 και 1566, η αξιολόγηση στο Δημόσιο και η μεταφορά αρμοδιοτήτων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Παρότι έχουν υπάρξει μετρήσιμα αποτελέσματα, αναγνωρίζεται ότι η προσπάθεια δεν έχει ολοκληρωθεί και συνεχίζεται.

2. Πώς επιλέχθηκαν οι διαδικασίες που αλλάζουν;

Οι παρεμβάσεις προέκυψαν από εκθέσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, προτάσεις βουλευτών, διάλογο με υπουργεία και καταγγελίες πολιτών. Από την επεξεργασία των στοιχείων εντοπίστηκαν 14 περιπτώσεις που αφορούν ευρύτερα κοινωνικά στρώματα και αντιμετωπίζονται με συγκεκριμένες λύσεις.

3. Τι αλλάζει με τα πιστοποιητικά και τις υπεύθυνες δηλώσεις;

Σε πολλές περιπτώσεις η διοικητική πράξη θα εκδίδεται άμεσα με υπεύθυνη δήλωση, η οποία θα ελέγχεται εκ των υστέρων. Αν διαπιστωθεί ανακρίβεια, η πράξη θα ανακαλείται και θα επιβάλλεται αυστηρή ποινή, ανάλογη με το όφελος που επιδιώχθηκε. Η δυνατότητα αυτή δεν θα ισχύει για όσους έχουν καταδικαστεί για ψευδή δήλωση.

4. Ποια πιστοποιητικά δεν θα ζητούνται πλέον;

Οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να προσκομίζουν έγγραφα που ήδη διαθέτει το Δημόσιο, όπως ληξιαρχικές πράξεις γάμου ή θανάτου, πτυχία, πιστοποιητικά συγγενών, κτηματολογικά έγγραφα και πιστοποιητικά ιθαγένειας.

5. Πότε το Δημόσιο δεν θα διεκδικεί ακίνητα πολιτών;

Το Δημόσιο δεν θα προχωρά σε διεκδικήσεις όταν δεν διαθέτει τίτλο ή αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Η ρύθμιση αφορά περιπτώσεις όπου ιδιώτες διαθέτουν τίτλους πριν το 1975, έχουν εγκατασταθεί με υπόδειξη δημόσιας αρχής ή κατέχουν προσωρινά παραχωρητήρια. Εξαιρούνται αιγιαλοί, αρχαιολογικοί χώροι και δασικές εκτάσεις.

6. Τι αλλάζει για τις εκκρεμείς δίκες ακινήτων;

Για ακίνητα που εμπίπτουν στις νέες ρυθμίσεις, καταργούνται οι εκκρεμείς δίκες και δεν θα ξεκινούν νέες, εφόσον έχουν παρέλθει οι σχετικές προθεσμίες μετά την κτηματογράφηση.

7. Πώς θα παρακολουθεί ο πολίτης την πορεία της υπόθεσής του;

Δημιουργείται ηλεκτρονική πλατφόρμα όπου ο πολίτης θα βλέπει την εξέλιξη της υπόθεσής του, τον αρμόδιο υπάλληλο και τον εκτιμώμενο χρόνο διεκπεραίωσης.

8. Τι αλλάζει με τις εγκυκλίους του Δημοσίου;

Οι εγκυκλίοι θα αναρτώνται υποχρεωτικά στις ιστοσελίδες των αρμόδιων υπουργείων ή φορέων. Αν δεν αναρτηθούν, δεν θα ισχύουν. Στόχος είναι οι πολίτες να βρίσκουν εύκολα την ισχύουσα εγκύκλιο.

9. Πώς θα ενημερώνονται οι πολίτες για τα ωράρια των υπηρεσιών;

Τα ωράρια λειτουργίας όλων των δημοσίων υπηρεσιών θα αναρτώνται υποχρεωτικά στις επίσημες ιστοσελίδες των φορέων, ώστε να αποφεύγονται άσκοπες μετακινήσεις.

10. Τι σημαίνει ότι οι συμβολαιογράφοι γίνονται one stop shop;

Οι συμβολαιογράφοι θα αναλαμβάνουν όλη την προεργασία για τη μεταβίβαση ακινήτων, από τη συλλογή δικαιολογητικών έως την υποβολή δηλώσεων και την πληρωμή φόρων. Οι πολίτες θα χρειάζεται μόνο να υπογράψουν, με αντίστοιχη αμοιβή για τις πρόσθετες υπηρεσίες.

11. Ποιος είναι ο ρόλος των πιστοποιημένων επαγγελματιών;

Η κυβέρνηση επικαλείται θετικά αποτελέσματα από τη συμμετοχή πιστοποιημένων επαγγελματιών σε τομείς όπως ο ΕΦΚΑ, όπου μειώθηκε δραστικά ο χρόνος απονομής συντάξεων. Ανάλογες πρακτικές επεκτείνονται και σε δηλώσεις αγροτών και κτηνοτρόφων για ενισχύσεις.

12. Τι προβλέπεται για αποζημιώσεις και συμμόρφωση του Δημοσίου;

Θεσπίζεται πάγια ρύθμιση για αποζημιώσεις λόγω ψυχικής οδύνης ή ηθικής βλάβης σε περιπτώσεις όπως φυσικές καταστροφές, δυστυχήματα ή ιατρικά σφάλματα. Παράλληλα, το Δημόσιο θα έχει προθεσμία έξι μηνών να συμμορφώνεται με δικαστικές αποφάσεις, με δυνατότητα επιβολής κυρώσεων.