Σημαντικό ορόσημο για το εθνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων αποτελεί η υπογραφή των Συμβάσεων Μίσθωσης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της κοινοπραξίας Chevron – HELLENiQ ENERGY για τέσσερα θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου. Η τελετή πραγματοποιείται στο Μουσείο της Ακρόπολης, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης και της πρέσβειρας των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, υπογραμμίζοντας τον γεωπολιτικό συμβολισμό της συμφωνίας.
Τις συμβάσεις υπογράφουν, εκ μέρους των εταιρειών, ο αντιπρόεδρος της Chevron Γκάβιν Λιούις και ο διευθύνων σύμβουλος της HELLENiQ ENERGY Ανδρέας Σιάμισης, ενώ το Δημόσιο εκπροσωπείται από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και τον επικεφαλής της ΕΔΕΥΕΠ Αριστοφάνη Στεφάτο.
Οι συμβάσεις αφορούν τα οικόπεδα «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ» και αμέσως μετά την υπογραφή τους θα κατατεθούν προς κύρωση στη Βουλή, ανοίγοντας τον δρόμο για την έναρξη του πρώτου κύκλου γεωφυσικών ερευνών.
Το χρονοδιάγραμμα και τα τεχνικά βήματα
Μετά την κοινοβουλευτική κύρωση, το επόμενο κρίσιμο στάδιο είναι η έγκριση του Περιβαλλοντικού Σχεδίου Δράσης, που τοποθετείται χρονικά προς το φθινόπωρο. Στόχος είναι έως τα τέλη του 2026 να ξεκινήσουν οι πρώτες δισδιάστατες (2D) σεισμικές έρευνες σε έκταση περίπου 47.000 τ.χλμ.
Η διαδικασία προβλέπει:
-
Συλλογή και επεξεργασία γεωφυσικών δεδομένων
-
Αξιολόγηση των γεωλογικών δομών
-
Στοχευμένες τρισδιάστατες (3D) σεισμικές έρευνες
-
Απόφαση για πιθανές ερευνητικές γεωτρήσεις
Παράλληλα, στο «Μπλοκ 2» στο Ιόνιο προγραμματίζεται η πρώτη διερευνητική γεώτρηση μετά από περίπου 40 χρόνια, με τη συμμετοχή της Exxon Mobil, ενισχύοντας τη δυναμική του ελληνικού ενεργειακού χαρτοφυλακίου.
Μητσοτάκης: Η Ελλάδα κάνει άλμα στον τομέα της ενέργειας
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την υπογραφή των συμβάσεων για τα τέσσερα θαλάσσια μπλοκ νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου ως ένα σημαντικό άλμα για την Ελλάδα στον τομέα της ενέργειας. Όπως επεσήμανε, η περιοχή που θα καλυφθεί από τις πρώτες γεωφυσικές έρευνες εκτείνεται σε 47.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ μελλοντικά το εύρος αυτό αναμένεται να διπλασιαστεί.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα αντιλαμβάνεται τη στρατηγική σημασία των υδρογονανθράκων και για τον λόγο αυτό έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές μεταφοράς, εργοστάσια και συστήματα ενεργειακής διαχείρισης, γεγονός που καθιστά πλέον τη χώρα ικανή να εξάγει ηλεκτρική ενέργεια.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην απόφαση της χώρας να μειώσει την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, χαρακτηρίζοντάς την ως ιστορική ευκαιρία. Ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου παρουσιάζεται ως αξιόπιστη εναλλακτική λύση για την ενεργειακή τροφοδοσία της χώρας, ενισχύοντας τη γεωστρατηγική της θέση στην περιοχή.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν, εκτός του πρωθυπουργού, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, η Αμερικανίδα πρέσβης στην Αθήνα Κίμπερλι Γκιλφόιλ, ο αντιπρόεδρος της Chevron, Γκάβιν Λιούις, καθώς και ο διευθύνων σύμβουλος της HELLENiQ ENERGY, Ανδρέας Σιάμισης.
Μετά την τελετή στο Μέγαρο Μαξίμου, προγραμματίστηκε εκδήλωση στο Μουσείο της Ακρόπολης, όπου παρουσιάστηκαν οι βασικοί άξονες του ερευνητικού προγράμματος και τα επόμενα βήματα, δίνοντας έμφαση στη στρατηγική σημασία των επενδύσεων για την ενεργειακή ασφάλεια και την αναβάθμιση της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτό το πρόγραμμα αποτελεί, όπως σημείωσε ο πρωθυπουργός, ορόσημο για τη χώρα, μεταφέροντας τη θεωρητική δυνατότητα αξιοποίησης υδρογονανθράκων σε μια πράξη επιχειρησιακής εφαρμογής με ορίζοντα σημαντικών ωφελειών σε ενεργειακό, οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο.
Στρατηγικό και γεωπολιτικό μήνυμα
Η χρονική συγκυρία της συμφωνίας δεν θεωρείται τυχαία. Η είσοδος της Chevron στην ελληνική ΑΟΖ εκπέμπει σήμα αμερικανικής στήριξης στα ενεργειακά projects της χώρας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα αναβαθμίζεται σε στρατηγικό ενεργειακό κόμβο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ο κ. Παπασταύρου χαρακτηρίζει τη συμφωνία «στρατηγικό βήμα», τονίζοντας ότι η Ελλάδα ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα με βάση το Διεθνές Δίκαιο και αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους. Από την πλευρά της, η ΕΔΕΥΕΠ επισημαίνει ότι η συμμετοχή μεγάλων διεθνών ομίλων αυξάνει τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων, με οφέλη σε ενεργειακό, οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι τα νέα μπλοκ γειτνιάζουν με τις παραχωρήσεις «Δυτικά» και «Νοτιοδυτικά της Κρήτης», όπου operator είναι η Exxon Mobil. Δημιουργείται έτσι ένα πλαίσιο «ευγενούς άμιλλας» μεταξύ δύο αμερικανικών κολοσσών, που δυνητικά επιταχύνει τις διαδικασίες.
Το αποτύπωμα της Chevron στην Ανατολική Μεσόγειο
Η παρουσία της Chevron στην περιοχή είναι ήδη ισχυρή. Στο Ισραήλ λειτουργεί ως operator στο κοίτασμα Λεβιάθαν και συμμετέχει στο Ταμάρ. Στην Κύπρο έχει ποσοστό στο κοίτασμα «Αφροδίτη», ενώ στην Αίγυπτο δραστηριοποιείται διαχρονικά σε όλο το φάσμα της αλυσίδας ενέργειας. Πρόσφατα εξασφάλισε δικαιώματα έρευνας στη Λιβύη και υπέγραψε MoU για αξιολόγηση κοιτασμάτων ανοικτά της Συρίας.
Η επέκταση στην Ελλάδα εντάσσεται σε αυτή τη συνολική στρατηγική εδραίωσης στην Ανατολική Μεσόγειο, καθιστώντας τη χώρα μας τμήμα ενός ευρύτερου ενεργειακού πλέγματος που διαμορφώνεται στην περιοχή.
Η «μεγάλη εικόνα»
Η συμφωνία με Chevron δεν αφορά μόνο έρευνες υδρογονανθράκων. Αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού που στοχεύει:
-
Στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας
-
Στη διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων
-
Στην προσέλκυση επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας
-
Στη δημιουργία θέσεων εργασίας
-
Στην αναβάθμιση της γεωπολιτικής ισχύος της Ελλάδας
Με την κύρωση των συμβάσεων, ξεκινά μια νέα φάση. Το ερώτημα πλέον μετατοπίζεται από το «αν» στο «τι» και «πότε»: τι αποθέματα μπορεί να κρύβει το ελληνικό υπέδαφος και πότε η χώρα θα αποκτήσει σαφή εικόνα για το ενεργειακό της δυναμικό.
