Οι υπογραφές της 16ης Φεβρουαρίου 2026 μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και της Chevron για την εκχώρηση δύο περιοχών, τις Νότια Κρήτη Ι και ΙΙ, λόγω της γεωγραφικής θέσης τους, έχουν δύο σημαντικότατες διαστάσεις: την καθαρά ενεργειακή για εύρεση μεγάλων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων και τη γεωπολιτική, λόγω των διεκδικήσεων της Λιβύης (και Τουρκίας) για το 85%, τουλάχιστον, των δύο περιοχών.
Ο διαγωνισμός έγινε ύστερα από εκδήλωση ενδιαφέροντος της Chevron.
Όσον αφορά το ενεργειακό μέρος για την ανακάλυψη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, μετά λόγου γνώσεως, θα έλεγα ότι είναι πολύ νωρίς για πανηγυρισμούς και… κελεμπίες. Υπάρχουν αρκετές ενδείξεις για πιθανή ύπαρξη υδρογονανθράκων, αλλά όχι αποδείξεις. Πριν να γίνουν οι απαραίτητες έρευνες, με εκτεταμένα σεισμογραφικά προγράμματα, ακολουθούμενα από ερευνητικές γεωτρήσεις, δεν μπορούμε να μιλούμε για… κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Οι περιοχές αυτές είναι ακόμα «ανώριμες» από ερευνητική άποψη. Πρέπει να μάθουμε αρκετά ακόμα για τα πετρελαϊκά τους συστήματα. Οι θάλασσες έχουν πολύ βαθιά νερά, είναι πολύπλοκες γεωλογικά και θα χρειασθεί χρόνος και πολλά κεφάλαια για να φτάσουμε στο τελικό αποτέλεσμα. Οτιδήποτε άλλο είναι σπέκουλα. Για να φτάσουμε στις γεωτρήσεις, μειώνοντας τους χρόνους, θα πρέπει να ξεπερασθούν πολλά εμπόδια, κυρίως γραφειοκρατικά, με έμφαση την περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Από τη φύση της περιοχής και των ερευνών, η πρώτη φάση των ερευνών, με την πρώτη γεώτρηση, θα κοστίσει πάνω από 100.000.000 ευρώ και θα καταβληθεί εξ ολοκλήρου από τις εταιρείες. Οι στόχοι που θα επιλεγούν θα πρέπει να είναι μεγάλοι αρκετά, ώστε να ικανοποιούν τα κριτήρια βιωσιμότητας, δεδομένου ότι τα κόστη εκμετάλλευσης θα είναι πολλαπλάσια των αρχικών ερευνών, που θα επωμισθούν και πάλι οι εταιρείες. Πριν από μία πενταετία δεν πρέπει να περιμένουμε γεώτρηση και αποτελέσματα.
Όσον αφορά τη γεωπολιτική διάσταση, το πανηγυρικό κλίμα δικαιολογείται πλήρως. Για την ακύρωση του συγκεκριμένου ελληνικού διαγωνισμού, για τις δύο περιοχές νότια της Κρήτης, Τουρκία και Λιβύη καταβάλανε πολλές προσπάθειες για την ακύρωση ή την αποτυχία του.
Υπενθυμίζω τις ρηματικές διακοινώσεις της Λιβύης στον ΟΗΕ στις 17 Μαΐου 2025 και 17 Ιουλίου του 2025, με χάρτες και συντεταγμένες, που υπερκαλύπτουν κατά 85% τις δύο περιοχές νότια της Κρήτης, τις υποστηρικτικές δηλώσεις Φιντάν, τις συμφωνίες της TPAO (τουρκικής εταιρείας πετρελαίου) με την αντίστοιχη λιβυκή, τις δελεαστικές υποσχέσεις προς τη Chevron για εκχωρήσεις περιοχών στις πετρελαιοφόρες περιοχές της Λιβύης κ.λπ. κ.λπ. Παρ’ όλα αυτά, η Chevron επέμενε στη συμμετοχή της στον ελληνικό διαγωνισμό, τον κέρδισε και υπέγραψε τις συμβάσεις. Έτσι το τουρκολιβυκό μνημόνιο και το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» υπέστηκαν σοβαρά πλήγματα. Συγχαρητήρια στις αρμόδιες ελληνικές Αρχές για την επιτυχία.
Τέλος, θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι το 2019 υπήρχαν 13 ενεργές συμβάσεις ερευνών υδρογονανθράκων στην Ελλάδα. Μετά την αλλοπρόσαλλή πολιτική της πράσινης μετάβασης παρέμειναν μόνο 5 συμβάσεις, με την επιστροφή 8 περιοχών και την αποχώρηση της Total Repsol. Αυτήν τη φορά προστίθενται τέσσερις. Ελπίζω σε σταθερότητα, συνέχεια και συνέπεια για να υπάρξουν επιτυχίες στο αποτέλεσμα.
Του δρ Κωνσταντίνου Νικολάου-Γεωλόγου πετρελαίων- Ενεργειακού οικονομολόγου
