Στις ΗΠΑ θα χτυπήσει ο σφυγµός του Κάθετου ∆ιαδρόµου τις επόµενες ηµέρες. Στις 24 Φεβρουαρίου, στην Ουάσινγκτον, σε αίθουσα του Λευκού Οίκου, οι υπουργοί Ενέργειας και Εσωτερικών των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ και
Νταγκ Μπέργκαµ, θα συναντηθούν µε τους υπουργούς Ενέργειας των χωρών που συµµετέχουν στον Κάθετο ∆ιάδροµο και τους διαχειριστές συστηµάτων φυσικού αερίου και τις ρυθµιστικές αρχές, προκειµένου να εξεταστούν
τα βήµατα που απαιτούνται για να ξεµπλοκάρει η πλήρης εµπορική λειτουργία του έργου. Ιδιαίτερη σηµασία έχει και η παρουσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία θα εκπροσωπηθεί από την επικεφαλής της Γενικής ∆ιεύθυνσης Ενέργειας, Ντίτε Γιόργκενσεν. Από ελληνικής πλευράς θα συµµετάσχει ο Σταύρος Παπασταύρου, ο διευθύνων σύµβουλος της AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, και ο επικεφαλής της ∆ΕΠΑ Εµπορίας, Κώστας Ξιφαράς.
Πρόκειται για ένα ραντεβού που βάζει τον Κάθετο ∆ιάδροµο στο «µικροσκόπιο», καθώς συµπυκνώνει σε µία διαδροµή το κρίσιµο ερώτηµα της επόµενης µέρας: Πώς το έργο θα καταστεί εµπορικά ελκυστικό, ώστε να ξεκινήσει η ροή αµερικανικού LNG από τους ελληνικούς τερµατικούς σταθµούς προς την Ουκρανία και δυτικά προς Ουγγαρία και Σλοβακία, δίνοντας πρακτική υπόσταση στη διαδροµή που φιλοδοξεί να καλύψει µέρος των αναγκών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. ∆εν πρόκειται απλώς για ακόµη ένα project υποδοµών, αλλά για έναν «άξονα» που καλείται να µετατρέψει τις δυνατότητες της περιοχής σε µετρήσιµες ροές και δεσµευτικά συµβόλαια.
Εκεί όπου η πολιτική βούληση πρέπει να «κουµπώσει» µε τη ρυθµιστική πραγµατικότητα και το εµπορικό ενδιαφέρον.Το επικείµενοραντεβού αναµένεται να λειτουργήσει ως κρίσιµο τεστ αντοχής για την ενεργειακή ασφάλεια εφοδιασµού της Ευρώπης, αλλά και ως µέτρο βαρύτητας για τον ρόλο της Ελλάδας ως διαµετακοµιστικού κόµβου στην ευρύτερη περιοχή, µε φόντο τον στόχο της απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικόαέριο. Τους τελευταίους µήνες διαµορφώνεται ένα αναβαθµισµένο πλαίσιο στις ελληνοαµερικανικές σχέσεις, µε κοινό παρονοµαστή την αξιοποίηση στο µέγιστο της γεωγραφικής και γεωστρατηγικής θέσης της Ελλάδας και τη διαχρονική αναγνώρισή της ως πυλώνα σταθερότητας και αξιόπιστου συµµάχου στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αµερικανίδα πρέσβειρα στην Αθήνα, Κίµπερλι Γκιλφόιλ, µιλώντας πρόσφατα, επεσήµανε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο του αµερικανικού σχεδιασµού, µε τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραµπ να στηρίζει το έργο.
Η Ουάσινγκτον έχει καταστήσει σαφές ότι επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία και το αποτύπωµά της στην Ανατολική Μεσόγειο, µε τον ενεργειακό τοµέα να αποτελεί βασικό δίαυλο αυτής της στόχευσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα διεκδικεί έναν πολυδιάστατο ρόλο. Μέσω του Κάθετου ∆ιαδρόµου επιδιώκει να λειτουργήσει ως κόµβος εναλλακτικής τροφοδότησης της ευρωπαϊκής αγοράς µε φυσικό αέριο, αξιοποιώντας τις λιµενικές της υποδοµές και τις πλωτές µονάδες αποθήκευσης και επαναεριοποίησης που ενισχύουν τη δυναµική της. Η δυναµική αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη ανάπτυξης νέων υποδοµών φυσικού αερίου, ανοίγοντας παράθυρο για έργα όπως η δηµιουργία δεύτερου FSRU ((Floating Storage and Regasification Unit – Πλωτή Μονάδα Αποθήκευσης και
Αεριοποίησης) επί ελληνικού εδάφους, που θα ενισχύσουν τη δυναµικότητα και τον ρόλο της χώρας στη διαδροµή τροφοδοσίας της περιοχής.
Το στοίχηµα πάντως είναι να ξεπεραστούν οι «παιδικές ασθένειες» που ταλανίζουν το project, να
αντιµετωπιστούν ρυθµιστικά και εµπορικά ζητήµατα. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα τέλη διέλευσης και η µεθοδολογία τιµολόγησης κατά µήκος της διαδροµής -ιδίως σε χώρες όπως η Ρουµανία– καθώς και η συµµόρφωση µε τους κανόνες τρίτης πρόσβασης και αγοράς. Οι διαδροµές µέσω Ελλάδας παραµένουν αντικειµενικά ακριβότερες, λόγω γεωγραφίας, πολλαπλών διασυνοριακών τελών και κόστους LNG, εικόνα που επιβεβαιώθηκε και από τις πρόσφατες δηµοπρασίες χωρητικότητας χωρίς ουσιαστικό ενδιαφέρον. Το ζητούµενο είναι να καταστεί ο Κάθετος ∆ιάδροµος πραγµατικά ανταγωνιστικός. Για να λειτουργήσει, όµως, αποτελεσµατικά απαιτείται συντονισµένη ευρωπαϊκή παρέµβαση που θα διασφαλίσει τη βιωσιµότητά του.
Η ελληνική πλευρά προσέρχεται στο τραπέζι µε στόχο να «κλειδώσει» τις µακροπρόθεσµες ποσότητες LNG που θα κινούνται κατά µήκος του Κάθετου ∆ιαδρόµου, ενώ παράλληλα επιδιώκει την εξασφάλιση βραχυπρόθεσµων συµβολαίων για την περίοδο 2026-2030, ώστε το project να αποκτήσει άµεση εµπορική υπόσταση.
Κυριακάτικη Απογευματινή
