Ρεπορτάζ: Πένυ Αβραμίδη
Με ανησυχία παρακολουθεί η Αθήνα τη νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή έχοντας ως βασική προτεραιότητα την ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στην περιοχή και ενώ ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, αποδύεται σε αγώνα δρόμου επαφών με τους ηγέτες των χωρών του Κόλπου.
Η στάση της Ελλάδας εν μέσω μιας νέας κρίσης που λαμβάνει χώρα σε ένα ήδη βεβαρημένο και εύφλεκτο γεωπολιτικό τοπίο εστιάζει στην ανάγκη για την αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης, ενώ το Μέγαρο Μαξίμου εκπέμπει το μήνυμα πως παρακολουθεί με ψυχραιμία τις εξελίξεις στο Ιράν, με την Ελλάδα να παρουσιάζεται ως δύναμη σταθερότητας και υπευθυνότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ήδη από το περασμένο καλοκαίρι όταν ξέσπασε ο πόλεμος των 12 ημερών είχε τονίσει ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο, ενώ στη χθεσινή ανασκόπηση του κυβερνητικού έργου επανέλαβε ότι η περαιτέρω κλιμάκωση πρέπει να αποφευχθεί, τονίζοντας την ανάγκη προστασίας των αμάχων και σεβασμού στο Διεθνές Δίκαιο, που αποτελεί και το κεντρικό στοιχείο της ελληνικής στάσης απέναντι στη γενικευμένη κρίση στη Μέση Ανατολή. Εξάλλου, η Ελλάδα διεκδικεί να έχει και ρόλο και λόγο σε όσα συμβαίνουν στην ευρύτερη γειτονιά της, ενώ ως μη μόνιμο εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας έχει δώσει δείγματα γραφής ότι λειτουργεί ως πάροχος ασφαλείας, στην πράξη.
Τα δεδομένα που διαμορφώνονται από τις καταιγιστικές εξελίξεις στο Ιράν, όπως και τις πιθανές επιπτώσεις σε όλα τα επίπεδα: διπλωματικό, γεωπολιτικό και επίπεδο ασφάλειας, αναλύθηκαν διεξοδικά στο ΚΥΣΕΑ που συνεδρίασε το απόγευμα του Σαββάτου, μετά την ολοκλήρωση του οποίου ο ΥΠΕΞ, Γιώργος Γεραπετρίτης, υπογράμμισε τη μέριμνα της Πολιτείας για την προστασία των Ελλήνων πολιτών στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Στο ίδιο πλαίσιο, το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής παρακολουθεί διαρκώς τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ, ενώ το Κέντρο Επιχειρήσεων βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τις εταιρείες που έχουν ελληνικά πλοία στην περιοχή.
Σε αυτή την κρίσιμη καμπή για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι καταιγιστικές εξελίξεις στο Ιράν, οι οποίες έχουν προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία και απειλούν να αποσταθεροποιήσουν πλήρως την ευρύτερη περιοχή, ενώ ο Έλληνας πρωθυπουργός έθεσε ως απόλυτη προτεραιότητα την ανάγκη αποφυγής περαιτέρω κλιμάκωσης, υπογραμμίζοντας ότι η αυτοσυγκράτηση είναι ο μόνος δρόμος για να αποτραπεί μια γενικευμένη ανάφλεξη που θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια ασφάλεια και την οικονομία. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ασφάλεια των Ελλήνων υπηκόων, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες προς τον πρίγκιπα διάδοχο για την άψογη συνεργασία της Σαουδικής Αραβίας με τις ελληνικές διπλωματικές Αρχές.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον εμίρη του Κατάρ, σεϊχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θανί και με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεϊχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχαγιάν όπως και με τον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Χριστοδουλίδη.
Τηλεδιάσκεψη για επαναπατρισμό των Ελλήνων
Του Τρύφωνα Ιωαννίδη
Άμεση ήταν η αντίδραση της ελληνικής διπλωματίας απέναντι στη νέα κρίση στη Μέση Ανατολή, με το υπουργείο Εξωτερικών να ενεργοποιεί σχέδιο προστασίας των Ελλήνων πολιτών, να οργανώνει πιθανούς επαναπατρισμούς και να συμμετέχει στις έκτακτες ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις για τις εξελίξεις στην περιοχή.
Η κλιμάκωση της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει θέσει σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα το υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο κινήθηκε άμεσα, με βασική προτεραιότητα την ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή.
Σε αυτό το πλαίσιο πραγματοποιήθηκε τηλεδιάσκεψη του υπουργού Εξωτερικών με τους επικεφαλής των ελληνικών πρεσβειών και προξενείων στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή, κατά την οποία αξιολογήθηκε η ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση που επικρατεί επί του πεδίου. Στο επίκεντρο της σύσκεψης βρέθηκαν ζητήματα ασφάλειας, διαμονής και διαχείρισης των αιτημάτων επαναπατρισμού Ελλήνων πολιτών. Για τον σκοπό αυτό έχει ενεργοποιηθεί ειδική ψηφιακή πλατφόρμα μέσω των κατά τόπους διπλωματικών Αρχών, ώστε να καταγράφονται άμεσα όσοι επιθυμούν να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Ο υπουργός έδωσε σαφείς οδηγίες για πλήρη επαγρύπνηση των αποστολών και για την προετοιμασία της ασφαλούς επιστροφής των πολιτών, μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες και αποκατασταθεί η εναέρια κυκλοφορία, ζητώντας παράλληλα συνεχή επικοινωνία με τις ελληνικές κοινότητες.
Οδηγίες Γεραπετρίτη για την ασφαλή επιστροφή πολιτών από τη Μέση Ανατολή και έκτακτη Ευρωσύσκεψη
Την ίδια στιγμή ενεργοποιήθηκε η Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων του υπουργείου Εξωτερικών, ενώ όλες οι ελληνικές διπλωματικές αποστολές στην περιοχή βρίσκονται σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής. Οι αρμόδιες υπηρεσίες παρακολουθούν διαρκώς τις εξελίξεις και συντονίζουν την παροχή προξενικής συνδρομής όπου απαιτείται. Παράλληλα, ενισχύθηκε η προξενική αρωγή μέσω της ενεργοποίησης επιπλέον τηλεφωνικών γραμμών εκτάκτου ανάγκης, προκειμένου να παρέχεται άμεση ενημέρωση και υποστήριξη σε Έλληνες πολίτες που βρίσκονται στις πληγείσες περιοχές.
Παράλληλα με τις επιχειρησιακές ενέργειες, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, συμμετείχε σε έκτακτη τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία συγκλήθηκε με πρωτοβουλία της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας και αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κάγια Κάλας, με αντικείμενο τις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης αναδείχθηκαν ως βασικές προτεραιότητες η ανάγκη αποκλιμάκωσης μέσω της διπλωματίας, ο ουσιαστικός έλεγχος του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν, η διασφάλιση ασφαλών επαναπατρισμών Ευρωπαίων πολιτών και η προστασία της θαλάσσιας ασφάλειας στην περιοχή. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην έκφραση αλληλεγγύης προς συμμάχους στον Κόλπο, καθώς και στην ανάγκη αντιμετώπισης της διακίνησης ψευδών πληροφοριών που εντείνουν την αστάθεια.
Η ελληνική διπλωματία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, διατηρώντας συνεχή συντονισμό με Ευρωπαίους και διεθνείς εταίρους, με στόχο την προστασία των πολιτών και τη συμβολή στη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.
Σύσκεψη Δένδια
Ρεπορτάζ: Δημήτρης Ανδριόπουλος
Η κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, η στρατιωτική ετοιμότητα της χώρας μας, με τις δυνάμεις να είναι σε αυξημένη επαγρύπνηση, καθώς και τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας σε αμερικανικούς στόχους επί ελληνικού εδάφους, αποτέλεσαν το αντικείμενο έκτακτης σύσκεψης στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας που συγκάλεσε χθες ο υπουργός Νίκος Δένδιας, ο οποίος βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με ομολόγους του από συμμαχικές χώρες και ενημερώνεται για τις εξελίξεις.
Είχε προηγηθεί το Σάββατο το απόγευμα το ΚΥΣΕΑ στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, όπου έγινε ανάλυση της κατάστασης και των εξελίξεων από κάθε υπουργείο. Κατά τη χθεσινή σύσκεψη στην αίθουσα του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων τονίστηκε πως έχουν τεθεί σε εφαρμογή όλα τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα και έχουν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας που προβλέπονται. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ελληνική παρουσία είναι έντονη στην ευρύτερη περιοχή, καθώς η φρεγάτα μας «Ύδρα», που συμμετέχει στην επιχείρηση «Ασπίδες», πλέει στα νερά της Ερυθράς Θάλασσας, ενώ 100 Έλληνες στρατιωτικοί βρίσκονται στη Σαουδική Αραβία για την υποστήριξη των πυραυλικών συστημάτων Patriot τους οποίους έχουμε παραχωρήσει. Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΣ, αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο Αρχηγός ΓΕΝ, αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας, ο Αρχηγός ΓΕΑ, αντιπτέραρχος Δημοσθένης Γρηγοριάδης, ο διευθυντής του Ε’ Κλάδου Πληροφοριών του ΓΕΕΘΑ, υποστράτηγος Εμμανουήλ Χατζής, ανώτατοι αρμόδιοι αξιωματικοί και ο διπλωματικός σύμβουλος του υπουργού Εθνικής Άμυνας, πρέσβης Γεώργιος Αρναούτης.
Χαμόγελα από ΕΕ για τον θάνατο Χαμενεΐ
Με σκεπτικισμό υποδέχτηκε η διεθνής κοινότητα την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδρίασε εκτάκτως, χωρίς να ληφθεί κάποια απόφαση, όπως ήταν αναμενόμενο.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι η παρούσα συγκυρία ενέχει «πραγματικό κίνδυνο αστάθειας» που θα μπορούσε να οδηγήσει την περιοχή σε νέα σπείρα βίας. Καλωσόρισε, όμως, τον θάνατο του Αγιατολάχ Χαμενεΐ, κάνοντας λόγο για «ανανεωμένη ελπίδα για τον λαό του Ιράν» και υπογραμμίζοντας ότι το μέλλον πρέπει να ανήκει στους ίδιους τους Ιρανούς.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Κάγια Κάλας, χαρακτήρισε τον θάνατο του Χαμενεΐ «καθοριστική στιγμή στην ιστορία του Ιράν», επισημαίνοντας ότι ανοίγει «ένας δρόμος προς ένα διαφορετικό Ιράν, το οποίο οι πολίτες του μπορεί να διαμορφώσουν με μεγαλύτερη ελευθερία». Η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική είχε διαδοχικές τηλεφωνικές επαφές με υπουργούς Εξωτερικών της «G7» και συγκάλεσε εκτάκτως τηλεδιάσκεψη των 27 υπουργών Εξωτερικών.
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε τους βομβαρδισμούς ως «προσχεδιασμένη και απρόκλητη πράξη ένοπλης επίθεση σε κυρίαρχο και ανεξάρτητο μέλος του ΟΗΕ». Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε έντονη ανησυχία, ζήτησε την άμεση διακοπή της στρατιωτικής δράσης και επανάληψη των διαπραγματεύσεων. Ο Ταγίπ Ερντογάν καταδίκασε την επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ και την απέδωσε στον Νετανιάχου, ως ότι αυτός «δηλητηρίασε» τη διαδικασία διαπραγματεύσεων.
Έντονες υπήρξαν οι αντιδράσεις στελεχών των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ. Πολλοί βουλευτές και γερουσιαστές έκαναν λόγο για επικίνδυνη κλιμάκωση χωρίς έγκριση του Κογκρέσου. Στον αντίποδα οι Ρεπουμπλικανοί υποστήριξαν ότι η στρατιωτική δράση ήταν αναγκαία για την αποκατάσταση της σταθερότητας στην περιοχή. Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, καταδίκασε την επίθεση και ανακοίνωσε ενισχυμένα μέτρα ασφαλείας στην πόλη.
